سوال ۲۴۶ · زمین‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۴۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۵: زمین‌شناسی و سلامت
کدام عبارت، هدف اصلی «زمین‌شناسی پزشکی» را بهتر معرفی می‌کند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای پاسخ، باید میان «شناخت عامل بیماری»، «تشخیص بیماری» و «درمان بیماری» تفاوت بگذاریم.
۱. عناصر و کانی‌های زمین می‌توانند از راه هوا، آب و غذا وارد بدن شوند و بر سلامت اثر بگذارند. حتی عناصر موردنیاز بدن نیز در صورت کمبود یا افزایش مقدارشان ممکن است سلامت را به خطر بیندازند؛ بنابراین موضوع این رشته فقط مواد سمی یا مناطق آلوده نیست (زمین‌شناسی، صفحات ۷۸–۷۹).
۲. کتاب در تعریف زمین‌شناسی پزشکی تأکید می‌کند که این رشته ماهیت درمانی ندارد، بلکه عوامل مؤثر در بروز بیماری‌های زمین‌زاد را بررسی می‌کند. پس محور اصلی آن، شناخت رابطهٔ مواد و عوامل زمین‌شناختی با ایجاد بیماری است (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۷۹).
۳. در نتیجه، عبارتی که «شناسایی عوامل ایجادکنندهٔ بیماری‌های زمین‌زاد» را بیان می‌کند، هدف اصلی این رشته را دقیق‌تر معرفی می‌کند. شناسایی مناطق آلوده تنها بخشی از بررسی‌های مرتبط است؛ درمان و تشخیص خود بیماری نیز با بررسی عامل زمین‌زاد آن یکسان نیستند.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۱: ممکن است به‌دلیل توجه به زیان عناصر سمی انتخاب شود؛ اما هدف زمین‌شناسی پزشکی فقط یافتن مناطق آلوده نیست و بررسی اثر کمبود یا افزایش عناصر ضروری بر سلامت را نیز دربر می‌گیرد.
- گزینهٔ ۲: کاربرد کانی‌ها در داروسازی ممکن است دانش‌آموز را به این گزینه متمایل کند؛ اما کتاب تصریح می‌کند که زمین‌شناسی پزشکی علم درمانی نیست و کاربرد دارویی کانی‌ها را نباید با هدف اصلی این رشته یکی دانست.
- گزینهٔ ۴: ممکن است «تشخیص بیماری» با «شناسایی عامل بیماری» اشتباه گرفته شود؛ زمین‌شناسی پزشکی بر بررسی عوامل زمین‌شناختیِ مؤثر در ایجاد بیماری تمرکز دارد، نه تشخیص پزشکی خود بیماری.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف زمین‌شناسی پزشکی در صفحات ۷۸ و ۷۹ کتاب را به یاد بیاورید؛ این رشته چه ارتباطی میان مواد زمین و سلامت جانداران بررسی می‌کند؟
- میان «بررسی علت بیماری»، «تشخیص بیماری» و «درمان بیماری» تفاوت بگذارید؛ کتاب درمانی‌بودن این رشته را صریحاً رد می‌کند.
- گزینه‌ای را جست‌وجو کنید که بر منشأ و علت بیماری تمرکز دارد و دامنهٔ این رشته را فقط به مناطق آلوده یا عناصر سمی محدود نمی‌کند.