۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
زمین‌شناسی · فصل ۵

نمونه سوال فصل ۵ زمین‌شناسی یازدهم با جواب

«زمین‌شناسی و سلامت»، فصل ۵ کتاب زمین‌شناسی، صفحهٔ ۷۷ تا ۹۲. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی و ۲۳ سوال کنکور تجربی از فصل ۵ زمین‌شناسی (زمین‌شناسی و سلامت)، پایهٔ یازدهم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

دربارهٔ سرنوشت یک عنصر در چرخهٔ بیوژئوشیمیایی، کدام عبارت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: آزادشدن عناصر از سنگ‌ها تنها با فرایندهای غیرزیستی انجام می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: عنصری که از سنگ به محیط و سپس به بدن جاندار رسیده است، می‌تواند پس از بازگشت به محیط، در زمانی طولانی دوباره جزئی از سنگ شود.
  3. گزینهٔ ۳: ورود عنصر به بافت گیاه یا جانور، گردش آن را میان بخش‌های زنده و غیرزنده پایان می‌دهد.
  4. گزینهٔ ۴: عنصر خارج‌شده از بدن جاندار، بدون گذر از خاک، آب یا رسوب، بلافاصله وارد ساختار سنگ می‌شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

چرخهٔ بیوژئوشیمیایی، ارتباط میان مخازن غیرزنده و جانداران را نشان می‌دهد. عناصر با مشارکت فرایندهای زیستی و غیرزیستی از سنگ جدا می‌شوند، به خاک، آب و رسوبات می‌رسند و از مسیر غذایی وارد بدن جانداران می‌شوند. سپس به محیط بازمی‌گردند و طی زمانی طولانی ممکن است دوباره در سنگ‌ها قرار گیرند. بنابراین نه ورود به بدن پایان چرخه است و نه بازگشت به سنگ، فوری رخ می‌دهد. (صفحهٔ ۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در نمونه‌ای به جرم 200 g200\,\mathrm{g} از یک نمک رنگی، سهم جرمی کلرید سدیم 94%94\% است. کدام گزینه، جرم کلرید سدیم این نمونه را همراه با یک داوری درست دربارهٔ آهن موجود در نمک هیمالیا بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: 188 g188\,\mathrm{g}؛ مقدار قابل‌توجه آهن برای معرفی این نمک به‌عنوان منبع تغذیه‌ای مناسب آهن کافی است.
  2. گزینهٔ ۲: 12 g12\,\mathrm{g}؛ نامحلول‌بودن اکسید آهن، جذب آهن این نمک را دشوار می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: 12 g12\,\mathrm{g}؛ فراوانی آهن، جذب آسان آن را در بدن تضمین می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: 188 g188\,\mathrm{g}؛ نامحلول‌بودن اکسید آهن مانع از آن است که صرف وجود آهن، ارزش تغذیه‌ای مناسب آن را نشان دهد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

با فرض سهم جرمی ذکرشده برای نمک رنگی، جرم کلرید سدیم برابر است با: mNaCl=200×94100=188 gm_{\mathrm{NaCl}}=200\times\frac{94}{100}=188\,\mathrm{g}. همچنین دربارهٔ نمک هیمالیا، مقدار آهن به‌تنهایی معیار مناسبی برای ارزش تغذیه‌ای نیست؛ زیرا آهن آن به شکل اکسید نامحلول است و جذب دشواری دارد. بنابراین محاسبهٔ درست باید با این نتیجه‌گیری همراه باشد که وجود آهن، مناسب‌بودن نمک به‌عنوان منبع غذایی آهن را تضمین نمی‌کند. (صفحه‌های ۷۸–۷۹) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در بررسی تاریخی گواتر در بخش شمالی آمریکا، هم شست‌وشوی خاک پس از عصر یخبندان و هم کاهش بیماری پس از افزودن ید به غذا گزارش شده است. کدام برداشت، این دو مشاهده را به‌درستی به یکدیگر پیوند می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: نفوذ آب حاصل از ذوب یخ‌ها باید ید خاک را افزایش داده باشد؛ بنابراین کمبود غذایی ید نمی‌تواند با آن رویداد مرتبط باشد.
  2. گزینهٔ ۲: کاهش بیماری با افزودن ید به غذا نشان می‌دهد که ترکیب خاک در ایجاد کمبود نقشی نداشته است.
  3. گزینهٔ ۳: خروج نمک‌های محلول ید از خاک می‌تواند مقدار این عنصر را در محصولات غذایی کاهش دهد و افزودن آن به رژیم غذایی، بخشی از این کمبود را جبران کند.
  4. گزینهٔ ۴: چون افزودن ید به رژیم غذایی سودمند بوده است، افزایش مقدار آن محدودیتی از نظر سلامت ندارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

آب ناشی از ذوب یخ‌ها به خاک نفوذ کرده و نمک‌های بسیار انحلال‌پذیر ید را شسته است. در نتیجه، خاک و سپس گیاهان و محصولات دامی منطقه از ید فقیر شده‌اند. کاهش گواتر با افزودن ید به رژیم غذایی، با همین زنجیرهٔ علت و معلولی سازگار است و نقش خاک را رد نمی‌کند. البته مصرف بیشتر ید همواره سودمند نیست، زیرا مقدار زیاد آن سمی است. (صفحهٔ ۸۷) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

اگر درصدهای جدول طبقه‌بندی بیوشیمیایی عناصر را برای فردی با جرم 50 kg50\,\mathrm{kg} به کار ببریم، مجموع جرم عناصر فرعی و جزئی، و سپس جرم عناصر جزئی بدن او، به‌ترتیب کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: 2000 g2000\,\mathrm{g} و 110 g110\,\mathrm{g}
  2. گزینهٔ ۲: 1890 g1890\,\mathrm{g} و 110 g110\,\mathrm{g}
  3. گزینهٔ ۳: 2000 g2000\,\mathrm{g} و 1100 g1100\,\mathrm{g}
  4. گزینهٔ ۴: 1890 g1890\,\mathrm{g} و 1100 g1100\,\mathrm{g}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در جدول، سهم عناصر فرعی 3.78%3.78\% و سهم عناصر جزئی 0.22%0.22\% است. جرم بدن برابر 50000 g50000\,\mathrm{g} خواهد بود. پس مجموع جرم دو گروه برابر است با: 50000×3.78+0.22100=2000 g50000\times\frac{3.78+0.22}{100}=2000\,\mathrm{g}. جرم عناصر جزئی نیز از رابطهٔ 50000×0.22100=110 g50000\times\frac{0.22}{100}=110\,\mathrm{g} به دست می‌آید. نباید جرم عناصر فرعی را با مجموع جرم دو گروه اشتباه گرفت. (صفحه‌های ۷۹–۸۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در ناحیه‌ای، اختلال قلبی مرتبط با کمبود سلنیم بررسی می‌شود و در ناحیه‌ای دیگر، مرگ علف‌خواران پس از تغذیه از گیاهان روییده بر خاک دارای بی‌هنجاری مثبت همین عنصر گزارش شده است. کدام نتیجه‌گیری درست‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: ضروری‌بودن سلنیم با زیان‌آوربودن مقدار زیاد آن تناقض ندارد و اقدام تغذیه‌ای باید با وضعیت دریافت این عنصر متناسب باشد.
  2. گزینهٔ ۲: چون سلنیم در سلامت نقش دارد، افزودن آن به غذای هر دو ناحیه، بدون بررسی مقدار دریافت، اقدامی ایمن است.
  3. گزینهٔ ۳: مسمومیت جانوران در ناحیهٔ دوم نشان می‌دهد که سلنیم برای عملکرد طبیعی بدن هیچ ضرورتی ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: بی‌هنجاری مثبت خاک ناحیهٔ دوم باید به کمبود سلنیم در علف‌خواران بینجامد و اختلال قلبی ناحیهٔ نخست نشانهٔ دریافت اضافی آن است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

کمبود سلنیم با بیماری کشان و اختلال‌های قلبی آن ارتباط دارد، اما دریافت بیش از حد همین عنصر موجب مسمومیت می‌شود. همچنین بی‌هنجاری مثبت خاک می‌تواند به افزایش تمرکز عنصر در گیاه و سپس بدن جانور مصرف‌کننده منجر شود. بنابراین، مشاهدهٔ کمبود در یک ناحیه و مسمومیت در ناحیه‌ای دیگر متناقض نیست و افزایش دریافت سلنیم را نمی‌توان برای هر دو وضعیت، بی‌قیدوشرط توصیه کرد. (صفحه‌های ۸۰–۸۱ و ۸۶–۸۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام ردیف، کانی مناسب را به‌ترتیب برای «سوسپانسیون خوراکیِ کمک‌کننده به پرتونگاری دستگاه گوارش»، «روکش قرص» و «خمیردندان» مشخص می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: تالک ـ باریت ـ فلوئوریت
  2. گزینهٔ ۲: باریت ـ تالک ـ فلوئوریت
  3. گزینهٔ ۳: باریت ـ فلوئوریت ـ تالک
  4. گزینهٔ ۴: میکا ـ تالک ـ رس‌ها
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

باریت به شکل سوسپانسیون خوراکی در پرتونگاری دستگاه گوارش استفاده می‌شود؛ افزایش جذب پرتو ایکس به آشکارشدن شکل و ساختمان این دستگاه کمک می‌کند. تالک در روکش قرص‌ها و پودر بچه کاربرد دارد و فلوئوریت از کانی‌های مورد استفاده در خمیردندان است. پس ترتیب مورد نظر باریت، تالک و فلوئوریت است. (صفحه‌های ۹۰–۹۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

گروهی در یک ناحیهٔ کشاورزی، هم تمرکز بالای یک عنصر در خاک و گیاهان و هم ته‌نشینی ریزگرد را ثبت کرده‌اند. کدام دو داوری زیر با مطالب فصل سازگار است؟
الف) تمرکز بالای عنصر در خاک و گیاه، به‌تنهایی اثبات می‌کند که همهٔ ساکنان به بیماری ناشی از آن مبتلا شده‌اند.
ب) مشاهدهٔ غبار روی زمین‌های منطقه، برای محلی‌دانستن منشأ آن کافی نیست.
ج) عناصر پس از خروج از بدن جانداران، بی‌درنگ و بدون ورود به خاک، آب یا رسوب، به سنگ بازمی‌گردند.
د) بررسی پیوند میان شرایط زمین‌شناختی و بیماری، با تجویز درمان برای بیماران یک فعالیت یکسان نیست.

  1. گزینهٔ ۱: الف و ب
  2. گزینهٔ ۲: الف و ج
  3. گزینهٔ ۳: ب و د
  4. گزینهٔ ۴: ج و د
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

عبارت الف نادرست است؛ بی‌هنجاری مثبت و تمرکز عنصر در گیاه، وجود خطر و امکان بیماری را مطرح می‌کند، نه ابتلای قطعی همهٔ ساکنان. (صفحه‌های ۸۰–۸۱) عبارت ب درست است؛ ذرات غبار می‌توانند با باد از فاصله‌های بسیار دور منتقل شوند، پس محل ته‌نشینی به‌تنهایی منشأ آن‌ها را مشخص نمی‌کند. (صفحهٔ ۸۸) عبارت ج نادرست است؛ عناصر به خاک، آب و رسوبات بازمی‌گردند و جای‌گیری دوبارهٔ آن‌ها در سنگ به زمان طولانی نیاز دارد. (صفحهٔ ۷۹) عبارت د درست است؛ زمین‌شناسی پزشکی به بررسی عوامل بیماری‌های زمین‌زاد می‌پردازد و علم درمانی محسوب نمی‌شود. (صفحه‌های ۷۸–۷۹) در نتیجه فقط ب و د درست‌اند. پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در ارزیابی آب آشامیدنی یک منطقه، کلسیم و منیزیم بررسی شده‌اند. کدام توضیح برای پرهیز از نتیجه‌گیری شتاب‌زده دربارهٔ سلامت مصرف‌کنندگان مناسب‌تر است؟

  1. گزینهٔ ۱: فراوانی این دو عنصر نباید سختی آب را تغییر دهد و کاهش دریافت کلسیم، عامل ذکرشده برای تشکیل سنگ کلیه است.
  2. گزینهٔ ۲: بی‌نظمی ضربان قلب از عوارض ذکرشدهٔ افزایش کلسیم است و مصرف زیاد منیزیم، علت معرفی‌شده برای سنگ کلیه است.
  3. گزینهٔ ۳: ضروری‌بودن هر دو عنصر نشان می‌دهد که افزایش دریافت آن‌ها همواره سودمند است و ارتباطی با سختی آب ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: این دو عنصر در سختی آب نقش دارند، اما ضروری‌بودن آن‌ها مجوز مصرف نامحدود نیست؛ کمبود منیزیم و زیادی کلسیم نیز پیامدهای یکسانی ندارند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

حضور کلسیم و منیزیم از عوامل سختی آب است و تفاوت سختی آب مناطق با زمین‌شناسی آن‌ها ارتباط دارد. بااین‌حال، ضروری‌بودن این عناصر به معنی بی‌خطر بودن مصرف نامحدود نیست. در متن، فشار خون بالا و بی‌نظمی ضربان قلب با کمبود منیزیم و تشکیل سنگ کلیه با مصرف زیاد کلسیم مرتبط شده‌اند؛ بنابراین نوع عنصر و مقدار دریافت هر دو اهمیت دارند. (صفحهٔ ۸۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

برای جبران کمبود ناحیه‌ای روی، قرار است از کودی استفاده شود که مادهٔ اولیهٔ آن کانسنگ روی است. کدام داوری، ضرورت بررسی عنصر سمی همراه این کود را به‌درستی توضیح می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: چون روی برای بدن ضروری است، وجود آن در کود مانع ورود عنصر سمی همراه به زنجیرهٔ غذایی می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: چون کانی‌های کادمیم‌دار در طبیعت فراوان نیستند، بررسی کادمیم در کود حاصل از کانسنگ روی ضرورتی ندارد.
  3. گزینهٔ ۳: اگر کادمیم همراه کود وارد بدن شود، با کاهش نفوذپذیری غشای سلول، ورود دیگر فلزات سنگین را دشوارتر می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: ممکن است کادمیم همراه مادهٔ اولیهٔ کود باشد و مصرف این کود، مقدار آن را در گیاهان و سپس زنجیرهٔ غذایی افزایش دهد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

روی عنصری ضروری است، اما ضروری بودن آن به معنای بی‌خطر بودن همهٔ اجزای کود حاصل از کانسنگ روی نیست. کادمیم می‌تواند در کانی‌های سولفیدی جانشین روی شود؛ بنابراین کم بودن کانی‌های دارای کادمیم، حضور این عنصر در کانسنگ روی را رد نمی‌کند. مصرف کود تولیدشده از چنین کانسنگی می‌تواند غلظت کادمیم را در گیاهان و زنجیرهٔ غذایی افزایش دهد. همچنین کادمیم نفوذپذیری غشای سلولی را افزایش می‌دهد، نه کاهش. (صفحه‌های ۸۳، ۸۴، ۸۶ و ۸۷) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در آبخوانی با رسوبات دارای پیریت آرسنیک‌دار، پس از افزایش برداشت آب، آلودگی آرسنیکی مشاهده شده است. اگر سازوکار آلودگی مشابه نمونهٔ گزارش‌شده در بنگلادش باشد، کدام زنجیرهٔ علّی آن را درست توضیح می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: برداشت آب ← کاهش حجم آبخوان ← افزایش غلظت آرسنیک، بدون نیاز به تغییر کانی‌های رسوبات
  2. گزینهٔ ۲: برداشت آب ← ورود اکسیژن به رسوبات ← تشکیل پیریت آرسنیک‌دار بیشتر ← افزایش آرسنیک محلول
  3. گزینهٔ ۳: برداشت آب ← افت سطح آب ← تماس رسوبات با اکسیژن و هوازدگی پیریت آرسنیک‌دار ← ورود آرسنیک آزادشده به آب
  4. گزینهٔ ۴: برداشت آب ← تماس رسوبات با اکسیژن ← جلوگیری از هوازدگی پیریت آرسنیک‌دار ← باقی ماندن آرسنیک در کانی
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در نمونهٔ بنگلادش، برداشت فراوان آب زیرزمینی موجب پایین رفتن سطح آب شد. در نتیجه، بخشی از رسوبات در معرض اکسیژن هوا قرار گرفت و پیریت آرسنیک‌دار آن‌ها هوازده شد. آرسنیک آزادشده نیز به آب زیرزمینی راه یافت. بنابراین، صرف کاهش حجم آب یا تشکیل پیریت بیشتر، توضیح سازوکار گزارش‌شده نیست؛ نقش اکسیژن نیز در این نمونه تسهیل هوازدگی است، نه جلوگیری از آن. (صفحه‌های ۸۳ و ۸۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در پرتونگاری دستگاه گوارش، سوسپانسیون خوراکی باریت چگونه به مشاهدهٔ ساختمان این دستگاه کمک می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: با کاهش جذب پرتو ایکس در مسیر دستگاه گوارش، عبور پرتو از آن را بیشتر می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: هنگام عبور از دستگاه گوارش، جذب پرتو ایکس را افزایش می‌دهد و به آشکار شدن ساختمان آن کمک می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: پس از جذب در دستگاه گوارش، به بافت‌های دیگر می‌رود و جذب پرتو ایکس را در سراسر بدن افزایش می‌دهد.
  4. گزینهٔ ۴: با ترمیم دیوارهٔ دستگاه گوارش، شکل طبیعی آن را پیش از گرفتن تصویر بازسازی می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

