سوال ۲ · ریاضی
کنکور ریاضی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۴: معادلهها و نامعادلهها
رأس سهمی روی خط قرار دارد. عرض رأس سهمی کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: طول رأس را برحسب ضریب سهمی پیدا میکنیم.
طبق رابطهٔ رأس سهمی ، طول رأس برابر است و با جایگذاری آن در معادلهٔ سهمی، عرض رأس به دست میآید (ریاضی ۱، صفحهٔ ۸۰–۸۱). در این سؤال و است؛ همچنین چون نمودار سهمی است، . بنابراین:
.
گام دوم: عرض رأس را از معادلهٔ سهمی مینویسیم:
.
گام سوم: شرط قرار داشتن رأس روی خط را به کار میبریم. مختصات رأس باید در معادلهٔ نیز صدق کند؛ پس:
.
با برابر قرار دادن دو عبارت عرض رأس داریم:
.
گام چهارم: مقدار بهدستآمده را جایگذاری میکنیم:
،
.
پس رأس سهمی نقطهٔ است و عرض آن، یعنی مؤلفهٔ دوم، برابر است.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است پس از بهدستآوردن ، همین مقدار را پاسخ بگیرید؛ اما ضریب جملهٔ درجهٔ دوم است، نه عرض رأس.
- گزینهٔ ۲: ممکن است با حذف اشتباه علامت منفیِ جملهٔ ثابت، عدد را انتخاب کنید. جملهٔ ثابتِ سهمی است و حتی همین مقدار نیز عرضِ محل برخورد با محور عمودی است، نه لزوماً عرض رأس.
- گزینهٔ ۳: ممکن است عرض از مبدأ خط، یعنی ، را با عرض رأس اشتباه بگیرید. رأس روی خط قرار دارد، اما لزوماً محل برخورد خط با محور عمودی نیست؛ باید طول رأس را در معادلهٔ خط جایگذاری کنید.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- فرمول طول رأس سهمی را از درس سهمی به یاد آورید؛ «عرض رأس» همان مؤلفهٔ عمودی رأس است، نه ضریب جملهٔ درجهٔ دوم.
- با قرار دادن و در رابطهٔ ، طول رأس را برحسب بنویسید؛ سپس عرض آن را از معادلهٔ سهمی به دست آورید.
- چون رأس روی خط دادهشده است، باید برقرار باشد. از این معادله ضریب سهمی را بیابید و سپس عرض رأس را حساب کنید.