۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
زمین‌شناسی · فصل ۳

نمونه سوال فصل ۳ زمین‌شناسی یازدهم با جواب

«منابع آب و خاک»، فصل ۳ کتاب زمین‌شناسی، صفحهٔ ۴۱ تا ۵۸. ۱۲ نمونه سوال چهارگزینه‌ای با جواب تشریحی و ۲۴ سوال کنکور تجربی از فصل ۳ زمین‌شناسی (منابع آب و خاک)، پایهٔ یازدهم.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین فصل نوشته و فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند. اول خودت جواب بده، بعد «نمایش پاسخ» را بزن.

نمونه سوال‌ها و جواب تشریحی

۱۲ سوال

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در یک ایستگاه رودخانه‌ای، طی 20 min20\,\mathrm{min} نخست، مساحت مقطع آب و سرعت متوسط آن به‌ترتیب 6 m26\,\mathrm{m^2} و 0.5 m/s0.5\,\mathrm{m/s} است. طی 10 min10\,\mathrm{min} بعدی، این دو مقدار به‌ترتیب به 4 m24\,\mathrm{m^2} و 0.75 m/s0.75\,\mathrm{m/s} می‌رسند. اگر شرایط در هر دوره ثابت باشد، حجم کل آب عبوری از ایستگاه چقدر است؟

  1. گزینهٔ ۱: 1800 m31800\,\mathrm{m^3}
  2. گزینهٔ ۲: 3600 m33600\,\mathrm{m^3}
  3. گزینهٔ ۳: 4500 m34500\,\mathrm{m^3}
  4. گزینهٔ ۴: 5400 m35400\,\mathrm{m^3}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

آب‌دهی از رابطهٔ Q=AVQ=AV محاسبه می‌شود. در دورهٔ نخست، Q1=6×0.5=3 m3/sQ_1=6\times0.5=3\,\mathrm{m^3/s} و در دورهٔ دوم نیز Q2=4×0.75=3 m3/sQ_2=4\times0.75=3\,\mathrm{m^3/s} است. مدت کل برابر t=(20+10)×60=1800 st=(20+10)\times60=1800\,\mathrm{s} خواهد بود. بنابراین حجم کل آب عبوری برابر است با V=Qt=3×1800=5400 m3\mathcal{V}=Qt=3\times1800=5400\,\mathrm{m^3}. (صفحه‌های ۴۲ و ۴۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در بررسی نیم‌رخ یک خاک، لایه‌ای دارای رس، ماسه، شن و مقدار اندکی گیاخاک است و بخشی از املاح آن از لایهٔ بالاتر آمده‌اند. این لایه کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: افق A
  2. گزینهٔ ۲: افق B
  3. گزینهٔ ۳: افق C
  4. گزینهٔ ۴: سنگ بستر
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در افق B، علاوه بر ذراتی مانند رس، ماسه و شن، املاحی که از افق A شسته شده‌اند و مقدار اندکی گیاخاک یافت می‌شود. افق A معمولاً مواد آلی بیشتری دارد و افق C با تغییر اندک مواد سنگی مشخص می‌شود؛ سنگ بستر نیز بخش تخریب‌نشدهٔ زیر آن است. بنابراین، شواهد داده‌شده معرف افق B هستند. (صفحهٔ ۵۳) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۳

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در دو محل، یکی خشک و دیگری مرطوب، کمربند حدواسط به‌ترتیب بسیار ضخیم و فاقد گسترش قابل‌تشخیص گزارش شده است. کدام برداشت با مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: در محل نخست، بخشی از آب نفوذی می‌تواند بر اثر جاذبهٔ مولکولی آب و سنگ، پیش از رسیدن به منطقهٔ اشباع باقی بماند.
  2. گزینهٔ ۲: در محل نخست، آب معلق کمربند حدواسط الزاماً با بالا آمدن آب زیرزمینی بر اثر مویینگی تأمین می‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: در محل دوم، نبود کمربند حدواسط نشان می‌دهد که کمربند رطوبت خاک و کمربند مویینه نیز وجود ندارند.
  4. گزینهٔ ۴: در هر دو محل، حرکت آب از پایین به بالای کمربند مویینه مستقیماً بر اثر نیروی گرانش زمین انجام می‌شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

