سوال ۱۲۸ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۲۸ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۶: حد و پیوستگی
تابع با ضابطه در نقطه حد دارد. مقدار کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
نماد نشاندهندهٔ جزءصحیح است؛ یعنی بزرگترین عدد صحیح کوچکتر یا مساوی . برای بررسی حد تابع جزءصحیح در نقاط پرش، باید رفتار آن را از چپ و راست جداگانه بررسی کنیم؛ نمونهٔ این رفتار در کتاب آمده است (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۹–۱۴۰).
۱. محاسبهٔ حد چپ
برای نزدیکشدن از چپ، میگذاریم که است. در این صورت:
و
.
بنابراین:
.
۲. محاسبهٔ حد راست
برای نزدیکشدن از راست، میگذاریم که است. اکنون:
و
.
پس:
.
۳. استفاده از شرط وجود حد
برای وجود حد دوطرفه، حدهای چپ و راست باید برابر باشند؛ این معیار در تمرینهای بررسی وجود حد نیز به کار میرود (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۲۷–۱۲۸). بنابراین:
.
در نتیجه، چون ، داریم:
.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: خطا در تعیین جزءصحیح عبارتها در دو سوی نقطه میتواند به این انتخاب منجر شود؛ اما برای باید باشد، درحالیکه شرط برابری حدهای یکطرفه، را میدهد.
- گزینهٔ ۲: ممکن است پس از بهدستآوردن ، همان مقدار را پاسخ نهایی بگیرید؛ درحالیکه سؤال مقدار را میخواهد، نه خود را.
- گزینهٔ ۳: اگر را به نزدیکترین عدد صحیح گرد کنید یا جزءصحیح را با کوچکترین عدد صحیح بزرگتر اشتباه بگیرید، به این گزینه میرسید؛ اما جزءصحیح، بزرگترین عدد صحیح کوچکتر یا مساوی عدد است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- شرط وجود حد در یک نقطه را به یاد بیاورید: حد چپ و حد راست باید برابر باشند. برای تابع جزءصحیح، نزدیکشدن از دو طرف یک عدد صحیح را جداگانه بررسی کنید.
- کمی چپِ ، عبارت کمی بزرگتر از و عبارت کمی کوچکتر از صفر است؛ در سمت راست، جهت این دو وضعیت عوض میشود. دقت کنید جزءصحیح یک عدد منفیِ نزدیک صفر، صفر نیست.
- با تعیین جزءصحیحها، حد چپ و حد راست میشود. این دو را برابر قرار دهید و پس از یافتن پارامتر، تقسیم بر و جزءصحیحگرفتن را فراموش نکنید.