نمونه سوال فصل ۲ شیمی دهم با جواب

کدام توضیح دربارهٔ حضور و رفتار گازها در هواکره درست است؟

دمای دو ایستگاه در تروپوسفر به‌ترتیب $269\ \mathrm{K}$ و $-28\,{}^{\circ}\mathrm{C}$ است. اگر آهنگ کاهش دما با ارتفاع مطابق مقدار تقریبی کتاب باشد، اختلاف ارتفاع این دو ایستگاه چقدر است؟

محفظه‌ای صلب با حجم $2\ \mathrm{L}$ دارای گاز است و با شیری به محفظه‌ای صلب، خالی از گاز و با حجم $6\ \mathrm{L}$ متصل شده است. حجم لوله ناچیز است. پس از بازکردن شیر و پخش‌شدن گاز، در نبود واکنش و نشت، کدام توصیف درست است؟

با استفاده از جرم تقریبی هواکره و سهم جرمی تروپوسفر در کتاب، جرم تروپوسفر تقریباً چند تن بیشتر از جرم مجموع بخش‌های دیگر هواکره است؟

از یک نمونهٔ $10000\ \mathrm{L}$ هوای پاک و خشک، سه‌چهارم اکسیژن را به‌طور انتخابی جدا می‌کنیم، بی‌آنکه مقدار دیگر گازها تغییر کند. سپس چه حجمی آرگون خالص باید به گازهای باقی‌مانده بیفزاییم تا مقدار مولی آرگون و اکسیژن با هم برابر شود؟ همهٔ حجم‌ها در دما و فشار یکسان گزارش شده‌اند.

کدام گزینه، یک کاربرد گاز و نقش زیستی همان گاز را به‌درستی به هم ارتباط می‌دهد؟

در یک منطقه، ورود کربن دی‌اکسید ناشی از فعالیت‌های انسانی افزایش یافته، اما مقدار مصرف آن به‌وسیلهٔ گیاهان و دیگر پدیده‌های طبیعی افزایش نیافته است. کدام تحلیل با مطالب کتاب سازگار است؟

کدام دو عبارت دربارهٔ شیمی سبز و سوخت‌های سبز، بر پایهٔ مطالب کتاب درست‌اند؟
الف) بهبود کیفیت زندگی و حفاظت از طبیعت، دو هدفی هستند که شیمی سبز آنها را هم‌زمان دنبال می‌کند.
ب) سوخت‌های سبز معرفی‌شده در کتاب، از نظر نوع عنصرهای سازنده فقط شامل کربن و هیدروژن‌اند.
پ) تجزیه‌شدن مواد زیست‌تخریب‌پذیر به مواد ساده‌تر به‌وسیلهٔ جانداران ذره‌بینی انجام می‌شود.
ت) معرفی اتانول به‌عنوان سوخت سبز، ثابت می‌کند که تولید و مصرف آن در هر مقیاسی هیچ ردپایی بر طبیعت ندارد.

برای توضیح اثر گلخانه‌ای، تابش گسیل‌شده از سطح گرم زمین را با تابش خورشیدی رسیده به آن مقایسه می‌کنیم. تابش گسیل‌شده از زمین کدام ویژگی‌ها را دارد؟

مخلوطی از هیدروژن و نئون شامل جرم‌های مساوی از این دو گاز است و در شرایط $\mathrm{STP}$ حجمی برابر $30.8\,\mathrm{L}$ دارد. با فرض جمع‌پذیر بودن حجم گازها در این شرایط، جرم کل مخلوط چقدر است؟

نمونه‌ای مایع، شامل نیتروژن، آرگون و اکسیژن، از دمای $-200\,^{\circ}\mathrm{C}$ به‌آرامی گرم می‌شود و بخار هر جزء پس از تشکیل، از دستگاه خارج می‌شود. با استفاده از نقطه‌های جوش جدول کتاب و صرف‌نظر از اثر اختلاط بر آنها، کدام مواد به‌ترتیب در دماهای $-190\,^{\circ}\mathrm{C}$ و $-184\,^{\circ}\mathrm{C}$ در بخش مایع باقی می‌مانند؟ فشار در طول فرایند ثابت و برابر فشار مربوط به داده‌های جدول است.

