کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم · زمین‌شناسی

سوال ۱۵۳ زمین‌شناسی کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۱۵۳ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۵۳ · زمین‌شناسی

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۱۵۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

زمین‌شناسی · زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

آزمایش‌ها نشان می‌دهند، در هر لیتر آب چاهی عمیق تازه حفرشده، ۵ میلی‌گرم یون $\mathrm{Mg^{2+}}$ و ۵۰ میلی‌گرم یون $\mathrm{Ca^{2+}}$ وجود دارد. سختی کل (TH) آب چاه چند میلی‌گرم بر لیتر است؟

گزینهٔ ۱: ۶۵
گزینهٔ ۲: ۱۴۵/۵
گزینهٔ ۳: ۱۶۵
گزینهٔ ۴: ۲۱۷/۵

نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. انتخاب رابطهٔ مناسب: طبق بخش «پیوند با شیمی»، یون‌های کلسیم و منیزیم ملاک تعیین سختی آب هستند و سختی کل از رابطهٔ زیر محاسبه می‌شود (زمین‌شناسی، صفحهٔ ۴۸–۴۹):
$\mathrm{TH}=2.5[\mathrm{Ca^{2+}}]+4.1[\mathrm{Mg^{2+}}]$
در این رابطه، غلظت یون‌ها و سختی کل برحسب $\mathrm{mg/L}$ بیان می‌شوند.

۲. استخراج داده‌ها: چون مقدار یون‌ها در هر لیتر آب داده شده است، غلظت‌ها مستقیماً برابرند با:
$[\mathrm{Ca^{2+}}]=50\,\mathrm{mg/L}$
$[\mathrm{Mg^{2+}}]=5\,\mathrm{mg/L}$
عمیق یا تازه‌حفرشده بودن چاه، در این محاسبه نقشی ندارد؛ دادهٔ لازم، غلظت همین یون‌هاست.

۳. جای‌گذاری و محاسبه: ضریب هر یون را در غلظت همان یون ضرب می‌کنیم و دو سهم را جمع می‌زنیم:
$\mathrm{TH}=2.5\times50+4.1\times5$
$\mathrm{TH}=125+20.5=145.5\,\mathrm{mg/L}$
پس سختی کل آب چاه برابر با $145.5\,\mathrm{mg/L}$ است.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

گزینهٔ ۱: ممکن است با جمع‌کردن غلظت‌ها یا استفاده از ضرایب نادرست به این گزینه برسید؛ اما سختی کل، جمع سادهٔ غلظت یون‌ها نیست و باید سهم هر یون با ضریب مخصوص خودش محاسبه شود.
گزینهٔ ۳: این گزینه می‌تواند حاصل خطای محاسباتی در ضرب ضرایب یا جمع سهم دو یون باشد. سهم کلسیم $125$ و سهم منیزیم $20.5$ است و جمع آن‌ها با مقدار این گزینه برابر نیست.
گزینهٔ ۴: با جابه‌جا کردن ضرایب کلسیم و منیزیم، محاسبهٔ نادرستِ $4.1\times50+2.5\times5=217.5$ به دست می‌آید. در رابطهٔ کتاب، ضریب کلسیم $2.5$ و ضریب منیزیم $4.1$ است، نه برعکس.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

رابطهٔ سختی کل آب را در بخش «پیوند با شیمی» فصل منابع آب و خاک به یاد بیاورید؛ کدام دو یون در این رابطه نقش دارند؟
غلظت کلسیم و منیزیم را مستقیماً جمع نکنید؛ غلظت کلسیم در ضریب $2.5$ و غلظت منیزیم در ضریب $4.1$ ضرب می‌شود.
ابتدا حاصل دو ضربِ $2.5\times50$ و $4.1\times5$ را جداگانه به دست آورید؛ سپس آن‌ها را با هم جمع کنید.

زمین‌شناسی · فصل ۳: منابع آب و خاک

نمونه سوال این فصل

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «منابع آب و خاک» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

تمرین رایگان تمرین در پنل یادگیری

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

زمین‌شناسی · تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم

تمرین رایگان

تمرین در پنل یادگیری