دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۵ · ریاضی

سوال ۱۳۷ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۳۷ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۵، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۳۷ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۳۷ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۴: معادله‌ها و نامعادله‌ها

به ازای چند مقدار طبیعی aa، عدد 15\frac{1}{5} در بازه [13a+1,12a−3)\left[\frac{1}{3a+1},\frac{1}{2a-3}\right) قرار دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: 11
  2. گزینهٔ ۲: 22
  3. گزینهٔ ۳: 33
  4. گزینهٔ ۴: 44
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: عضویت در بازه را به نامعادله تبدیل می‌کنیم.
چون کران چپ بسته و کران راست باز است، داریم:
13a+1≤15<12a−3\frac{1}{3a+1}\le\frac{1}{5}<\frac{1}{2a-3}.
تفاوت علامت‌های ≤\le و << از بسته یا بازبودن دو سر بازه می‌آید (ریاضی ۱، صفحات ۹۲–۹۳).

گام دوم: علامت مخرج‌ها را بررسی می‌کنیم.
برای aa طبیعی، همواره 3a+1>03a+1>0 است. از سوی دیگر، شرط 15<12a−3\frac{1}{5}<\frac{1}{2a-3} ایجاب می‌کند که کسر سمت راست مثبت باشد؛ پس:
2a−3>0⇒a>322a-3>0\Rightarrow a>\frac{3}{2}.
بنابراین، با توجه به طبیعی‌بودن aa، باید a≥2a\ge2 باشد. بررسی علامت مخرج پیش از حل نامعادلهٔ کسری ضروری است (ریاضی ۱، صفحهٔ ۹۱).

گام سوم: دو نامعادله را حل می‌کنیم.
اکنون مخرج‌ها مثبت‌اند؛ بنابراین با ضرب در آن‌ها، جهت نامعادله تغییر نمی‌کند:
13a+1≤15⇒5≤3a+1⇒a≥43\frac{1}{3a+1}\le\frac{1}{5}\Rightarrow 5\le3a+1\Rightarrow a\ge\frac{4}{3}.
همچنین:
15<12a−3⇒2a−3<5⇒a<4\frac{1}{5}<\frac{1}{2a-3}\Rightarrow 2a-3<5\Rightarrow a<4.

گام چهارم: مقادیر طبیعی مشترک را می‌شماریم.
از ترکیب شرط‌های بالا، 2≤a<42\le a<4 به دست می‌آید؛ پس مقادیر مجاز a=2a=2 و a=3a=3 هستند و تعداد آن‌ها برابر 22 است. دقت کنید که a=4a=4 به‌دلیل بازبودن کران راست پذیرفته نیست.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است با تبدیل نادرست شرط a>32a>\frac{3}{2} به a>2a>2، مقدار مجاز a=2a=2 را حذف کنید و فقط یک مقدار بشمارید. برای aa طبیعی، شرط درست a≥2a\ge2 است.
  • گزینهٔ ۳: اگر انتهای راست بازه را بسته در نظر بگیرید، مقدار a=4a=4 را هم می‌شمارید. در این حالت کران راست برابر 15\frac{1}{5} می‌شود، اما این کران عضو بازه نیست.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است بدون بررسی علامت مخرج و بازبودن انتهای راست، همهٔ مقادیر طبیعی از 11 تا 44 را بشمارید. درحالی‌که a=1a=1 کران راست منفی می‌دهد و a=4a=4 نیز به‌دلیل بازبودن انتهای راست پذیرفته نیست.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. معنای عضویت در بازهٔ نیم‌باز را به یاد بیاورید: کران چپ با تساوی و کران راست بدون تساوی مقایسه می‌شود؛ مانند تبدیل بازه و نامعادله در ریاضی ۱، صفحات ۹۲–۹۳.
  2. پیش از ضرب‌کردن در مخرج‌ها، علامت آن‌ها را بررسی کنید. چون عدد موردنظر مثبت است و باید از کران راست کوچک‌تر باشد، مخرج کران راست نیز باید مثبت باشد.
  3. پس از اطمینان از مثبت‌بودن مخرج‌ها، دو مقایسه به شرط‌های a≥43a\ge\frac{4}{3} و a<4a<4 می‌رسند. اکنون فقط مقادیر طبیعیِ مشترک این دو شرط را بشمارید.

ریاضی ۱ · فصل ۴: معادله‌ها و نامعادله‌ها

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «معادله‌ها و نامعادله‌ها» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۵