در کمربند حدواسط، جاذبهٔ مولکولی میان آب و سنگ می‌تواند بخشی از آب نفوذی را برخلاف اثر گرانش نگه دارد؛ این آب، آب معلق نامیده می‌شود. در مقابل، آب کمربند مویینه از مجاورت آب زیرزمینی و بر اثر مویینگی بالا می‌آید. نبود کمربند حدواسط در بعضی نواحی مرطوب نیز به معنای نبود کل منطقهٔ تهویه نیست. بنابراین تنها عبارت نخست درست است. (صفحه‌های ۴۴ و ۴۵) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۴

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

آزمایش دو نمونهٔ آب، سختی کل یکسانی را نشان می‌دهد. اگر اطلاعات دیگری دربارهٔ ترکیب این دو نمونه نداشته باشیم، کدام نتیجه‌گیری درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: مقدار TDS دو نمونه حتماً برابر است، زیرا سختی کل همان مقدار کل مواد موجود در آب است.
  2. گزینهٔ ۲: گزارش آزمایش نادرست است، زیرا تفاوت در هر مادهٔ آلی یا غیرآلی، سختی کل را الزاماً تغییر می‌دهد.
  3. گزینهٔ ۳: ممکن است مقدار TDS دو نمونه متفاوت باشد، زیرا برابری سختی، برابری همهٔ مواد آلی و غیرآلی را تضمین نمی‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: دو نمونه حتماً کیفیت آشامیدنی یکسانی دارند، زیرا سختی برابر برای داوری دربارهٔ همهٔ ویژگی‌های کیفی کافی است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

سختی آب به ترکیباتی از کلسیم، منیزیم و برخی فلزات دیگر مربوط است؛ اما TDS بیانگر مقدار کل مواد آلی و غیرآلی موجود در آب است. پس دو نمونه می‌توانند سختی یکسانی داشته باشند، ولی از نظر سایر مواد و در نتیجه TDS متفاوت باشند. همچنین برای مقایسهٔ کامل کیفیت آب، تنها دانستن سختی کافی نیست. (صفحهٔ ۴۹) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۵

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

پژوهشگری می‌خواهد از نوع کانی سنگ مادر، دربارهٔ ویژگی‌های خاک حاصل نتیجه‌گیری کند. کدام استدلال او با مجموعهٔ مطالب کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: پایداری زیاد کوارتز باعث می‌شود خاک حاصل، با وجود شنی‌بودن، آب و مواد مغذی را بهتر از خاک لوم نگه دارد.
  2. گزینهٔ ۲: اگر هوازدگی فلدسپار خاکی تقریباً سراسر رسی بسازد، ریزبودن ذرات به‌تنهایی مناسب‌بودن آن را برای رشد گیاه تضمین می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: کائولینیت عمدتاً از تجزیهٔ شیمیایی کوارتز پدید می‌آید و فلدسپارها در بیشتر اقلیم‌ها تقریباً بدون تغییر باقی می‌مانند.
  4. گزینهٔ ۴: ایجاد کانی رسی از فلدسپار می‌تواند در تشکیل خاک نقش داشته باشد، اما مناسب‌بودن خاک به ترکیب ذرات و وجود گیاخاک نیز وابسته است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

هوازدگی شیمیایی فلدسپارها می‌تواند کانی‌های رسی مانند کائولینیت ایجاد کند؛ در مقابل، کوارتز در بیشتر اقلیم‌ها در برابر هوازدگی شیمیایی پایدار است و خاک سنگ‌های کوارتزدار غالباً شنی و ماسه‌ای می‌شود. بااین‌حال، وجود رس به‌تنهایی حاصلخیزی مناسب را تضمین نمی‌کند؛ خاک بسیار رسی گردش ضعیف آب و هوا دارد. ترکیب ماسه، رس و گیاخاک می‌تواند شرایط مناسب‌تری برای نگهداری رطوبت و تأمین مواد مغذی ایجاد کند. (صفحه‌های ۵۲ و ۵۳) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۶

