دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۱ · ریاضی

سوال ۱۰۴ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۱ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۰۴ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۱، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۰۴ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۰۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۴: معادله‌ها و نامعادله‌ها

اگر 4−2x3x+1≥0\frac{4-2x}{3x+1}\ge 0 باشد، مجموعه مقادیر [3x][3x] چند عضو دارد؟

  1. گزینهٔ ۱: 55
  2. گزینهٔ ۲: 66
  3. گزینهٔ ۳: 77
  4. گزینهٔ ۴: 88
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

ابتدا نامعادله را با تعیین علامت حل می‌کنیم و سپس مقادیر جزء صحیح را می‌شماریم. همین نامعادله در تمرین‌های کتاب نیز آمده است (ریاضی ۱، صفحهٔ ۹۳).

گام اول: تعیین نقاط مرزی و دامنه
ریشه‌های صورت و مخرج عبارت‌اند از:
4−2x=0⇒x=24-2x=0\Rightarrow x=2
3x+1=0⇒x=−133x+1=0\Rightarrow x=-\frac{1}{3}
در x=−13x=-\frac{1}{3} کسر تعریف نشده است؛ بنابراین این مقدار تحت هیچ شرایطی پذیرفته نمی‌شود. مطابق روش تعیین علامت کسر، علامت صورت و مخرج را در بازه‌های جداشده با این دو نقطه بررسی می‌کنیم (ریاضی ۱، صفحه‌های ۸۵ و ۹۱).

گام دوم: حل نامعادله

  • اگر x<−13x<-\frac{1}{3} باشد، صورت مثبت و مخرج منفی است؛ پس کسر منفی است.
  • اگر −13<x<2-\frac{1}{3}<x<2 باشد، صورت و مخرج هر دو مثبت‌اند؛ پس کسر مثبت است.
  • اگر x>2x>2 باشد، صورت منفی و مخرج مثبت است؛ پس کسر منفی است.

در x=2x=2، مقدار کسر صفر است و چون نامعادله از نوع بزرگ‌تر یا مساوی است، این نقطه پذیرفته می‌شود. بنابراین:
x∈(−13,2]x\in\left(-\frac{1}{3},2\right]

گام سوم: یافتن مقادیر جزء صحیح
با ضرب طرف‌های نامعادله در عدد مثبتِ 33، جهت نامساوی‌ها تغییر نمی‌کند (ریاضی ۱، صفحه‌های ۸۸–۸۹):
−1<3x≤6-1<3x\le 6
نماد [3x][3x] جزء صحیحِ 3x3x، یعنی بزرگ‌ترین عدد صحیحِ کوچک‌تر یا مساوی آن است. با اینکه مقدار 3x=−13x=-1 مجاز نیست، برای −1<3x<0-1<3x<0 داریم [3x]=−1[3x]=-1. از طرف دیگر، مقدار 3x=63x=6 مجاز است و جزء صحیح آن نیز 66 است.
پس تمام مقادیر ممکن عبارت‌اند از:
[3x]∈{−1,0,1,2,3,4,5,6}[3x]\in\{-1,0,1,2,3,4,5,6\}
این مجموعه دارای 6−(−1)+1=86-(-1)+1=8 عضو است.

پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است فقط مقادیر صحیحِ مثبتِ داخل بازهٔ −1<3x≤6-1<3x\le 6 را بشمارید و انتهای راست را هم حذف کنید؛ در این صورت به 55 می‌رسید. اما جزء صحیح می‌تواند منفی یا صفر باشد و انتهای راست نیز مجاز است.
  • گزینهٔ ۲: اگر فقط مقادیر مثبتِ [3x][3x]، یعنی از 11 تا 66، شمرده شوند، عدد 66 به دست می‌آید. این شمارش نادرست است، زیرا برای مقادیر مجازِ منفی و صفرِ xx نیز خروجی‌های دیگری داریم.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است از −1<3x-1<3x به‌اشتباه نتیجه بگیرید که [3x]≥0[3x]\ge 0 و فقط اعداد 00 تا 66 را بشمارید. درحالی‌که جزء صحیحِ هر عدد بین −1-1 و 00 برابر −1-1 است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. روش تعیین علامت کسر را مرور کنید: ریشه‌های صورت و مخرج، مرز بازه‌های بررسی‌اند و ریشهٔ مخرج هرگز در مجموعهٔ جواب قرار نمی‌گیرد.
  2. صورت در x=2x=2 و مخرج در x=−13x=-\frac{1}{3} صفر می‌شوند. علامت کسر را در سه بازهٔ حاصل بررسی کنید و به تفاوت شرطِ صفر شدن صورت و مخرج توجه کنید.
  3. پس از یافتن بازهٔ مجازِ xx، آن را در 33 ضرب کنید. برای شمارش جزءصحیح‌ها، به یاد داشته باشید که عددی منفی و نزدیک به صفر، جزء صحیحِ منفی دارد؛ باز بودن یک سر بازه لزوماً جزء صحیحِ متناظر با آن را حذف نمی‌کند.

ریاضی ۱ · فصل ۴: معادله‌ها و نامعادله‌ها

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «معادله‌ها و نامعادله‌ها» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۱