سوال ۱۲۱ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۲۱ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۳: حد بینهایت و حد در بینهایت
چندجملهای بر بخشپذیر است. مقدار کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
در دادههای سؤال ناسازگاری وجود دارد: با چندجملهای نوشتهشده، گزینهٔ تأییدشده درست نیست.
گام اول: طبق قضیهٔ باقیمانده، باقیماندهٔ تقسیم چندجملهای بر برابر است؛ پس برای بخشپذیری باید این مقدار صفر باشد (ریاضی ۳، صفحههای ۵۰–۵۱).
چون ، شرط بخشپذیری چنین است:
.
گام دوم: در چندجملهای دادهشده جایگذاری میکنیم:
.
توانهای فردِ عدد منفی، منفیاند؛ بنابراین:
.
گام سوم: باقیمانده را برابر صفر قرار میدهیم:
.
این مقدار در گزینهها نیست. همچنین با مقدار گزینهٔ اول، یعنی ، داریم:
.
پس گزینهٔ اول نیز شرط بخشپذیری را تأمین نمیکند و لازم است صورت سؤال یا گزینهها اصلاح شود.
پاسخ: هیچیک از گزینهها؛ مقدار درست برای صورت سؤال فعلی است.
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: ممکن است خطای علامت در جایگذاری یا حل معادله باعث انتخاب این گزینه شود؛ اما با داریم ، پس شرط بخشپذیری برقرار نیست.
- گزینهٔ ۳: منفی بودن این مقدار ممکن است آن را مناسب جلوه دهد، اما علامت بهتنهایی کافی نیست؛ با ، باقیمانده برابر است و صفر نمیشود.
- گزینهٔ ۴: اشتباه در محاسبهٔ توانها یا ضریب جملهٔ میتواند به انتخاب این مقدار منجر شود؛ بااینحال، برای داریم .
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- قضیهٔ باقیمانده و ارتباط آن با بخشپذیری چندجملهایها را در ریاضی ۳، صفحههای ۵۰–۵۱ مرور کنید.
- برای بخشپذیری بر باید مقدار چندجملهای در ریشهٔ همین دوجملهای صفر باشد؛ بنابراین شرط لازم است.
- پس از جایگذاری، معادلهٔ را به دست میآورید. جملههای عددی را جمع کنید و سپس ضریب مجهول را در نظر بگیرید.