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

دو چاه، یکی در آبخوان آزاد و دیگری در آبخوان تحت فشار حفر شده‌اند. هر چاه فقط با آبخوان مربوط به خود ارتباط دارد. دربارهٔ تراز آب اندازه‌گیری‌شده در این دو چاه، کدام عبارت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: هر دو تراز، سطح ایستابی آبخوان مربوط به خود را نشان می‌دهند.
  2. گزینهٔ ۲: تراز چاه نخست معرف سطح ایستابی و تراز چاه دوم معرف سطح پیزومتریک است.
  3. گزینهٔ ۳: تراز چاه نخست معرف سطح پیزومتریک و تراز چاه دوم معرف سطح ایستابی است.
  4. گزینهٔ ۴: تراز هر چاه، مستقل از نوع آبخوان، هم‌زمان نمایندهٔ سطح ایستابی و سطح پیزومتریک است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در چاهی که در آبخوان آزاد حفر شده است، تراز آب نشان‌دهندهٔ سطح ایستابی است؛ اما در چاهِ آبخوان تحت فشار، تراز آب سطح پیزومتریک را نشان می‌دهد. بنابراین نام‌گذاری این دو تراز باید با توجه به نوع آبخوان انجام شود و نمی‌توان آن‌ها را در هر دو چاه یکسان دانست. (صفحه‌های ۴۷ و ۴۸) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۷

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

چند مورد از داوری‌های زیر دربارهٔ منابع آب زیرزمینی درست است؟
الف) نامناسب‌بودن معمول سنگ آذرین برای تشکیل آبخوان، امکان ذخیره و عبور آب در نمونهٔ هوازده و شکستهٔ آن را نفی نمی‌کند.
ب) در آبخوان دارای سنگ نمک یا سنگ گچ، انحلال سنگ می‌تواند سبب فراوانی املاح آب شود.
پ) پرآب و دائمی‌بودن چشمهٔ آهک کارستی، به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری دربارهٔ کم‌بودن سختی آب کافی نیست.
ت) اگر رسوبات یک آبخوان آبرفتی باشند، حتی در حوضهٔ بسته نیز آب آن الزاماً شیرین باقی می‌ماند.

  1. گزینهٔ ۱: یک مورد
  2. گزینهٔ ۲: دو مورد
  3. گزینهٔ ۳: سه مورد
  4. گزینهٔ ۴: چهار مورد
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

عبارت الف درست است: سنگ‌های آذرین در صورت هوازدگی و شکستگی می‌توانند آب را ذخیره و عبور دهند و آب آن‌ها معمولاً املاح کمی دارد. عبارت ب درست است: انحلال‌پذیری زیاد سنگ نمک و سنگ گچ موجب فراوانی املاح آب این آبخوان‌ها می‌شود. عبارت پ نیز درست است: آهک کارستی می‌تواند چشمهٔ پرآب و دائمی ایجاد کند، ولی آب سنگ‌های کربناتی معمولاً سخت است؛ پس آب‌دهی و کیفیت شیمیایی یک ویژگی واحد نیستند. عبارت ت نادرست است: شیرین‌بودن آب آبرفت‌ها وضعیتی معمول است، نه همیشگی؛ آب زیرزمینی حوضه‌های بسته می‌تواند املاح زیادی داشته باشد. در نتیجه سه عبارت درست‌اند. (صفحه‌های ۴۷، ۴۸ و ۴۹) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۸

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در نمونه‌ای از رسوب آبرفتی، فضاهای بین دانه‌ها از هنگام ته‌نشست وجود داشته‌اند. در نمونه‌ای دیگر، بخشی از سنگ آهک پس از تشکیل، حل شده و حفره‌هایی پدید آورده است. نوع منافذ این دو نمونه، به‌ترتیب کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: منافذ هر دو نمونه، اولیه‌اند.
  2. گزینهٔ ۲: منافذ نمونهٔ نخست اولیه و منافذ نمونهٔ دوم ثانویه‌اند.
  3. گزینهٔ ۳: منافذ نمونهٔ نخست ثانویه و منافذ نمونهٔ دوم اولیه‌اند.
  4. گزینهٔ ۴: منافذ هر دو نمونه، ثانویه‌اند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

منافذ اولیه هم‌زمان با تشکیل رسوب یا سنگ وجود دارند؛ بنابراین فضای بین دانه‌های رسوب موردنظر اولیه است. در مقابل، اگر انحلال پس از تشکیل سنگ باعث ایجاد حفره شود، این حفره از نوع منافذ ثانویه خواهد بود. تفاوت این دو، به زمان پیدایش فضای خالی مربوط است، نه صرفاً وجود آن در نمونه. (صفحهٔ ۴۶) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۹

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

حجم کل یک نمونهٔ رسوب 240 cm3240\,\mathrm{cm^3} و حجم بخش جامد آن 168 cm3168\,\mathrm{cm^3} است. در فرایند سیمانی‌شدن، 18 cm318\,\mathrm{cm^3} از منافذ با سیمان پر می‌شود، بی‌آنکه حجم کل نمونه تغییر کند. با فرض امکان پرشدن تمام منافذ باقی‌مانده از آب، «تخلخل نهایی» و «درصد کاهش ظرفیت ذخیرهٔ آب نسبت به حالت اولیه»، به‌ترتیب کدام‌اند؟

  1. گزینهٔ ۱: 22.5%22.5\% و 25%25\%
  2. گزینهٔ ۲: 30%30\% و 25%25\%
  3. گزینهٔ ۳: 22.5%22.5\% و 7.5%7.5\%
  4. گزینهٔ ۴: 77.5%77.5\% و 25%25\%
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

حجم اولیهٔ فضاهای خالی برابر است با 240−168=72 cm3240-168=72\,\mathrm{cm^3}. پس از ورود سیمان، حجم منافذ باقی‌مانده برابر 72−18=54 cm372-18=54\,\mathrm{cm^3} می‌شود. بنابراین تخلخل نهایی برابر است با 100×54240=22.5%100\times\frac{54}{240}=22.5\%. چون ظرفیت ذخیرهٔ موردنظر متناسب با حجم منافذ است، درصد کاهش آن از رابطهٔ 100×1872=25%100\times\frac{18}{72}=25\% به دست می‌آید. کاهش تخلخل به‌اندازهٔ 7.57.5 واحد درصد، با کاهش نسبی ظرفیت ذخیره یکسان نیست. (صفحه‌های ۴۶ و ۴۷) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۱۰

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در یک رود دائمی، طی دوره‌ای بدون بارندگی همچنان آب جریان دارد. کدام توضیح دربارهٔ منشأ این آب و ویژگی حرکت احتمالی آب زیرزمینی به سوی رود، درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: ادامهٔ جریان، ثابت می‌کند که تمام آب رود از آبخوان تأمین می‌شود و ذوب برف سهمی ندارد.
  2. گزینهٔ ۲: آب زیرزمینیِ تغذیه‌کنندهٔ رود، از ناحیهٔ کم‌انرژی‌تر در مسیری مستقیم به ناحیهٔ پرانرژی‌تر می‌رود.
  3. گزینهٔ ۳: ادامهٔ جریان با تغذیه از ذوب برف یا آب زیرزمینی سازگار است و حرکت آب زیرزمینی به سوی رود، از انرژی بیشتر به کمتر صورت می‌گیرد.
  4. گزینهٔ ۴: چون بارندگی متوقف شده است، جریان موجود نمی‌تواند بخشی از آب‌دهی پایهٔ رود باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

رود دائمی ممکن است در دورهٔ بدون بارندگی، از ذوب برف و یخ ارتفاعات یا از ورود آب زیرزمینی تغذیه شود؛ بنابراین ادامهٔ جریان به‌تنهایی، سهم انحصاری آب زیرزمینی را اثبات نمی‌کند. بخشی از جریان که همواره برقرار است، آب‌دهی پایه محسوب می‌شود. همچنین آب زیرزمینی به‌طور کلی از ناحیهٔ دارای انرژی بیشتر و سطح ایستابی بالاتر به ناحیهٔ کم‌انرژی‌تر حرکت می‌کند و مسیر آن منحنی است. (صفحه‌های ۴۳، ۴۴، ۴۷ و ۴۸) پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۱۱

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

چاهی در سنگ آهک کارستی قرار دارد و یک منبع آلایندهٔ میکروبی در فاصلهٔ 150 m150\,\mathrm{m} از آن شناسایی شده است. اگر برداشت آب افزایش یابد، کدام داوری دربارهٔ ایمنی آب چاه با مطالب کتاب سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: بیشتر بودن فاصله از حداقل حریم بهداشتی، ورود آلودگی میکروبی به چاه را منتفی می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: اگر منبع آلاینده پیش از برداشت در مسیر جریان به سوی چاه نباشد، افزایش برداشت نیز آن را تهدیدآمیز نمی‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: حفره‌دار بودن سنگ آهک موجب توقف آلاینده‌ها در مسیری کوتاه‌تر از خاک ریزدانه می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: گسترش مخروط افت تا محدودهٔ منبع آلاینده می‌تواند ورود آلودگی را ممکن کند؛ حتی اگر فاصله از حداقل حریم بیشتر باشد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

برداشت آب، سطح آب اطراف چاه را پایین می‌برد و با تشکیل مخروط افت، جهت جریان طبیعی را تغییر می‌دهد؛ در نتیجه ممکن است آب از محدودهٔ منبع آلاینده به سوی چاه حرکت کند. همچنین در محیط‌های کارستی، آلاینده‌ها قابلیت جابه‌جایی تا فاصله‌های زیاد دارند. شعاع حدود 100 m100\,\mathrm{m} به‌عنوان حداقل حریم بهداشتی مطرح شده است، نه فاصله‌ای که در هر شرایطی حذف کامل آلودگی را تضمین کند. بنابراین، فاصلهٔ بیشتر به‌تنهایی برای رد خطر کافی نیست. (صفحه‌های ۵۰ و ۵۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۱۲

تولید هوش مصنوعی

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

سال آبی یک آبخوان به دو دوره تقسیم شده است. ورودی آبخوان در این دو دوره، به‌ترتیب 1212 و 33 میلیون مترمکعب و خروجی طبیعی آن، به‌ترتیب 22 و 11 میلیون مترمکعب است. هر یک از 1414 چاه فعال، در دورهٔ نخست 0.40.4 و در دورهٔ دوم 0.60.6 میلیون مترمکعب آب برداشت می‌کند. اگر تنها راه اصلاح بیلان، تعطیلی کامل تعدادی از چاه‌ها در تمام سال باشد و سایر مقادیر ثابت بمانند، برای مثبت‌شدن بیلان سالانه دست‌کم چند چاه باید تعطیل شود؟

  1. گزینهٔ ۱: 22 حلقه
  2. گزینهٔ ۲: 33 حلقه
  3. گزینهٔ ۳: 11 حلقه
  4. گزینهٔ ۴: 55 حلقه
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

ورودی سالانه برابر 12+3=1512+3=15 میلیون مترمکعب و خروجی طبیعی سالانه برابر 2+1=32+1=3 میلیون مترمکعب است. هر چاه نیز در سال 0.4+0.6=10.4+0.6=1 میلیون مترمکعب آب برداشت می‌کند. اگر تعداد چاه‌های فعال را nn بنامیم، شرط بیلان مثبت چنین است: ΔS=15−(3+n)>0\Delta S=15-(3+n)>0؛ پس n<12n<12. بیشترین تعداد صحیح مجاز، 1111 چاه است؛ بنابراین از 1414 چاه باید دست‌کم 14−11=314-11=3 چاه تعطیل شود. تعطیلی فقط 22 چاه، بیلان را صفر می‌کند و شرط مثبت‌بودن را برآورده نمی‌سازد. (صفحهٔ ۵۱) پاسخ: گزینهٔ ۲

سوالات کنکور تجربی از این فصل

۲۴ سوال · کلید رسمی سازمان سنجش

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۰۸

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۰۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

اطلاعات زیر از آب چهار چاه به دست آمده است. سختی کل آب کدام چاه از بقیه بیشتر است؟

مقدار یون‌ها
چاه		یون کلسیم
(میلی‌گرم در لیتر)		یون منیزیم
(میلی‌گرم در لیتر)
:-::-::-:
A۴۰۸۰
B۶۰۶۰
C۷۰۶۰
D۸۰۵۰
  1. گزینهٔ ۱: A
  2. گزینهٔ ۲: B
  3. گزینهٔ ۳: C
  4. گزینهٔ ۴: D
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۰۹

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۰۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

آبدهی قناتی در هر دقیقه ۱۸۰۰ لیتر است. اگر عمق و عرض آب در دهانه قنات به ترتیب ۴۰ و ۵۰ سانتی‌متر باشد، آب با سرعت چند متر بر ثانیه از دهانه قنات خارج می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: 0.150.15
  2. گزینهٔ ۲: 0.20.2
  3. گزینهٔ ۳: 0.660.66
  4. گزینهٔ ۴: 0.90.9
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۰۹

