سوال ۱۲۸ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۲۸ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۵: کاربرد مشتق
حاصلضرب بیشترین و کمترین مقدار تابع برابر است. اگر باشد، مقدار کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
ابتدا باید بیشترین و کمترین مقدار تابع را روی دامنهٔ آن پیدا کنیم. مطابق روش کتاب، برای تابع پیوسته روی بازهٔ بسته، مقدار تابع را در نقاط بحرانی و دو سر بازه محاسبه و مقایسه میکنیم (ریاضی ۳، صفحهٔ ۱۱۱).
گام اول: تعیین دامنه
برای تعریف شدن هر دو رادیکال باید داشته باشیم:
پس با توجه به ، دامنه برابر است با:
تابع روی این بازه پیوسته است؛ بنابراین بیشینه و کمینهٔ مطلق دارد.
گام دوم: یافتن نقطهٔ بحرانی درون دامنه
برای داریم:
بنابراین:
چون است، این نقطه درون دامنه قرار دارد.
گام سوم: مقایسهٔ مقدار تابع در نقاط موردنظر
در دو سر دامنه داریم:
در نقطهٔ بحرانی نیز:
از آنجا که ، ترتیب این مقدارها چنین است:
پس:
گام چهارم: استفاده از حاصلضرب دادهشده
طبق صورت سؤال:
چون ، نتیجه میشود:
نماد جزء صحیح عدد است؛ بنابراین:
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر بدون مقایسهٔ دو سر دامنه، مقدار را کمینه بگیرید، به و جزء صحیح میرسید. اما مقدار تابع در سر دیگر دامنه، یعنی ، کوچکتر است.
- گزینهٔ ۳: اگر در محاسبهٔ بیشینه، فقط جملهٔ دوم تابع را در نقطهٔ بحرانی حساب کنید، بیشینه را بهاشتباه میگیرید و به میرسید. بیشینه باید از مجموع هر دو جملهٔ تابع به دست آید.
- گزینهٔ ۴: ممکن است با مجذور کردن حاصلضرب دادهشده، عدد را مستقیماً برابر پارامتر بگیرید. درحالیکه مجذور حاصلضرب اکسترممها برابر است، نه .
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روش یافتن اکسترممهای مطلق تابع پیوسته روی بازهٔ بسته را به یاد بیاورید: ابتدا دامنه را مشخص کنید و سپس مقدار تابع را در نقاط بحرانی و دو سر بازه مقایسه کنید.
- نامنفی بودن عبارتهای زیر رادیکال، دامنه را به محدود میکند. درون این بازه، معادلهٔ به رابطهٔ میرسد.
- مقدار تابع را در و دو سر دامنه مقایسه کنید؛ کمینه و بیشینه است. اکنون حاصلضرب این دو مقدار را با مقدار دادهشده برابر قرار دهید و در پایان جزء صحیح پارامتر را بیابید.