کدام عبارت دربارهٔ شیوهٔ گردآوری داده‌های دمایی زمین با مطالب کتاب سازگار است؟

با توجه به شکل‌های داده شده که مقداری از گازهای $\mathrm{N_2}$ و $\mathrm{CO_2}$ را در شرایط $\mathrm{STP}$ نشان می‌دهد، کدام مورد، نادرست است؟ ($\mathrm{C=12,\ N=14,\ O=16: g.mol^{-1}}$)

شکل: دو شکل: شکل «الف»: مکعبی حاوی گاز $\mathrm{N_2}$ با حجم $a$ لیتر و شمار مولکول $c$، روی یک ترازو که جرم $14\,g$ را نشان می‌دهد. شکل «ب»: مکعبی حاوی گاز $\mathrm{CO_2}$ با حجم $b$ لیتر و شمار مولکول $d$، روی ترازو که جرم $44\,g$ را نشان می‌دهد.

در یک ظرف دربسته، مخلوطی شامل $1/8$ مول متانول و اتانول با اکسیژن به‌طور کامل سوزانده می‌شوند. اگر حجم گاز $\mathrm{CO_2}$ تشکیل‌شده از سوختن متانول، $0/4$ حجم گاز $\mathrm{CO_2}$ تشکیل‌شده از سوختن اتانول باشد، درصد جرمی متانول در مخلوط آغازین واکنش، به‌تقریب کدام بوده‌است و در شرایط STP، چند لیتر گاز در ظرف واکنش وجود خواهد داشت؟ ($\mathrm{H=1,\ C=12,\ O=16: g.mol^{-1}}$)

در یک ظرف دربسته، 0/5 مول گاز $\mathrm{SO_2Cl_2}$ به‌طور کامل تجزیه می‌شود. اگر در همین ظرف و پس از پایان واکنش، به‌ترتیب، 0/8 و 0/4 مول گازهای $\mathrm{CO}$ و $\mathrm{O_2}$ وارد شده و ۵۰ درصد آن‌ها به فراورده تبدیل شوند، چند درصد از مول‌های گازی درون ظرف را $\mathrm{SO_2}$ تشکیل می‌دهد؟ (واکنش‌ها برگشت‌ناپذیر درنظر گرفته شود، واکنش دیگری انجام نمی‌شود.)
$\mathrm{SO_2Cl_2(g)} \rightarrow \mathrm{SO_2(g)} + \mathrm{Cl_2(g)}$
$2\mathrm{CO(g)} + \mathrm{O_2(g)} \rightarrow 2\mathrm{CO_2(g)}$

کدام مورد، نادرست است؟

کدام دو مورد با یکدیگر رابطهٔ مستقیم ندارند؟

کدام مورد درست است؟

تفاوت مجموع ضرایب استوکیومتری مواد در واکنش‌های a و b، پس از موازنهٔ معادلهٔ آن‌ها کدام است؟
a) $\mathrm{Pb_3O_4(s) + HNO_3(aq) \rightarrow Pb(NO_3)_2(aq) + PbO_2(s) + H_2O(l)}$
b) $\mathrm{KNO_3(s) + C(s) + S(s) \rightarrow K_2S(s) + N_2(g) + CO_2(g)}$

کدام مورد درست است؟

اگر میانگین دمای هوای یک منطقه از سطح زمین، برابر $24^\circ\mathrm{C}$ باشد، در چه ارتفاعی با یکای کیلومتر، دمای هوا نسبت به سطح زمین، ۸۰ درصد کاهش می‌یابد؟ (دمای هوا به ازای هر کیلومتر ارتفاع، $6^\circ\mathrm{C}$ کاهش می‌یابد.)

چند مورد از مطالب زیر درست است؟

• اوزون در لایه‌های مختلف هواکره، عملکردی دوگانه دارد.
• در دمای $-150\,^{\circ}\mathrm{C}$ و فشار $1\,\mathrm{atm}$، اوزون مایع و اکسیژن گاز است.
• بخش قابل‌توجهی از اوزون تروپوسفری، در طول روز تشکیل می‌شود.
• نحوهٔ توزیع اوزون در لایهٔ استراتوسفر، مشابه نحوهٔ توزیع آن در لایهٔ تروپوسفر است.

