سوال ۸۱ شیمی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

هر عبارت را جداگانه بررسی می‌کنیم:

۱. عبارت اول درست است. اوزون در استراتوسفر با جذب بخش قابل‌توجهی از تابش فرابنفش، نقشی محافظتی دارد؛ اما در تروپوسفر آلاینده‌ای سمی است و به چشم‌ها و ریه‌ها آسیب می‌رساند. بنابراین عملکرد آن در این دو لایه متفاوت و دوگانه است. (شیمی ۱، صفحه‌های ۷۴–۷۵)

۲. عبارت دوم درست است. طبق جدول کتاب، نقطه‌جوش اکسیژن در فشار $1\,\mathrm{atm}$ برابر $-183\,^{\circ}\mathrm{C}$ و نقطه‌جوش اوزون برابر $-112\,^{\circ}\mathrm{C}$ است. ترتیب دماها چنین است:
$-183\,^{\circ}\mathrm{C} < -150\,^{\circ}\mathrm{C} < -112\,^{\circ}\mathrm{C}$
پس دمای مسئله بالاتر از نقطه‌جوش اکسیژن است و اکسیژن گاز است؛ این دما برای اوزون در محدودهٔ حالت مایع قرار دارد و پایین‌تر از نقطه‌جوش آن است. بنابراین حالت فیزیکی هر دو ماده درست بیان شده است. (شیمی ۱، صفحه‌های ۷۲–۷۴)

۳. عبارت سوم درست است. در هوای آلوده، تولید اوزون از واکنش نیتروژن دی‌اکسید و اکسیژن در حضور نور خورشید انجام می‌شود:
$\mathrm{NO_2(g)+O_2(g)\xrightarrow{\text{نور خورشید}}NO(g)+O_3(g)}$
وابستگی این فرایند به نور خورشید نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از اوزون تروپوسفری در طول روز تشکیل می‌شود. (شیمی ۱، صفحهٔ ۷۵)

۴. عبارت چهارم نادرست است. اوزون استراتوسفری به‌صورت پوششی پیرامون زمین قرار دارد و بیشترین مقدار آن در محدوده‌ای مشخص، موسوم به لایهٔ اوزون، متمرکز است. در مقابل، تشکیل اوزون تروپوسفری به عواملی مانند وجود آلاینده‌های نیتروژن‌دار و نور خورشید وابسته است؛ بنابراین توزیع آن با شرایط محلی تغییر می‌کند و مشابه توزیع اوزون استراتوسفری نیست. (شیمی ۱، صفحه‌های ۷۲–۷۵)

در نتیجه، سه عبارت نخست درست و عبارت چهارم نادرست است.
پاسخ: گزینهٔ ۳