سوال ۱۳۷ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۳۷ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۱: مجموعه، الگو و دنباله
اگر و باشد، تعداد اعضای مجموعهٔ کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: ناحیههای جدا از هم را مشخص میکنیم.
اجتماع دو مجموعه از سه بخشِ ، و تشکیل شده است. چون این بخشها عضو مشترکی ندارند، تعداد اعضای اجتماع برابر مجموع تعداد اعضای آنهاست؛ این همان روش ناحیهبندی نمودار ون در کتاب است (ریاضی ۱، صفحههای ۱۲–۱۳):
.
گام دوم: تعداد اعضای ناحیهها را با یک متغیر مینویسیم.
طبق دادهٔ سؤال داریم:
.
برای پرهیز از کسر، میگذاریم . بنابراین:
و .
گام سوم: از تعداد اعضای اجتماع استفاده میکنیم:
.
پس تعداد اعضای سه ناحیه برابر است با:
، و .
گام چهارم: اعضای شامل بخشِ فقط متعلق به و بخش اشتراک است؛ بنابراین:
.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با کمکردن دوبارهٔ بخشِ فقط متعلق به از اجتماع، به برسید. این کار نادرست است؛ برای بهدستآوردن تعداد اعضای باید فقط بخش را از اجتماع حذف کرد.
- گزینهٔ ۲: عدد تعداد اعضای اشتراک دو مجموعه است. انتخاب آن یعنی اعضای بخش را که آنها نیز عضو هستند، به حساب نیاوردهاید.
- گزینهٔ ۳: عدد از جمع به دست میآید و تعداد اعضای است، نه . این اشتباه معمولاً از جابهجاگرفتن دو بخش و ناشی میشود.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روش ناحیهبندی نمودار ون را در ریاضی ۱، صفحههای ۱۲–۱۳ به یاد بیاورید: اجتماع دو مجموعه را به سه بخشِ جدا از هم تقسیم کنید.
- اگر تعداد اعضای اشتراک را بگیرید، از برابریهای سؤال میتوانید تعداد اعضای دو بخشِ غیرمشترک را برحسب بنویسید.
- تعداد اعضای سه ناحیه بهترتیب ، و است؛ پس . پس از یافتن ، فقط دو ناحیهای را جمع کنید که داخل هستند.