با توجه به واکنش‌های داده‌شده که در دو ظرف جداگانه و به‌طور کامل انجام می‌شوند، اگر مجموع جرم کربن و PbO مصرف‌شده، برابر ۲/۷۱ گرم و جرم گاز گوگرد دی‌اکسید در واکنش (II)، ۴ برابر جرم گاز هیدروژن تشکیل‌شده در واکنش (I) باشد، چند مول PbO در واکنش (II) شرکت کرده است؟ ($\mathrm{H=1,\ C=12,\ O=16,\ S=32,\ Pb=207:g.mol^{-1}}$)

I) $\mathrm{H_2O(g)+C(s)\rightarrow CO(g)+H_2(g)}$

II) $\mathrm{2PbO(s)+PbS(s)\rightarrow 3Pb(s)+SO_2(g)}$

اگر 0/3 مول از ترکیبی با فرمول شیمیایی $\mathrm{C_4H_nO_2}$ با ۴۸ گرم گاز اکسیژن (مطابق معادلۀ زیر) واکنش کامل دهد، این ترکیب چند اتم هیدروژن دارد؟ (معادلۀ واکنش موازنه شود، $\mathrm{O=16\ g.mol^{-1}}$)
$\mathrm{C_4H_nO_2(l)+O_2(g)\rightarrow CO_2(g)+H_2O(g)}$

کدام مورد درست است؟

مجموع ضرایب استوکیومتری مواد در واکنش زیر، پس از موازنهٔ معادلهٔ آن، کدام است؟
$\mathrm{CH_4(g)+NH_3(g)+O_2(g)\rightarrow HCN(g)+H_2O(g)}$

چند مورد از مطالب زیر، درست است؟

• در مولکول $\mathrm{HCN}$، کربن، اتم مرکزی به‌شمار می‌آید.
• در واکنش‌های تشکیل سولفوریک اسید و نیتریک اسید، مواد گازی شکل، شرکت دارند.
• در واکنش اکسیژن با فلزهایی مانند منیزیم و نافلزهایی مانند گوگرد، انرژی می‌تواند به‌صورت نور و گرما آزاد شود.
• در یک واکنش مشخص، برای جلوگیری از انجام واکنش‌های جانبی ناخواسته، استفاده از جوّ نیتروژن نسبت به جوّ اکسیژن مناسب‌تر است.

اگر از سوختن کامل مخلوطی از پروپن و پروپین، 29/12 لیتر گاز اکسیژن در شرایط $\mathrm{STP}$، مصرف شده و حجم گاز کربن دی‌اکسید حاصل، 8/96 لیتر کمتر از حجم گاز اکسیژن مصرفی باشد، در مخلوط اولیه جرم پروپن چند برابر جرم پروپین بوده است؟ ($\mathrm{H=1,\ C=12 : g.mol^{-1}}$)

اگر از سوختن کامل مخلوطی از گازهای متان و هیدروژن، ۱۷/۶ گرم گاز کربن دی‌اکسید و ۴۶/۸ گرم آب تشکیل شود، درصد جرمی اتم هیدروژن در مخلوط گازی آغازی کدام است؟ ($\mathrm{H=1,\ C=12,\ O=16: g.mol^{-1}}$)

مطابق معادلهٔ زیر، ۴۳/۲ گرم $\mathrm{MBr_n}$ در واکنش کامل با محلول لیتیم هیدروکسید، ۱۸ گرم رسوب $\mathrm{M(OH)_n}$ تشکیل می‌دهد. نسبت عددی جرم مولی M به n کدام است؟ ($\mathrm{H=1, O=16, Br=80 : g.mol^{-1}}$)

$\mathrm{MBr_n(s) + LiOH(aq) \rightarrow M(OH)_n(s) + LiBr(aq)}$

نام چند ترکیب شیمیایی زیر، درست است؟

• $\mathrm{ZnF_2}$: روی دی‌فلوئورید
• CuCl: مس(I) کلرید
• FeO: آهن(II) اکسید
• $\mathrm{N_2O_3}$: دی‌نیتروژن تری‌اکسیژن
• ScP: اسکاندیم(III) فسفید
• $\mathrm{Al_2(CO_3)_3}$: آلومینیم کربنات

