سوال ۱۴۶ · زمینشناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمینشناسی · زمینشناسی · فصل ۵: زمینشناسی و سلامت
علت ناتوانی در اندامهای حرکتی به علت خشکی غضروفها، میتواند ناشی از کدام مورد باشد؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. ابتدا نشانهٔ تعیینکنندهٔ سؤال را مشخص میکنیم: ناتوانی اندامهای حرکتی در اینجا به علت «خشکی غضروفها» رخ داده است؛ بنابراین صرفِ اثر یک ماده بر دستگاه عصبی برای انتخاب آن کافی نیست.
۲. طبق کادر «پیوند با پزشکی»، افزایش دریافت فلوراید به حدود تا برابر حد مجاز میتواند باعث تغییر شکل استخوانها و خشکی غضروفها شود. پس عارضهٔ مطرحشده مستقیماً با دریافت بیشازحد فلوراید مطابقت دارد (زمینشناسی، صفحههای ۸۵–۸۶).
۳. باید شدتهای مختلف این مسمومیت را از هم جدا کنیم: ورود فلوراید به میزان حدود تا برابر مقدار معمول، با لکههای تیرهٔ دندان و فلورسیس دندانی ارتباط دارد؛ اما در افزایش شدیدتر مصرف، عوارض استخوانی و غضروفی مطرح میشوند. سؤال به همین حالت دوم اشاره دارد (زمینشناسی، صفحههای ۸۵–۸۶).
بنابراین وجود فلوراید زیاد در بدن میتواند علت خشکی غضروفها و ناتوانی حرکتیِ مورد سؤال باشد.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است بهدلیل ورود سلنیم از خاک به گیاهان و سپس بدن، مصرف گیاهان دارای بیهنجاری مثبت آن را انتخاب کنید؛ اما نشانهٔ اختصاصی «خشکی غضروفها» در کتاب به افزایش شدید مصرف فلوراید نسبت داده شده است، نه سلنیم.
- گزینهٔ ۲: آسیب عصبی ناشی از جیوه ممکن است با اختلال حرکت اشتباه گرفته شود؛ اما سؤال علت ناتوانی را خشکی غضروفها میداند، درحالیکه کتاب برای مواجههٔ طولانی با جیوه، آسیب دستگاههای عصبی، گوارش و ایمنی را بیان میکند (زمینشناسی، صفحهٔ ۸۵).
- گزینهٔ ۳: نقش منیزیم در انتقال عصبی میتواند شما را به ارتباط آن با حرکت اندامها متوجه کند؛ اما عوارض ذکرشده برای کمبود آن، فشار خون بالا و بینظمی ضربان قلب است، نه خشکی غضروفها (زمینشناسی، صفحهٔ ۸۷).
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- در بخش «منشأ بیماریهای زمینزاد»، ارتباط هر عنصر با عارضهٔ ویژهٔ آن را مرور کنید؛ کلید سؤال «خشکی غضروفها» است، نه صرفاً ناتوانی حرکتی.
- میان اختلال حرکت بر اثر آسیب عصبی و محدودیت حرکت بر اثر تغییر در استخوان و غضروف تفاوت بگذارید؛ گزینهٔ مربوط به آسیب عصبی بهتنهایی پاسخگوی علت ذکرشده نیست.
- در کادر «پیوند با پزشکی» مربوط به عنصر مؤثر در مقاومت دندان، پیامد افزایش شدید مصرف را بررسی کنید؛ کتاب آن را از حالت خفیفترِ ایجاد لکههای دندانی جدا کرده است.