سوال ۱۲۳ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۲۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات
حاصل عبارت کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای محاسبهٔ عبارت، لازم نیست سینوس و کسینوسِ زاویهٔ دادهشده را جداگانه به دست آوریم.
گام اول: بازنویسی مجموع و تفاضل سینوس و کسینوس
با استفاده از اتحادهای سینوسِ مجموع و تفاضل و مقدارهای ، داریم:
و
.
مقدار نسبتهای مثلثاتی زاویههای خاص در جدول کتاب مرور شده است (ریاضی ۲، صفحهٔ ۷۸–۷۹).
گام دوم: جایگذاری زاویه و سادهسازی
با قرار دادن و حذف عامل مشترکِ ، عبارت برابر است با:
.
گام سوم: محاسبهٔ نسبتهای مثلثاتی
زاویهٔ در ربع سوم است؛ بنابراین:
.
همچنین، با استفاده از رابطهٔ سینوسِ زاویههای مکمل که در کتاب به کار رفته است (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۳–۸۴):
.
پس حاصل عبارت برابر است با:
.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: این گزینه میتواند حاصلِ وارونهکردن کسر همراه با حذف علامت منفی باشد. مقدار صورت منفی و مقدار مخرج مثبت است؛ همچنین قدرمطلق صورت از مخرج کوچکتر است.
- گزینهٔ ۲: اگر پس از سادهسازی، نسبتِ مخرج به صورت را حساب کنید، به این گزینه میرسید. علامت منفی درست است، اما قدرمطلق پاسخ باید از کوچکتر باشد.
- گزینهٔ ۳: این گزینه از نادیدهگرفتن علامت منفیِ صورت به دست میآید. سینوسِ زاویهٔ منفی است، درحالیکه سینوسِ زاویهٔ مثبت است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- اتحادهای سینوسِ مجموع و تفاضل دو زاویه را به یاد بیاورید؛ با انتخاب یکی از زاویهها برابر با ، میتوان مجموع و تفاضل سینوس و کسینوس را بازنویسی کرد.
- از رابطههای و استفاده کنید و عامل مشترک را حذف کنید.
- پس از جایگذاری، زاویهٔ صورت و زاویهٔ مخرج میشود. سینوس این دو زاویه را با توجه به زاویهٔ مرجع و علامت آنها در ربعهای سوم و دوم به دست آورید.