دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۰ · زمین‌شناسی

سوال ۱۱۰ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۰ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۱۰ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۰، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۱۰ · زمین‌شناسی

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۱۰ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

آبدهی قناتی در هر دقیقه ۳۰۰۰ لیتر است. اگر عمق و عرض آب در دهانهٔ قنات به‌ترتیب ۴۰ و ۸۰ سانتی‌متر باشد، آب تقریباً با سرعت چند متر برثانیه خارج می‌شود؟

  1. گزینهٔ ۱: ۰/۶۶
  2. گزینهٔ ۲: ۰/۱۵
  3. گزینهٔ ۳: ۰/۹
  4. گزینهٔ ۴: ۰/۲
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. انتخاب رابطهٔ مناسب
طبق کتاب، آب‌دهی برابر حاصل‌ضرب مساحت مقطع جریان در سرعت متوسط آب است (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۴۲–۴۳):
Q=A×v⇒v=QAQ=A\times v\quad\Rightarrow\quad v=\frac{Q}{A}
بنابراین، برای محاسبهٔ سرعت خروج آب باید آب‌دهی و مساحت مقطع دهانه را با واحدهای سازگار به دست آوریم.

۲. تبدیل واحد آب‌دهی
واحد آب‌دهی در این رابطه مترمکعب بر ثانیه است (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۴۳–۴۴). هر 10001000 لیتر برابر 1 m31\,\mathrm{m^3} و هر دقیقه برابر 60 s60\,\mathrm{s} است؛ پس:
Q=3000×10−360=0.05 m3/sQ=\frac{3000\times10^{-3}}{60}=0.05\,\mathrm{m^3/s}

۳. محاسبهٔ مساحت مقطع آب
عمق و عرض آب را به متر تبدیل می‌کنیم:
h=40 cm=0.40 mh=40\,\mathrm{cm}=0.40\,\mathrm{m}
b=80 cm=0.80 mb=80\,\mathrm{cm}=0.80\,\mathrm{m}
با در نظر گرفتن مقطع مستطیلی، مساحت مقطع جریان برابر است با:
A=b×h=0.80×0.40=0.32 m2A=b\times h=0.80\times0.40=0.32\,\mathrm{m^2}

۴. محاسبهٔ سرعت خروج آب
v=0.050.32=0.15625 m/sv=\frac{0.05}{0.32}=0.15625\,\mathrm{m/s}
نزدیک‌ترین مقدار در گزینه‌ها به این نتیجه، 0.15 m/s0.15\,\mathrm{m/s} است.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است بر اثر اشتباه در تبدیل واحدها یا تقسیم آب‌دهی بر مساحت مقطع، به این گزینه برسید. با تبدیل درست واحدها و استفاده از رابطهٔ v=Q/Av=Q/A، سرعتی بسیار کمتر از 0.66 m/s0.66\,\mathrm{m/s} به دست می‌آید.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است با به‌کاربردن نادرست عمق یا عرض به‌جای مساحت مقطع، این گزینه انتخاب شود. در رابطهٔ آب‌دهی باید حاصل‌ضرب عمق و عرض را قرار داد، نه یکی از این دو طول را.
  • گزینهٔ ۴: اگر سرعت محاسبه‌شده را زودهنگام تا یک رقم اعشار گرد کنید، به 0.2 m/s0.2\,\mathrm{m/s} می‌رسید. اما در میان گزینه‌ها باید نزدیک‌ترین مقدار به نتیجهٔ محاسبه را انتخاب کرد و تقریب دقیق‌تری در گزینه‌ها وجود دارد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطهٔ میان آب‌دهی، مساحت مقطع جریان و سرعت آب را از بخش «آب جاری» به یاد بیاورید.
  2. ابتدا آب‌دهی را به مترمکعب بر ثانیه و عمق و عرض را به متر تبدیل کنید؛ مساحت مقطع آب برابر حاصل‌ضرب عمق در عرض است.
  3. پس از تبدیل واحدها، آب‌دهی 0.05 m3/s0.05\,\mathrm{m^3/s} و مساحت مقطع 0.32 m20.32\,\mathrm{m^2} است. برای یافتن سرعت، آب‌دهی را بر مساحت مقطع تقسیم و نزدیک‌ترین گزینه را انتخاب کنید.

زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

نمونه سوال این فصل

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «منابع آب و خاک» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

تمرین رایگانتمرین در پنل یادگیری

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

زمین‌شناسی · تجربی ۱۴۰۰

تمرین رایگان
تمرین در پنل یادگیری