دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · ریاضی

سوال ۱۳۳ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۱۳۳ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۳۳ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۳۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۵: کاربرد مشتق

نقاط AA و BB به‌ترتیب، روی منحنی‌های y=x3−2x−3y=x^3-2x-3 و y=x3+x2+1y=x^3+x^2+1 قرار دارند. اگر این نقاط روی خطی به موازات محور yyها باشند، کمترین مقدار طول پاره‌خط ABAB کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: 44
  2. گزینهٔ ۲: 33
  3. گزینهٔ ۳: 22
  4. گزینهٔ ۴: 11
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

با صورت سؤال داده‌شده، پاسخ تأییدشده سازگار نیست و هیچ‌یک از گزینه‌ها مقدار دقیق کمینه را نشان نمی‌دهد.

گام اول ـ تشکیل تابع فاصله:
چون نقاط AA و BB روی خطی موازی محور yyها قرار دارند، طول آن‌ها یکسان است. پس می‌نویسیم:
A=(x,x3−2x−3)A=(x,x^3-2x-3) و B=(x,x3+x2+1)B=(x,x^3+x^2+1).
طول پاره‌خط عمودی برابر قدرمطلق تفاضل عرض‌هاست؛ بنابراین:
AB=∣(x3+x2+1)−(x3−2x−3)∣=∣x2+3x+4∣AB=|(x^3+x^2+1)-(x^3-2x-3)|=|x^2+3x+4|.

گام دوم ـ تعیین علامت عبارت:
با کامل کردن مربع داریم:
x2+3x+4=(x+32)2+74>0x^2+3x+4=(x+\frac{3}{2})^2+\frac{7}{4}>0.
پس تابع فاصله در تمام اعداد حقیقی به صورت زیر است:
d(x)=x2+3x+4d(x)=x^2+3x+4.

گام سوم ـ یافتن و بررسی نقطهٔ بحرانی:
طبق مبحث نقاط بحرانی، اگر تابعی در نقطه‌ای مشتق‌پذیر باشد و در آن نقطه اکسترمم نسبی داشته باشد، مشتقش صفر است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۱۰۶). بنابراین:
d′(x)=2x+3=0⇒x=−32d'(x)=2x+3=0\Rightarrow x=-\frac{3}{2}.
صرف صفر شدن مشتق برای اثبات کمینه کافی نیست (ریاضی ۳، صفحهٔ ۱۰۷). در اینجا مشتق برای x<−32x<-\frac{3}{2} منفی و برای x>−32x>-\frac{3}{2} مثبت است؛ پس تابع ابتدا نزولی و سپس صعودی است و این نقطه، کمینهٔ مطلق فاصله را به دست می‌دهد.

گام چهارم ـ محاسبهٔ مقدار کمینه:
d(−32)=94−92+4=74d(-\frac{3}{2})=\frac{9}{4}-\frac{9}{2}+4=\frac{7}{4}.
همچنین شکل کامل‌شدهٔ مربع مستقیماً نشان می‌دهد که d(x)≥74d(x)\geq\frac{7}{4} و برابری در x=−32x=-\frac{3}{2} برقرار است.

بنابراین کمترین طول برابر 74\frac{7}{4} است، نه 33؛ لازم است صورت سؤال، گزینه‌ها یا کلید بازبینی شود.
پاسخ: هیچ‌یک از گزینه‌ها.

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: با قرار دادن x=0x=0، طول پاره‌خط برابر 44 می‌شود؛ اما این فقط طول در یک حالت خاص است و کمترین مقدار نیست.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است مقدار کمینه به عدد صحیح 22 گرد شود؛ اما سؤال مقدار دقیق را می‌خواهد و گرد کردن در اینجا مجاز نیست.
  • گزینهٔ ۴: اشتباه در کامل کردن مربع می‌تواند به مقدار 11 منجر شود؛ درحالی‌که عبارت درست x2+3x+4=(x+32)2+74x^2+3x+4=(x+\frac{3}{2})^2+\frac{7}{4} است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. موازی بودن پاره‌خط با محور عرض‌ها یعنی دو سر آن طول یکسان دارند؛ بنابراین فاصلهٔ آن‌ها را با تفاضل عرض‌هایشان بیان کن.
  2. پس از تفریق ضابطه‌های دو منحنی، جمله‌های درجهٔ سوم حذف می‌شوند. عبارت باقی‌مانده را کامل کن تا علامت آن و نحوهٔ حذف قدرمطلق مشخص شود.
  3. مشتق تابع فاصله در x=−32x=-\frac{3}{2} صفر می‌شود. تغییر علامت مشتق را بررسی کن و سپس همین طول را در خود تابع فاصله قرار بده، نه در مشتق آن.

ریاضی ۳ · فصل ۵: کاربرد مشتق

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «کاربرد مشتق» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم