سوال ۱۱۹ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۱۹ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات
اگر و باشد، حاصل کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: حاصلضرب سینوس و کسینوس را پیدا میکنیم.
با تعریف تانژانت و کتانژانت و اتحاد اصلی مثلثات، مطابق روابط بهکاررفته در ریاضی ۲، صفحههای ۷۷–۷۸، داریم:
.
بنابراین:
.
گام دوم: مجموع سینوس و کسینوس را به دست میآوریم.
از اتحاد مربع مجموع داریم:
.
برای انتخاب علامت ریشه، شرط زاویه را بررسی میکنیم:
.
زاویه در ربع دوم است؛ پس سینوس مثبت و کسینوس منفی است (ریاضی ۲، صفحههای ۷۷–۷۸). همچنین چون زاویه از بزرگتر است، قدرمطلق کسینوس از سینوس بزرگتر است؛ در نتیجه مجموع آنها منفی خواهد بود. پس:
.
گام سوم: مجموع مکعبها را تجزیه میکنیم.
با اتحاد داریم:
.
در نتیجه:
.
اکنون معکوس میگیریم:
.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است علامت منفی را درست تشخیص دهید، اما در محاسبهٔ مربع مجموع یا تجزیهٔ مجموع مکعبها خطا کنید. باید از هر دو رابطهٔ و استفاده کرد؛ منفیبودن گزینه بهتنهایی کافی نیست.
- گزینهٔ ۲: این گزینه از انتخاب ریشهٔ مثبت برای به دست میآید. در بازهٔ دادهشده، قدرمطلق کسینوس از سینوس بزرگتر است؛ بنابراین مجموع آنها و نیز مجموع مکعبهایشان منفی است.
- گزینهٔ ۴: ممکن است با مثبتگرفتن مجموع سینوس و کسینوس و خطا در اتحادهای جبری به این گزینه برسید. این مقدار هم از نظر علامت با بازهٔ زاویه ناسازگار است و هم از نظر اندازه با تجزیهٔ درست مجموع مکعبها مطابقت ندارد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف تانژانت و کتانژانت برحسب سینوس و کسینوس و اتحاد اصلی مثلثات را به یاد بیاورید؛ جدول علامتها در ریاضی ۲، صفحههای ۷۷–۷۸، نیز برای تعیین علامت پاسخ مفید است.
- ابتدا را یک کسر کنید تا حاصلضرب سینوس و کسینوس معلوم شود. سپس با اتحاد مربع مجموع، مربعِ را به دست آورید.
- برای تعیین علامت مجموع، بازهٔ زاویه را با مقایسه کنید. سپس در تجزیهٔ مجموع مکعبها، عامل دوم را به صورت بنویسید و در پایان معکوس بگیرید.