پودر باریت به شکل سوسپانسیون خوراکی برای کمک به پرتونگاری به کار می‌رود. این ماده در جریان عبور از دستگاه گوارش، جذب پرتو ایکس را بیشتر می‌کند و از این راه امکان مشاهدهٔ شکل و ساختمان دستگاه گوارش را فراهم می‌سازد. در این کاربرد، نه کاهش جذب پرتو مطرح است، نه انتقال باریت به همهٔ بافت‌ها و نه ترمیم دیوارهٔ گوارشی. (صفحه‌های ۹۰ و ۹۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در یک بررسی فرضی، مقدار معمول دریافت روزانهٔ فلوراید از آب 0.5 mg0.5\,\mathrm{mg} در نظر گرفته شده است. فردی با مصرف همان حجم آب از منبعی دارای بی‌هنجاری مثبت فلوراید، روزانه 3 mg3\,\mathrm{mg} فلوراید دریافت می‌کند. کدام گزینه، ضریب افزایش دریافت و ارتباط آن با بازه‌های بیان‌شده در کتاب را درست نشان می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: دریافت فلوراید 66 برابر مقدار معمول است و در بازهٔ مرتبط با فلورسیس دندانیِ برگشت‌ناپذیر قرار می‌گیرد.
  2. گزینهٔ ۲: دریافت فلوراید 16\frac{1}{6} مقدار معمول است و نشان‌دهندهٔ کمبود دریافت این ماده است.
  3. گزینهٔ ۳: دریافت فلوراید 66 برابر مقدار معمول است و در بازهٔ مرتبط با آسیب برگشت‌پذیر مینای دندان قرار می‌گیرد.
  4. گزینهٔ ۴: دریافت فلوراید 66 برابر مقدار معمول است و در بازهٔ ذکرشده برای تغییر شکل استخوان و خشکی غضروف قرار می‌گیرد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

ضریب افزایش دریافت فلوراید برابر است با 3 mg0.5 mg=6\frac{3\,\mathrm{mg}}{0.5\,\mathrm{mg}}=6. این ضریب در بازهٔ 22 تا 88 برابر مقدار معمول قرار دارد که در متن با فلورسیس دندانی ارتباط داده شده است. این عارضه از آسیب بافت مینای دندان ناشی می‌شود و برگشت‌ناپذیر است. بازهٔ بیان‌شده برای تغییر شکل استخوان‌ها و خشکی غضروف‌ها، 2020 تا 4040 برابر حد مجاز است و نباید با بازهٔ نخست یکسان گرفته شود. (صفحه‌های ۸۵ و ۸۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

سوالات کنکور تجربی از این فصل

۲۳ سوال · کلید رسمی سازمان سنجش

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۵

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام مجموعه عناصر جزئی، گاهی در بدن به‌عنوان عنصر اساسی و مورد نیاز و گاهی به‌عنوان عنصرسمّی محسوب می‌شوند؟

  1. گزینهٔ ۱: مس، طلا، روی، سرب، کادمیم
  2. گزینهٔ ۲: تیتانیم، منگنز، فسفر، آلومینیم، سدیم
  3. گزینهٔ ۳: طلا، مس، نقره، پتاسیم، منیزیم
  4. گزینهٔ ۴: سرب، منیزیم، تیتانیم، سیلیسیم، کادمیم
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۶

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

نقشه‌های زمین‌شناسی که احتمال خطر بیماری‌های خاص زمین‌زاد در آن‌ها مشخص شده با کمک کارشناسان کدام شاخهٔ زمین‌شناسی تهیه می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: پترولوژی
  2. گزینهٔ ۲: ژئوشیمی
  3. گزینهٔ ۳: زمین‌شناسی پزشکی
  4. گزینهٔ ۴: زمین‌شناسی زیست‌محیطی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۶

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام گزینه، «مهم‌ترین مسیر انتقال آرسینیک به بدن انسان» را براساس عبارتِ زیر به‌درستی بیان می‌کند؟
«در پنجاه سال پیش، تحت‌تأثیر شدیدترین مسمومیت جهان با آرسینیک، حدود 600000600000 نفر در بنگال غربی، دچار مرگ زودرس شدند.»

  1. گزینهٔ ۱: خشک کردن مواد غذایی با حرارت زغال‌سنگ
  2. گزینهٔ ۲: آبیاری مزارع برنج با آب آلوده به این عنصر
  3. گزینهٔ ۳: هوازدگی شیمیایی کانی‌های موجود در سنگ‌ها
  4. گزینهٔ ۴: وجود لایه‌های رسوبی با رگه‌هایی از کانی پیریت
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۶

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

از کدام راه، آرسنیک می‌تواند به راحتی به مواد غذایی وارد شود؟

  1. گزینهٔ ۱: آبیاری مزارع کشاورزی توسط آب چشمه‌های معدنی گازدار
  2. گزینهٔ ۲: بارش باران‌های اسیدی پس از تراکم بالای ریزگردها در هوا
  3. گزینهٔ ۳: ورود زهاب معادن استخراج طلا به آبخوان‌های مورد استفادهٔ انسان
  4. گزینهٔ ۴: خشک کردن مواد غذایی با حرارت سوزانیدن زغال‌سنگ در محیط بسته
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۷

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام مورد، یکی از اثرات نامطلوب توفان‌های گرد و غبار و ریزگردها است؟

  1. گزینهٔ ۱: پایین آمدن دمای هوا به علت بازتاب گرمای زمین
  2. گزینهٔ ۲: پایین آمدن دمای هوا به علت بازتاب گرمای خورشید
  3. گزینهٔ ۳: بالا رفتن دما به علت بازتاب انرژی خورشید توسط ذرات جامد معلّق
  4. گزینهٔ ۴: بالا رفتن دما به علت جذب بیشتر ذرات حامد نسبت به ذرات گازی اتمسفر
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۷

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

عبارتِ زیر با کدام عنصر مطابقت بیشتری دارد؟
«در سنگ‌های آهکی فراوان است و مصرف زیاد آن سبب کم‌خونی می‌شود.»

  1. گزینهٔ ۱: روی
  2. گزینهٔ ۲: جیوه
  3. گزینهٔ ۳: فلوئور
  4. گزینهٔ ۴: منیزیم
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۷

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام مورد، چگونگی نقش سلنیم در پیشگیری از سرطان را معرفی می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: از طریق آنزیم‌ها، سوپراکسیدها را از بین می‌برد.
  2. گزینهٔ ۲: با اکسیژن‌های آزاد ترکیب شده و مانع از تشکیل سوپراکسیدها می‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: با تهنشینی لیتیم، مانع از ورود این عنصر سرطان‌زا به آب‌های زیرزمینی می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: در بدن انسان مانند یک کاتالیزگر عمل می‌کند و سبب تشکیل سریع آنتی‌اکسیدان می‌شود.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۸

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در طبقه‌بندی عناصر مورد نیاز بدن جانداران به اصلی، فرعی و جزئی به‌ترتیب، کدام عناصر در این سه گروه جای می‌گیرند؟

  1. گزینهٔ ۱: آهن، منیزیم، مس
  2. گزینهٔ ۲: آهن، سدیم، فسفر
  3. گزینهٔ ۳: منیزیم، منگنز، روی
  4. گزینهٔ ۴: فسفر، منیزیم، منگنز
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۱