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۰۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

چرا در مناطق گرم و خشک، بیشتر رودها، «موقتی و فصلی»، هستند؟

  1. گزینهٔ ۱: کاهش میزان بارندگی و تبخیر زیاد
  2. گزینهٔ ۲: ریزش بارانهای سیلابی و ناگهانی
  3. گزینهٔ ۳: افزایش طول مدت خشک‌سالی و تغییرات بستر رود
  4. گزینهٔ ۴: ذوب ناگهانی برف و یخِ انباشته شده در قلّه‌ها
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۰

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

کدام عبارت، جملهٔ زیر را به‌درستی کامل می‌کند؟
«برای تشکیل آبخوان، لازم است، در رسوبات و سنگ‌ها، ....»

  1. گزینهٔ ۱: منافذ اولیه وجود داشته باشد.
  2. گزینهٔ ۲: درصد تخلخل، بیشتر از میزان نفوذپذیری باشد.
  3. گزینهٔ ۳: فضاهای خالی وجود داشته باشد.
  4. گزینهٔ ۴: درصد فضاهای خالی، برابر با حجم کل سنگ باشد.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۰

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

آبدهی قناتی در هر دقیقه ۳۰۰۰ لیتر است. اگر عمق و عرض آب در دهانهٔ قنات به‌ترتیب ۴۰ و ۸۰ سانتی‌متر باشد، آب تقریباً با سرعت چند متر برثانیه خارج می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: ۰/۶۶
  2. گزینهٔ ۲: ۰/۱۵
  3. گزینهٔ ۳: ۰/۹
  4. گزینهٔ ۴: ۰/۲
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۱

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۱۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

میزان انرژی رواناب‌ها به کدام عوامل بستگی دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: سرعت، حجم، چگالی
  2. گزینهٔ ۲: عمق جریان، استحکام بستر، شیب بستر
  3. گزینهٔ ۳: شدت، مدت و نوع بارندگی در محل
  4. گزینهٔ ۴: شیب‌زمین، پوشش گیاهی، میزان مواد معلق
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۱

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

کدام عبارت‌ها، با توجه به رابطهٔ «I−O=ΔS\mathrm{I - O = \Delta S}» از دلایل کاهش آب دریاچهٔ ارومیه، به‌شمار می‌روند؟
الف) میزان آب ورودی به آبخوان، بیشتر از مقدار آب خروجی است.
ب) میزان آب ورودی به آبخوان، کمتر از مقدار آب خروجی است.
ج) میزان تبخیر، بیشتر از مقدار آب ورودی به دریاچه است.
د) میزان تبخیر، برابر با مقدار آب ورودی به دریاچه است.

  1. گزینهٔ ۱: الف و ج
  2. گزینهٔ ۲: الف و د
  3. گزینهٔ ۳: ب و ج
  4. گزینهٔ ۴: ب و د
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۱

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

کدام رابطه، اندازهٔ ذرات معدنی تشکیل‌دهندهٔ خاک‌ها را بهتر نشان می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: لای < رس < شن
  2. گزینهٔ ۲: رس < سیلت < ماسه
  3. گزینهٔ ۳: شن < سیلت < رس
  4. گزینهٔ ۴: ماسه < شن < سیلت
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۲

کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۱۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

کدام گزینه، «راهکار مناسبی را برای تحقق هدف نهایی حفاظت از خاک»، به‌درستی بیان کرده است؟

  1. گزینهٔ ۱: کنترل نفوذپذیری خاک
  2. گزینهٔ ۲: کنترل سرعت فرسایش خاک
  3. گزینهٔ ۳: جلوگیری از تخریب تدریجی خاک
  4. گزینهٔ ۴: کاهش سطح زیرکشت زمین‌های زراعی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۳

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

هدف از حفاظت خاک، در کدام زمان تحقق می‌یابد؟

  1. گزینهٔ ۱: سرعت فرسایش خاک، کمتر از سرعت تشکیل آن باشد.
  2. گزینهٔ ۲: بیشترین محصول را از زمین کشاورزی برداشت کنند.
  3. گزینهٔ ۳: با ایجاد پوشش گیاهی مناسب مانع از حرکت خاک توسط باد شوند.
  4. گزینهٔ ۴: طوری تکامل پیدا کند که طبقه‌بندی افقهای آن کاملاً مشخص باشد.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۷

