سوال ۸۲ شیمی کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

هر گزاره را جداگانه بررسی می‌کنیم:

۱. گزارهٔ اول درست است. مطابق قاعدهٔ کتاب، در تعیین اتم مرکزی از روی ترتیب نوشتن فرمول، هیدروژن استثناست؛ بنابراین در مولکول $\mathrm{HCN}$، کربن اتم مرکزی است. ساختار $\mathrm{H-C\equiv N}$ نیز نشان می‌دهد کربن به هر دو اتم دیگر متصل است؛ هیدروژن فقط یک پیوند تشکیل می‌دهد و اتم کناری است. (شیمی ۱، صفحه‌های ۵۷–۵۸)

۲. گزارهٔ دوم درست است. در فرایند تهیهٔ سولفوریک اسید، ابتدا گوگرد با گاز اکسیژن واکنش می‌دهد و گوگرد دی‌اکسید تولید می‌شود:
$\mathrm{S(s)+O_2(g)\rightarrow SO_2(g)}$
کتاب این مرحله را به‌عنوان بخشی از تهیهٔ صنعتی سولفوریک اسید معرفی می‌کند. (شیمی ۱، صفحه‌های ۵۸–۵۹)
در تهیهٔ نیتریک اسید نیز گازهای نیتروژن‌دار، مانند نیتروژن دی‌اکسید، شرکت دارند؛ برای نمونه، واکنش زیر تشکیل نیتریک اسید را با شرکت این گاز نشان می‌دهد:
$\mathrm{3NO_2(g)+H_2O(l)\rightarrow 2HNO_3(aq)+NO(g)}$
پس منظور گزاره، شرکت‌داشتن مواد گازی در واکنش‌های تهیهٔ این اسیدهاست، نه گازی‌بودن خود اسیدها.

۳. گزارهٔ سوم درست است. منیزیم و گوگرد هر دو در شرایط مناسب با اکسیژن می‌سوزند. در سوختن، بخشی از انرژی شیمیایی به صورت نور و گرما آزاد می‌شود؛ بنابراین فلزی یا نافلزی بودن ماده مانع چنین آزادشدن انرژی‌ای نیست. کتاب نیز سوختن منیزیم و گوگرد را به‌عنوان نمونه آورده است. (شیمی ۱، صفحه‌های ۵۸–۵۹)

۴. گزارهٔ چهارم درست است. اکسیژن گازی واکنش‌پذیر است و می‌تواند با بسیاری از مواد واکنش دهد. (شیمی ۱، صفحه‌های ۵۸–۵۹) در مقابل، نیتروژن به‌علت استحکام پیوند سه‌گانهٔ میان اتم‌های مولکول $\mathrm{N_2}$، در شرایط معمول کم‌واکنش‌پذیرتر است. بنابراین برای کاهش واکنش‌های جانبی ناخواسته، جوّ نیتروژن نسبت به جوّ اکسیژن مناسب‌تر است؛ این مقایسه به معنای بی‌واکنش‌بودن مطلق نیتروژن نیست.

در نتیجه، هر چهار گزاره درست‌اند.
پاسخ: گزینهٔ ۴