سوال ۱۲۰ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۲۰ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۲: مثلثات
خط ، به ازای دو مقدار با جهت مثبت محور xها زاویه درجه میسازد. اختلاف مقادیر کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: شیب لازم را مشخص میکنیم.
طبق رابطهٔ شیب خط و زاویهٔ آن با جهت مثبت محور افقی، شیب برابر تانژانت آن زاویه است (ریاضی ۱، صفحهٔ ۴۰). همچنین است (ریاضی ۱، صفحات ۳۲–۳۳). پس شیب خط باید باشد.
گام دوم: شیب خط دادهشده را پیدا میکنیم.
اگر باشد، ضریب صفر و خط قائم میشود؛ بنابراین این دو مقدار نمیتوانند مطلوب باشند. برای داریم:
پس:
با ضرب طرفین در مخرج و مرتبکردن جملهها:
با ضرب در ، معادله به صورت زیر درمیآید:
گام سوم: دو مقدار پارامتر را به دست میآوریم.
بنابراین:
دو ریشه عبارتاند از:
هر دو ریشه با شرط سازگارند.
گام چهارم: اختلاف مقدار بزرگتر و کوچکتر را حساب میکنیم:
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر در معادلهٔ ، اختلاف ریشهها را بهاشتباه بگیرید، به میرسید؛ درحالیکه اختلاف ریشهها برابر است.
- گزینهٔ ۲: این گزینه با محاسبهٔ و درنظرگرفتن آن بهعنوان اختلاف ریشهها به دست میآید. باید این مقدار را بر ضریب جملهٔ درجهٔ دوم، یعنی ، تقسیم کرد.
- گزینهٔ ۳: این مقدار، قدرمطلق مجموع دو ریشه است: . سؤال اختلاف دو مقدار را میخواهد، نه مجموع آنها.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- رابطهٔ شیب خط با تانژانت زاویهٔ آن با جهت مثبت محور افقی را به یاد بیاورید؛ این رابطه در ریاضی ۱، صفحهٔ ۴۰ آمده است.
- ابتدا معادلهٔ خط را به صورت بنویسید. ضریب باید برابر باشد؛ توجه کنید که برای خط قائم میشود.
- با برابر قراردادن شیب با تانژانت زاویه، به معادلهٔ میرسید. دو ریشه را به دست آورید و ریشهٔ کوچکتر را از ریشهٔ بزرگتر کم کنید.