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۴۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

کدام روش می‌تواند در کاهش فرونشست زمین مؤثر باشد؟

  1. گزینهٔ ۱: زهکشی به وسیلهٔ ترانشه
  2. گزینهٔ ۲: تغذیهٔ مصنوعی آبخوان‌ها
  3. گزینهٔ ۳: تزریق خاک به داخل زمین
  4. گزینهٔ ۴: پایداری خاک توسط میخ‌کوبی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۸

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۴۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

ذرات معدنی تشکیل‌دهندهٔ خاک لوم (Loam)، به‌ترتیب از بزرگ به کوچک کدام‌اند؟

  1. گزینهٔ ۱: شن ـ ماسه ـ لای
  2. گزینهٔ ۲: ماسه ـ رس ـ لای
  3. گزینهٔ ۳: ماسه ـ سیلت ـ رس
  4. گزینهٔ ۴: سیلت ـ شن ـ رس
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۴۹

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۴۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در قسمت‌هایی از کویرهای کشور ما، روی سطح زمین را رسوبات سفیدرنگی پوشانیده است (شوره‌زار). کدام مورد را در تشکیل این شوره‌زارها مؤثرتر می‌دانید؟

  1. گزینهٔ ۱: غیرقابل نفوذ بودن ماسه‌های کویری
  2. گزینهٔ ۲: رسیدن حاشیه مویینه به سطح زمین
  3. گزینهٔ ۳: تبخیر سریع آب حاصل از بارندگی در روزهای گرم سال
  4. گزینهٔ ۴: نرسیدن آب‌های فرو رو به منطقه اشباع به علت عمق زیاد سطح ایستابی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۹

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۴۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

کدام عبارت یا عبارت‌ها برای اصطلاح «رس» درست است؟
a: نوعی کانی سیلیکاتی
b: خاک‌هایی که فاقد تخلخل هستند و آب را از خود عبور نمی‌دهند.
c: تمام ذراتی با جنس‌های مختلف که قطر آنها کمتر از ۰/۰۷۵ میلی‌متر است.

  1. گزینهٔ ۱: a
  2. گزینهٔ ۲: b
  3. گزینهٔ ۳: a و c
  4. گزینهٔ ۴: a ,b و c
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۹

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۴۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

همۀ موارد زیر بر غلظت نمک‌های حل‌شده در آب‌های زیرزمینی آزاد اثر دارند، به‌جز:

  1. گزینهٔ ۱: دما
  2. گزینهٔ ۲: فشار
  3. گزینهٔ ۳: سرعت نفوذ آب
  4. گزینهٔ ۴: مسافت طی‌شدۀ آب
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۵۱

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۵۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

بیشترین محصولات کشاورزی در کدام شرایط آبی ـ خاکی به‌دست می‌آید؟

  1. گزینهٔ ۱: خاک ضخیم ـ گیاخاک فراوان ـ مواد محلول مناسب ـ بارندگی و رطوبت در حد متوسط
  2. گزینهٔ ۲: خاک ضخیم ـ گیاخاک فراوان ـ مواد محلول کم به علت بارندگی شدید و رطوبت بالا
  3. گزینهٔ ۳: خاک ضخیم ـ رس بسیار فراوان ـ آبیاری مناسب با آب باقیمانده روی سطح زمین
  4. گزینهٔ ۴: خاک نازک ـ هوموس متوسط ـ مواد محلول بسیار زیاد به علت نبود بارندگی و رطوبت کم
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۵۲

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۵۲ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

در رابطهٔ K=12mv2K=\frac{1}{2}mv^2، اگر m و v به‌ترتیب جرم و سرعت آب در نظر گرفته شوند، در این صورت کدام مورد، K را معرفی می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: قدرت فرسایندگی رواناب
  2. گزینهٔ ۲: انرژی ذخیره‌شده در آب یک رودخانه
  3. گزینهٔ ۳: حجم آب عبوری در واحد زمان از عرض رودخانه
  4. گزینهٔ ۴: جرم آب عبوری در واحد زمان از سطح مقطع یک رود
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۵۳

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۵۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

