دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · ریاضی

سوال ۱۲۴ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۱۲۴ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۲۴ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۲۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۶: حد و پیوستگی

مقدار غیرصفر حد lim⁡x→8b2+x3−2bax−b\lim_{x\to 8}\frac{b\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}-2b}{ax-b} کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: 112\frac{1}{12}
  2. گزینهٔ ۲: 16\frac{1}{6}
  3. گزینهٔ ۳: 148\frac{1}{48}
  4. گزینهٔ ۴: 124\frac{1}{24}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ـ استفاده از شرط غیرصفر بودن حد:
با استفاده از حد ریشه‌ها داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۳–۱۳۴):
lim⁡x→8x3=2\lim_{x\to8}\sqrt[3]{x}=2 و lim⁡x→82+x3=2\lim_{x\to8}\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}=2.
پس حد صورت برابر است با:
lim⁡x→8b(2+x3−2)=0\lim_{x\to8}b\bigl(\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}-2\bigr)=0.
اگر 8a−b≠08a-b\ne0 باشد، طبق قانون حد تقسیم، حد کسر صفر خواهد شد (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۰–۱۳۱). چون سؤال حد غیرصفر می‌خواهد، باید:
8a−b=0⇒b=8a8a-b=0\quad\Rightarrow\quad b=8a.
همچنین a≠0a\ne0؛ زیرا در غیر این صورت b=0b=0 نیز می‌شود و مخرج همواره صفر خواهد بود. بنابراین:
b2+x3−2bax−b=82+x3−2x−8\frac{b\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}-2b}{ax-b}=8\frac{\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}-2}{x-8}.

گام دوم ـ رفع ابهام با مزدوج:
صورت و مخرج را در مزدوج صورت ضرب می‌کنیم:
82+x3−2x−8=8(x3−2)(x−8)(2+x3+2)8\frac{\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}-2}{x-8}=\frac{8(\sqrt[3]{x}-2)}{(x-8)\bigl(\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}+2\bigr)}.
از اتحاد تفاضل مکعب‌ها داریم:
x−8=(x3−2)((x3)2+2x3+4)x-8=(\sqrt[3]{x}-2)\bigl((\sqrt[3]{x})^2+2\sqrt[3]{x}+4\bigr).
در محاسبهٔ حد، x≠8x\ne8 است؛ پس می‌توان عامل مشترک x3−2\sqrt[3]{x}-2 را حذف کرد. این همان روش حذف عامل مشترک در رفع ابهام است (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۲–۱۳۳). در نتیجه:
8(x3−2)(x−8)(2+x3+2)=8((x3)2+2x3+4)(2+x3+2)\frac{8(\sqrt[3]{x}-2)}{(x-8)\bigl(\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}+2\bigr)}=\frac{8}{\bigl((\sqrt[3]{x})^2+2\sqrt[3]{x}+4\bigr)\bigl(\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}+2\bigr)}.

گام سوم ـ محاسبهٔ حد عبارت ساده‌شده:
اکنون حد مخرج غیرصفر است و می‌توان از قانون حد تقسیم استفاده کرد:
lim⁡x→88((x3)2+2x3+4)(2+x3+2)=8(4+4+4)(2+2)=848=16\lim_{x\to8}\frac{8}{\bigl((\sqrt[3]{x})^2+2\sqrt[3]{x}+4\bigr)\bigl(\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}+2\bigr)}=\frac{8}{(4+4+4)(2+2)}=\frac{8}{48}=\frac{1}{6}.
پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است در اتحاد تفاضل مکعب‌ها، عامل دوم را به‌اشتباه دارای حد 2424 بگیرید و به 112\frac{1}{12} برسید؛ درحالی‌که حد این عامل برابر 4+4+4=124+4+4=12 است.
  • گزینهٔ ۳: اگر پس از رفع ابهام، ضریب ba\frac{b}{a} را فراموش کنید، حاصل 148\frac{1}{48} می‌شود. شرط غیرصفر بودن حد ایجاب می‌کند b=8ab=8a باشد؛ بنابراین این ضریب برابر 88 است و نباید حذف شود.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است هنگام استفاده از مزدوج، حد عامل مزدوج را به‌اشتباه 1616 بگیرید و به 124\frac{1}{24} برسید. عامل مزدوج خودِ عبارت 2+x3+2\sqrt{2+\sqrt[3]{x}}+2 است، نه مربع آن؛ پس حدش 44 است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. قانون حد تقسیم و شرط غیرصفر بودن حد مخرج را به یاد آورید. ابتدا بررسی کنید صورت کسر هنگام نزدیک شدن متغیر به نقطهٔ موردنظر به چه مقداری میل می‌کند.
  2. حد صورت صفر است؛ پس اگر حد مخرج غیرصفر باشد، حد کل صفر می‌شود. از شرط سؤال، رابطهٔ میان aa و bb را بیابید و سپس صورت را در مزدوج ضرب کنید.
  3. پس از مزدوج‌گیری، از اتحاد x−8=(x3−2)((x3)2+2x3+4)x-8=(\sqrt[3]{x}-2)\bigl((\sqrt[3]{x})^2+2\sqrt[3]{x}+4\bigr) استفاده کنید. عامل مشترک را حذف کنید و حد عامل‌های باقی‌مانده را به دست آورید.

ریاضی ۲ · فصل ۶: حد و پیوستگی

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «حد و پیوستگی» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم