سوال ۱۲۲ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۲۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۲: مثلثات
این سوال در دفترچه شکل دارد؛ اینجا شکل بهصورت متنی توصیف شده است.
در شکل زیر، اختلاف مساحتهای و برابر ۱/۷۵ است. کدام مقدار زیر است؟
شکل: مثلثی با رأس A در بالا. از A دو ضلع به پایین میرود: ضلع سمت چپ شامل نقاط B و D (به ترتیب A، B، D) و ضلع سمت راست شامل نقاط E و C (به ترتیب A، E، C). طول AB برابر ۵، طول BD برابر ۲، طول AE برابر ۴ و طول EC برابر ۳ است. پارهخطهای BC و DE رسم شدهاند و یکدیگر را قطع میکنند. مثلثهای ABC و ADE مورد نظرند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: طول ضلعهای کامل را پیدا میکنیم. با توجه به ترتیب نقاط روی دو ضلع داریم:
گام دوم: مساحتها را برحسب سینوس زاویهٔ مشترک مینویسیم. اگر دو ضلع مثلث و و زاویهٔ بین آنها باشد، ارتفاع وارد بر ضلع برابر است؛ بنابراین:
این روش از تعریف سینوس و رابطهٔ قاعده و ارتفاع به دست میآید (ریاضی ۱، صفحهٔ ۳۱ و صفحات ۳۲–۳۳).
پس برای دو مثلث موردنظر:
گام سوم: اختلاف مساحتها را برابر مقدار دادهشده قرار میدهیم. چون ضریب سینوس در مساحت مثلث بزرگتر است، داریم:
از طرفی، اختلاف مساحتها برابر است؛ پس:
گام چهارم: با توجه به حاده بودن زاویهٔ در شکل، از نتیجه میگیریم . مطابق جدول نسبتهای مثلثاتی (ریاضی ۱، صفحات ۳۲–۳۳):
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر پس از یافتن سینوس زاویه، کسینوس را بهاشتباه بگیرید، به میرسید؛ درحالیکه برای زاویهٔ حادهای با سینوس ، کسینوس برابر است.
- گزینهٔ ۳: این مقدار با جابهجا کردن نسبت ضلع مقابل و مجاور، یعنی محاسبهٔ کتانژانت بهجای تانژانت، به دست میآید؛ تانژانت زاویهٔ بهدستآمده معکوس این مقدار است.
- گزینهٔ ۴: اگر هم کسینوس را بهاشتباه بگیرید و هم نسبت کسینوس به سینوس را حساب کنید، به میرسید. هم مقدار کسینوس نادرست است و هم نسبت نوشتهشده، کتانژانت است نه تانژانت.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روش محاسبهٔ مساحت مثلث با استفاده از دو ضلع و سینوس زاویهٔ بین آنها را مرور کنید؛ دو مثلث مسئله در رأس مشترک، زاویهٔ یکسانی دارند.
- ابتدا طول کامل دو ضلع خارجشده از رأس را از جمع پارهخطها پیدا کنید؛ سپس اختلاف مساحتها را بهصورت تفاضل دو عبارت دارای عامل مشترکِ سینوس بنویسید.
- پس از تعیین سینوس، با توجه به حاده بودن زاویه در شکل، زاویهٔ متناظر را در جدول نسبتهای مثلثاتی پیدا کنید و تانژانت همان زاویه را بخوانید.