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

اضافه شدن مقداری فلوئور، به ترکیب کلسیم فسفات و مواد آلی دندان، سبب کدام مورد می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: عارضهٔ فلورسیس دندانی
  2. گزینهٔ ۲: سفیدی و زیبایی دندان
  3. گزینهٔ ۳: مقاومت در برابر پوسیدگی
  4. گزینهٔ ۴: ایجاد خط آبی‌رنگ در محل اتصال دندان‌ها به لثه
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۲

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

یک بررسی میدانی نشان می‌دهد، زنانی که در ناحیه‌ای از جنوب شرق آسیا به کار کشت برنج مشغول هستند، پس از مدتی، ابتدا به نرمی استخوان و سپس به آسیب‌های کلیوی دچار می‌شوند. علت به‌وجود آمدن این بیماری‌ها را می‌توان مسمومیت با کدام عنصر دانست؟

  1. گزینهٔ ۱: کادمیم
  2. گزینهٔ ۲: سرب
  3. گزینهٔ ۳: روی
  4. گزینهٔ ۴: آرسنیک
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۲

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام روش در کاهش بیماری گواتر در یک منطقه مؤثرتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: استفاده از کودهای یددار در زمین‌های کشاورزی
  2. گزینهٔ ۲: افزایش ید به آب‌های تصفیه‌شدۀ منطقه
  3. گزینهٔ ۳: افزایش فلوئور به آب آشامیدنی منطقه
  4. گزینهٔ ۴: افزایش ید به رژیم غذایی مردم منطقه
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۳

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

به‌ترتیب منشأ عناصر فلوئور، آرسنیک و کلسیم می‌تواند کدام کانی‌ها باشند؟

  1. گزینهٔ ۱: مسکوویت، کرومیت و کلسیت
  2. گزینهٔ ۲: گالن، کالکوپیریت و دولومیت
  3. گزینهٔ ۳: میکای سیاه، پیریت و دولومیت
  4. گزینهٔ ۴: فلوئوریت، پیریت و هماتیت
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۴۳

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۴۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

به‌ترتیب، کمبود، به اندازه و بیش از اندازه بودن عنصر سلنیم در بدن انسان ممکن است، سبب کدام مورد شود؟

  1. گزینهٔ ۱: ریزش مو، مقاومت در برابر سرطان سینه، بزرگ شدن قلب
  2. گزینهٔ ۲: بزرگ شدن قلب، مقاومت در برابر هپاتیت ب، مسمومیت
  3. گزینهٔ ۳: بیماری کشان، مقاومت در برابر آنفلوانزا، بزرگ شدن قلب
  4. گزینهٔ ۴: کوتاهی قد، بالا رفتن سیستم ایمنی بدن، کم‌خونی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۴

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در طبقه‌بندی عناصر، کدام عنصر با فراوانی بسیار کم در پوستهٔ زمین، دارای اهمیت اساسی برای بدن جانداران و گاهی باعث ایجاد عوارض و بیماری می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: پتاسیم
  2. گزینهٔ ۲: فسفر
  3. گزینهٔ ۳: منیزیم
  4. گزینهٔ ۴: سلنیم
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۴۴

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۴۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

عنصر فلوئور، معمولاً از کدام منابع وارد محیط می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: کانی‌های رسی ـ میکای سیاه ـ جداسازی طلا از کانسنگ
  2. گزینهٔ ۲: کانی‌های رسی ـ میکای سفید ـ کانسنگ‌های سولفیدی
  3. گزینهٔ ۳: چشمه‌های آبگرم ـ سنگ‌های آتشفشانی ـ پیریت
  4. گزینهٔ ۴: زغال‌سنگ ـ کانی‌های رسی ـ میکای سیاه
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۵

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام ویژگی‌ها سبب شده تا از آزبست در تهیه لنت ترمز اتومبیل‌ها استفاده شود؟

  1. گزینهٔ ۱: مقاومت زیاد در برابر کشش و گرما
  2. گزینهٔ ۲: شکل‌پذیری خوب و اصطکاک بالا
  3. گزینهٔ ۳: مقاومت در برابر خردشدگی و آتش
  4. گزینهٔ ۴: مقاومت زیاد در برابر گرما و سازگاری با محیط
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۶