چند عبارت زیر، اگر در جای خالی جملهٔ «.................. مولکول اوزون در مقایسه با مولکول اکسیژن بیشتر است» گذاشته شود، مفهوم علمی درستی را در برخواهد داشت؟

• شمار الکترون‌های ناپیوندی
• شمار الکترون‌های پیوندی
• پایداری
• واکنش‌پذیری
• گشتاور دوقطبی

در کدام ردیف‌های جدول زیر، نام شیمیایی ترکیبات درست نوشته شده است؟

با توجه به واکنش‌های زیر، کدام مورد درست است؟ (معادلهٔ واکنش‌ها، موازنه شوند.)
آ) $\mathrm{TiCl_4(l) + LiH(s) \rightarrow Ti(s) + LiCl(s) + H_2(g)}$
ب) $\mathrm{PCl_5(s) + H_2O(l) \rightarrow HCl(g) + H_3PO_4(aq)}$

چند مورد از مطالب زیر درست است؟

• دگرشکل، به شکل‌های گوناگون بلوری یا اتمی یک عنصر گفته می‌شود.
• فرمول مولکولی، افزون بر نوع عنصرهای سازنده، شمار اتم‌ها و یون‌ها را نیز نشان می‌دهد.
• طبق قانون آووگادرو، در دما و فشار یکسان، حجم یک مول از گازهای گوناگون با هم برابر است.
• توسعهٔ پایدار، یعنی برای تولید هر فراورده، همهٔ هزینه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی آن در نظر گرفته می‌شود.
• استوکیومتری واکنش، بخشی از دانش شیمی است که به ارتباط کمّی میان مواد شرکت‌کننده در هر واکنش می‌پردازد.

چند مورد از مطالب زیر، درباره واکنش‌های زیر پس از موازنهٔ معادلهٔ آن‌ها، درست است؟

a) $\mathrm{Co(OH)_3(s) + H_2SO_4(aq) \rightarrow Co_2(SO_4)_3(aq) + H_2O(l)}$

b) $\mathrm{NiCO_3(s) + H_3PO_4(aq) \rightarrow Ni_3(PO_4)_2(s) + CO_2(g) + H_2O(l)}$

c) $\mathrm{MgCO_3(s) + HNO_3(aq) \rightarrow Mg(NO_3)_2(aq) + CO_2(g) + H_2O(l)}$

• مجموع ضرایب استوکیومتری مواد در معادلهٔ a و b، برابرند.
• در هیچ یک از این واکنش‌ها، عدد اکسایش عنصرها تغییر نکرده است.
• تفاوت مجموع ضرایب استوکیومتری مواد در معادلهٔ c با معادلهٔ b، برابر ۶ است.
• در معادلهٔ c، مجموع ضرایب استوکیومتری واکنش‌دهنده‌ها با مجموع ضرایب استوکیومتری فراورده‌ها برابر است.

سیلیسیم کاربید ($\mathrm{SiC}$) از واکنش: (معادلـه موازنـه شـود.) $\mathrm{SiO_2(s) + C(s) \xrightarrow{\Delta} SiC(s) + CO(g)}$، تولیـد می‌شود. به ازای تولید هر کیلوگرم از این ماده، چند لیتر گاز آلاینده (در شرایط $\mathrm{STP}$) تولید می‌شود؟
($\mathrm{Si=28,\ C=12: g.mol^{-1}}$)

۵۰ میلی‌لیتر محلول که دارای ۰/۰۲ مول نقره نیترات است با چند گرم $\mathrm{MgCl_2}$، واکنش کامل می‌دهد؟ (از انحلال‌پذیری رسوب صرف‌نظر و معادله موازنه شود. $\mathrm{N=14, Mg=24, Cl=35/5, Ag=107: g.mol^{-1}}$)
$\mathrm{AgNO_3(aq) + MgCl_2(s) \rightarrow AgCl(s) + Mg(NO_3)_2(aq)}$

یون‌های آمونیوم و سولفات، با رعایت قاعدهٔ هشتایی، باهم در چند مورد، تفاوت دارند؟

• عدد اکسایش اتم مرکزی
• شمار جفت الکترون‌های پیوندی
• قطبیت و شکل هندسی
• شمار جفت الکترون‌های ناپیوندی روی اتم‌ها