سوال ۱۳۸ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۳۸ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۱: مجموعه، الگو و دنباله
با اضافه کردن ۴ واحد به جملات اول و دوم یک دنبالهٔ حسابی، جملات اول و دوم دنبالهٔ حسابی جدید ساخته میشود. اختلاف جملهٔ ام دو دنباله کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
جملههای دنبالهٔ اولیه را با و جملههای دنبالهٔ جدید را با نشان میدهیم. طبق صورت سؤال:
و .
گام اول: مقایسهٔ قدرنسبتها
اگر قدرنسبت دنبالهٔ اولیه باشد، قدرنسبت دنبالهٔ جدید برابر است با:
.
پس قدرنسبت دو دنباله یکسان است.
گام دوم: نوشتن جملههای عمومی
بر اساس فرمول جملهٔ عمومی دنبالهٔ حسابی، جملهٔ ام از جمع جملهٔ اول و حاصلضرب در قدرنسبت به دست میآید (ریاضی ۱، صفحهٔ ۲۳). بنابراین:
،
.
گام سوم: محاسبهٔ اختلاف جملههای همشماره
.
پس تمام جملههای دنبالهٔ جدید، مستقل از شمارهٔ جمله، واحد از جملههای متناظر دنبالهٔ اولیه بیشترند.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: ممکن است افزایشهای دو جملهٔ اول را با هم جمع کنید و به برسید؛ اما سؤال اختلاف دو جملهٔ همشماره را میخواهد، نه مجموع افزایشهای دو جمله را.
- گزینهٔ ۳: ممکن است مقدار افزایش را بین دو جمله تقسیم کنید و به دست آورید؛ درحالیکه طبق صورت سؤال، به هر یک از دو جمله جداگانه واحد اضافه شده است.
- گزینهٔ ۴: ممکن است تعداد دو جملهٔ تغییرکرده را نیز به مقدار افزایش اضافه کنید و به برسید؛ اما تعداد جملههای دادهشده نقشی در مقدار جابهجایی ندارد و فقط برای تعیین دنبالهٔ حسابی جدید به کار میرود.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- فرمول جملهٔ عمومی دنبالهٔ حسابی را از ریاضی ۱، صفحهٔ ۲۳ به یاد بیاورید؛ این فرمول به جملهٔ اول و قدرنسبت وابسته است.
- قدرنسبت دنبالهٔ جدید را از تفاضل جملهٔ دوم و اول آن حساب کنید. وقتی به هر دو جمله مقدار یکسانی اضافه شود، این تفاضل چه تغییری میکند؟
- اکنون جملهٔ عمومی هر دو دنباله را بنویسید و جملهٔ قدیمی را از جملهٔ جدید کم کنید؛ عبارتهای مربوط به قدرنسبت حذف میشوند و فقط تغییر جملهٔ اول باقی میماند.