لوله‌ای افقی به قطر ۲ متر، آب سدّی را به شهری می‌رساند. اگر در حال حاضر لوله تا نیمه آب داشته باشد و آب با سرعت ۲ متر بر ثانیه در لوله جاری باشد، دبی آب عبوری از لوله چند مترمکعب بر ثانیه است؟

  1. گزینهٔ ۱: ۷/۸۵
  2. گزینهٔ ۲: ۶/۲۸
  3. گزینهٔ ۳: ۳/۱۴
  4. گزینهٔ ۴: ۱/۵۷
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۱۵۳

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۱۵۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

آزمایش‌ها نشان می‌دهند، در هر لیتر آب چاهی عمیق تازه حفرشده، ۵ میلی‌گرم یون Mg2+\mathrm{Mg^{2+}} و ۵۰ میلی‌گرم یون Ca2+\mathrm{Ca^{2+}} وجود دارد. سختی کل (TH) آب چاه چند میلی‌گرم بر لیتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: ۶۵
  2. گزینهٔ ۲: ۱۴۵/۵
  3. گزینهٔ ۳: ۱۶۵
  4. گزینهٔ ۴: ۲۱۷/۵
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۵۳

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۵۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

کدام عبارت برای چاه در حال بهره‌برداری A در شکل زیر، درست است؟

شکل: مقطع زمین با برچسب‌ها: سطح ایستابی، ماسه‌سنگ، رود دائمی، لایه نفوذناپذیر، سنگ آهک. چاه A در ماسه‌سنگ نزدیک رود دائمی قرار دارد و سطح ایستابی به رود می‌رسد. زیر ماسه‌سنگ لایه نفوذناپذیر ضخیم (سیاه) و زیر آن سنگ آهک قرار دارد.

  1. گزینهٔ ۱: با بهره‌برداری زیاد، چاه خشک می‌شود.
  2. گزینهٔ ۲: سطح آب در داخل چاه با سطح پیزومتریک برابر است.
  3. گزینهٔ ۳: در تمام فصل‌ها شکل مخروط افت تغییر چندانی نمی‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: در صورت بهره‌برداری نکردن، آب از دهانه چاه فوران می‌کند.
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۵۴

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۵۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

سرعت آب رودی به عرض ۱۲ متر و دبی 60 m3s60\,\frac{\mathrm{m^3}}{\mathrm{s}} برابر با 5 ms5\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}} است. این رود در زمانی که از زیر پلی به عرض ۶ متر عبور می‌کند، ارتفاع آب ۲۵ سانتی‌متر بالا می‌آید. سرعت آب در زیر پل چند متر بر ثانیه می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: 4
  2. گزینهٔ ۲: 8
  3. گزینهٔ ۳: 10
  4. گزینهٔ ۴: 12
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۵

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

توانایی یک آبخوان در انتقال و هدایت آب، بیشتر به کدام مورد بستگی دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: درصد تخلخل
  2. گزینهٔ ۲: شیب زمین
  3. گزینهٔ ۳: نفوذپذیری
  4. گزینهٔ ۴: مقدار آب ذخیره‌شده
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۸

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۵۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

عامل اصلی تشکیل کدام مورد با بقیه متفاوت است؟

  1. گزینهٔ ۱: خندق
  2. گزینهٔ ۲: غار
  3. گزینهٔ ۳: سطح ایستابی
  4. گزینهٔ ۴: حفره‌های انحلالی بزرگ
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۶۰

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۲۶۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

خاک‌های حاصل از تخریب کدام مواد، از نظر کشاورزی ارزش بیشتری دارند؟

  1. گزینهٔ ۱: سیلیسی و تبخیری
  2. گزینهٔ ۲: کربناتی و اکسیدی
  3. گزینهٔ ۳: ماسه‌سنگی و آهکی
  4. گزینهٔ ۴: سیلیکاتی و فسفاتی
نمایش پاسخ

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی این سوال

فصل ۳ را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi همین فصل صفحهٔ خودش را دارد: تمرین و آزمون زمان‌دار از سوال‌های همین فصل، و «از کتاب بپرس» که جوابش را از متن کتاب با شمارهٔ صفحه می‌آورد. جوابت ثبت می‌شود و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. تمرین و آزمون رایگان است؛ «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

شروع رایگانتمرین فصل ۳

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فصل ۳ زمین‌شناسی یازدهم · رایگان

شروع رایگان
تمرین فصل ۳