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

علت ناتوانی در اندام‌های حرکتی به علت خشکی غضروف‌ها، می‌تواند ناشی از کدام مورد باشد؟

  1. گزینهٔ ۱: استفاده از گیاهانی که بی‌هنجاری مثبت سلنیم دارند.
  2. گزینهٔ ۲: قرار گرفتن در معرض بخار جیوه
  3. گزینهٔ ۳: کمبود عنصر منیزیم در بدن
  4. گزینهٔ ۴: وجود فلوراید زیاد در بدن
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۷

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کمبودهای ناحیه‌ای کدام عناصر را می‌توان به رژیم غذایی مردم آن ناحیه اضافه کرد؟

  1. گزینهٔ ۱: فلوئور ـ آلومینیم
  2. گزینهٔ ۲: لیتیم ـ سلنیم
  3. گزینهٔ ۳: سلنیم ـ کلسیم
  4. گزینهٔ ۴: روی ـ ید
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۴۸

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۴۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

در مناطقی از شرق آسیا، کشاورزان برای خشک کردن دانه‌های ذرت از زغال‌سنگ استفاده می‌کنند. این عمل ممکن است سبب بروز کدام بیماری در بین کشاورزان شود؟

  1. گزینهٔ ۱: فلورسیس
  2. گزینهٔ ۲: دیابت
  3. گزینهٔ ۳: میناماتا
  4. گزینهٔ ۴: ایتای ایتای
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۹

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

درصورت بی‌هنجاری مثبت فلورایدِ در آب‌های طبیعی منطقه‌ای، کدام موارد ممکن است در بین اهالی آن منطقه مشاهده شود؟

  1. گزینهٔ ۱: مقاوم شدن دندان‌ها در برابر پوسیدگی و ایجاد لکه‌های تیره روی دندان‌ها
  2. گزینهٔ ۲: کم مقاوم شدن دندان‌ها در برابر پوسیدگی و خشکی مفاصل و غضروف‌ها
  3. گزینهٔ ۳: ایجاد خط آبی‌رنگ در محل اتصال دندان‌ها به لثه و تخریب بافت مینای دندان
  4. گزینهٔ ۴: ایجاد لکه‌های پوستی، سخت شدن و شاخی شدن کف دست و پا و ایجاد خط آبی‌رنگ در محل اتصال دندان‌ها به لثه
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۴۹

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۴۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

سنگ‌های یک آبخوان، حاوی کدام کانی باشد، مصرف دائمی از آب این آبخوان سبب بیماری کراتوسیس می‌شود و کدام مورد از نشانه‌های این بیماری است؟

  1. گزینهٔ ۱: اسفالریت ـ کم‌خونی
  2. گزینهٔ ۲: اورپیمان ـ توقف رشد جسمی
  3. گزینهٔ ۳: رآلگار ـ شاخی شدن کف دست و پا
  4. گزینهٔ ۴: فلوئوریت ـ خط تیره در محل اتصال دندان‌ها به لثه
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۴۶

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۴۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

کدام عبارت، هدف اصلی «زمین‌شناسی پزشکی» را بهتر معرفی می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: شناسایی مناطق آلوده به عناصر اصلی سمی زمین
  2. گزینهٔ ۲: درمان طبیعی بیماری‌های حاصل از مواد زمین‌زاد
  3. گزینهٔ ۳: شناسایی عوامل ایجادکنندهٔ بیماری‌های زمین‌زاد
  4. گزینهٔ ۴: تشخیص بیماری‌های حاصل از ناهنجاری‌های مواد معدنی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۲

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت

عناصر «ید»، «جیوه» و «کادمیم»، به‌ترتیب با کدام بیماری‌ها رابطه دارند؟

  1. گزینهٔ ۱: گواتر، ایتای ایتای، میناماتا
  2. گزینهٔ ۲: ایتای ایتای، میناماتا، گواتر
  3. گزینهٔ ۳: میناماتا، گواتر، ایتای ایتای
  4. گزینهٔ ۴: گواتر، میناماتا، ایتای ایتای
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

فصل ۵ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۵ زمین‌شناسی یازدهم · رایگان