دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · ریاضی

سوال ۱۲۵ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۱۲۵ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۲۵ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۲۵ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۳: حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

شکل زیر، نمودار تابع f و g را نشان می‌دهد. حاصل lim⁡x→−∞∣f(x)∣g(x)\lim_{x\to-\infty}\frac{|f(x)|}{g(x)} کدام است؟

شکل: دو خط در دستگاه مختصات. خط f نزولی است، محور y را در 3m3m و محور x را در mm قطع می‌کند. خط g صعودی است، محور y را در −3-3 و محور x را در 44 قطع می‌کند. دو خط یکدیگر را در ناحیه سوم/چهارم نزدیک محور x (زیر محور x، سمت راست محور y) قطع می‌کنند.

  1. گزینهٔ ۱: −3-3
  2. گزینهٔ ۲: 33
  3. گزینهٔ ۳: −4-4
  4. گزینهٔ ۴: 44
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: معادلهٔ دو خط را به دست می‌آوریم.
خط ff از نقاط (0,3m)(0,3m) و (m,0)(m,0) می‌گذرد؛ پس شیب آن برابر است با:
af=0−3mm−0=−3a_f=\frac{0-3m}{m-0}=-3.
بنابراین:
f(x)=−3x+3mf(x)=-3x+3m.
خط gg نیز از نقاط (0,−3)(0,-3) و (4,0)(4,0) می‌گذرد؛ در نتیجه:
ag=0−(−3)4−0=34a_g=\frac{0-(-3)}{4-0}=\frac{3}{4}،
و معادلهٔ آن چنین است:
g(x)=34x−3g(x)=\frac{3}{4}x-3.

گام دوم: علامت عبارت داخل قدرمطلق را بررسی می‌کنیم.
هنگامی که x→−∞x\to-\infty، عبارت −3x+3m-3x+3m مثبت می‌شود؛ پس برای ورودی‌های به‌اندازهٔ کافی منفی داریم:
∣f(x)∣=f(x)=−3x+3m|f(x)|=f(x)=-3x+3m.
بنابراین:
lim⁡x→−∞∣f(x)∣g(x)=lim⁡x→−∞−3x+3m34x−3\displaystyle \lim_{x\to-\infty}\frac{|f(x)|}{g(x)}=\lim_{x\to-\infty}\frac{-3x+3m}{\frac{3}{4}x-3}.

گام سوم: حد نسبت را محاسبه می‌کنیم.
مطابق روش محاسبهٔ حد نسبت چندجمله‌ای‌ها، صورت و مخرج را بر بزرگ‌ترین توان متغیر در مخرج، یعنی xx، تقسیم می‌کنیم (ریاضی ۳، صفحهٔ ۶۰):
lim⁡x→−∞−3+3mx34−3x\displaystyle \lim_{x\to-\infty}\frac{-3+\frac{3m}{x}}{\frac{3}{4}-\frac{3}{x}}.
از آنجا که mm ثابت است و lim⁡x→−∞1x=0\displaystyle \lim_{x\to-\infty}\frac{1}{x}=0، جمله‌های کسری به صفر میل می‌کنند. همچنین حد مخرج ناصفر است و می‌توان از قانون حدِ خارج‌قسمت استفاده کرد (ریاضی ۳، صفحه‌های ۵۹–۶۰):
−3+034−0=−334=−4\displaystyle \frac{-3+0}{\frac{3}{4}-0}=\frac{-3}{\frac{3}{4}}=-4.
پس مقدار مجهول mm در جواب نهایی نقشی ندارد. منفی بودن پاسخ نیز با نمودار سازگار است؛ زیرا در سمت چپ، صورت مثبت و مخرج منفی است.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است شیب خط ff، یعنی −3-3، را مستقیماً پاسخ بگیرید. اما حدِ نسبت دو تابع خطی به شیب هر دو خط وابسته است و باید شیب صورت را بر شیب مخرج تقسیم کرد.
  • گزینهٔ ۲: ممکن است با مثبت دانستن قدرمطلق، اندازهٔ شیب خط ff را پاسخ بگیرید. قدرمطلق فقط روی صورت قرار دارد؛ مخرج برای ورودی‌های بسیار منفی، منفی است و شیب آن نیز باید در محاسبه وارد شود.
  • گزینهٔ ۴: این انتخاب می‌تواند از حذف علامت منفیِ نسبت به دلیل وجود قدرمطلق ناشی شود. در حالی که فقط صورت نامنفی است و چون g(x)g(x) در سمت چپ نمودار منفی است، نسبت موردنظر منفی خواهد بود.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. روش محاسبهٔ حدِ نسبت چندجمله‌ای‌ها در بی‌نهایت را در ریاضی ۳، صفحهٔ ۶۰، به یاد بیاورید؛ ابتدا از محل برخورد هر خط با محورها، معادلهٔ آن را بنویسید.
  2. شیب هر خط را از رابطهٔ a=y2−y1x2−x1a=\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1} پیدا کنید. همچنین پیش از حذف قدرمطلق، علامت f(x)f(x) را برای ورودی‌های بسیار منفی بررسی کنید.
  3. در سمت چپ نمودار، f(x)f(x) مثبت است؛ بنابراین آنجا ∣f(x)∣=f(x)|f(x)|=f(x). اکنون صورت و مخرج را بر xx تقسیم کنید و از lim⁡x→−∞1x=0\lim_{x\to-\infty}\frac{1}{x}=0 استفاده کنید.

ریاضی ۳ · فصل ۳: حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم