سوال ۱۳۸ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۵ · سوال ۱۳۸ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۱: مجموعه، الگو و دنباله
میانگین جملات دنباله حسابی برابر است. مجموع جملات این دنباله کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: رابطهٔ میانگین با جملههای ابتدا و انتها را پیدا میکنیم.
در دنبالهٔ حسابی، اختلاف جملههای پیاپی ثابت است (ریاضی ۱، صفحهٔ ۲۱). بنابراین مجموع جملهٔ اول و آخر، دوم و ماقبل آخر و دیگر جفتهای همفاصله از دو سر، همگی برابرند. اگر مجموع را و تعداد جملهها را بنامیم، با نوشتن مجموع در دو جهت و جمع کردن آنها داریم:
پس میانگین جملهها برابر است با:
با توجه به میانگین دادهشده:
گام دوم: قدرنسبت را به دست میآوریم.
چون جملهٔ دوم برابر است، داریم:
گام سوم: تعداد جملهها را محاسبه میکنیم.
رابطهٔ جملهٔ عمومی دنبالهٔ حسابی، است (ریاضی ۱، صفحهٔ ۲۲). با قرار دادن جملهٔ آخر در این رابطه:
دقت کنید که تعداد فاصلههاست، نه تعداد جملهها.
گام چهارم: مجموع برابر حاصلضرب تعداد جملهها در میانگین است:
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با کنار گذاشتن جملهٔ اول و آخر، تعداد جملهها را بگیرید و را انتخاب کنید؛ اما سؤال مجموع همهٔ جملهها، شامل دو سر دنباله، را میخواهد.
- گزینهٔ ۲: اگر تعداد فاصلههای بین جملهها، یعنی ، را با تعداد جملهها اشتباه بگیرید، به میرسید؛ تعداد جملهها یکی بیشتر از تعداد فاصلههاست.
- گزینهٔ ۴: اگر پس از محاسبهٔ تعداد جملهها، یک جملهٔ اضافی بشمارید، حاصل میشود؛ در رابطهٔ جملهٔ عمومی، افزودن یک واحد به تعداد فاصلهها فقط یک بار لازم است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- ویژگی فاصلههای ثابت در دنبالهٔ حسابی را به یاد بیاورید: مجموع جملههای همفاصله از دو سر دنباله یکسان است. از این ویژگی چه رابطهای میان میانگین و دو جملهٔ ابتدا و انتها به دست میآید؟
- برای یافتن جملهٔ اول، رابطهٔ را بنویسید. سپس دقت کنید که جملهٔ دوم است؛ پس قدرنسبت برابر خواهد بود.
- با استفاده از رابطهٔ تعداد جملهها را پیدا کنید؛ سپس آن را در میانگین دادهشده ضرب کنید.