سوال ۱۲۴ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۲۴ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۶: حد و پیوستگی
مقدار غیرصفر حد کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول ـ استفاده از شرط غیرصفر بودن حد:
با استفاده از حد ریشهها داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۳–۱۳۴):
و .
پس حد صورت برابر است با:
.
اگر باشد، طبق قانون حد تقسیم، حد کسر صفر خواهد شد (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۰–۱۳۱). چون سؤال حد غیرصفر میخواهد، باید:
.
همچنین ؛ زیرا در غیر این صورت نیز میشود و مخرج همواره صفر خواهد بود. بنابراین:
.
گام دوم ـ رفع ابهام با مزدوج:
صورت و مخرج را در مزدوج صورت ضرب میکنیم:
.
از اتحاد تفاضل مکعبها داریم:
.
در محاسبهٔ حد، است؛ پس میتوان عامل مشترک را حذف کرد. این همان روش حذف عامل مشترک در رفع ابهام است (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۳۲–۱۳۳). در نتیجه:
.
گام سوم ـ محاسبهٔ حد عبارت سادهشده:
اکنون حد مخرج غیرصفر است و میتوان از قانون حد تقسیم استفاده کرد:
.
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است در اتحاد تفاضل مکعبها، عامل دوم را بهاشتباه دارای حد بگیرید و به برسید؛ درحالیکه حد این عامل برابر است.
- گزینهٔ ۳: اگر پس از رفع ابهام، ضریب را فراموش کنید، حاصل میشود. شرط غیرصفر بودن حد ایجاب میکند باشد؛ بنابراین این ضریب برابر است و نباید حذف شود.
- گزینهٔ ۴: ممکن است هنگام استفاده از مزدوج، حد عامل مزدوج را بهاشتباه بگیرید و به برسید. عامل مزدوج خودِ عبارت است، نه مربع آن؛ پس حدش است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- قانون حد تقسیم و شرط غیرصفر بودن حد مخرج را به یاد آورید. ابتدا بررسی کنید صورت کسر هنگام نزدیک شدن متغیر به نقطهٔ موردنظر به چه مقداری میل میکند.
- حد صورت صفر است؛ پس اگر حد مخرج غیرصفر باشد، حد کل صفر میشود. از شرط سؤال، رابطهٔ میان و را بیابید و سپس صورت را در مزدوج ضرب کنید.
- پس از مزدوجگیری، از اتحاد استفاده کنید. عامل مشترک را حذف کنید و حد عاملهای باقیمانده را به دست آورید.