دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · ریاضی

سوال ۱۱۹ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۱۱۹ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۱۹ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۱۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

اگر tan⁡x+cot⁡x=−3\tan x+\cot x=-3 و 3π<4x<4π3\pi<4x<4\pi باشد، حاصل 1cos⁡3x+sin⁡3x\frac{1}{\cos^3 x+\sin^3 x} کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: −0/56-0/5\sqrt{6}
  2. گزینهٔ ۲: 0/7530/75\sqrt{3}
  3. گزینهٔ ۳: −0/753-0/75\sqrt{3}
  4. گزینهٔ ۴: 0/560/5\sqrt{6}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: حاصل‌ضرب سینوس و کسینوس را پیدا می‌کنیم.
با تعریف تانژانت و کتانژانت و اتحاد اصلی مثلثات، مطابق روابط به‌کاررفته در ریاضی ۲، صفحه‌های ۷۷–۷۸، داریم:
tan⁡x+cot⁡x=sin⁡xcos⁡x+cos⁡xsin⁡x=sin⁡2x+cos⁡2xsin⁡xcos⁡x=1sin⁡xcos⁡x\tan x+\cot x=\frac{\sin x}{\cos x}+\frac{\cos x}{\sin x}=\frac{\sin^2x+\cos^2x}{\sin x\cos x}=\frac{1}{\sin x\cos x}.
بنابراین:
1sin⁡xcos⁡x=−3⇒sin⁡xcos⁡x=−13\frac{1}{\sin x\cos x}=-3\quad\Rightarrow\quad\sin x\cos x=-\frac{1}{3}.

گام دوم: مجموع سینوس و کسینوس را به دست می‌آوریم.
از اتحاد مربع مجموع داریم:
(sin⁡x+cos⁡x)2=sin⁡2x+cos⁡2x+2sin⁡xcos⁡x=1−23=13(\sin x+\cos x)^2=\sin^2x+\cos^2x+2\sin x\cos x=1-\frac{2}{3}=\frac{1}{3}.
برای انتخاب علامت ریشه، شرط زاویه را بررسی می‌کنیم:
3π<4x<4π⇒3π4<x<π3\pi<4x<4\pi\quad\Rightarrow\quad\frac{3\pi}{4}<x<\pi.
زاویه در ربع دوم است؛ پس سینوس مثبت و کسینوس منفی است (ریاضی ۲، صفحه‌های ۷۷–۷۸). همچنین چون زاویه از 3π4\frac{3\pi}{4} بزرگ‌تر است، قدرمطلق کسینوس از سینوس بزرگ‌تر است؛ در نتیجه مجموع آن‌ها منفی خواهد بود. پس:
sin⁡x+cos⁡x=−13\sin x+\cos x=-\frac{1}{\sqrt{3}}.

گام سوم: مجموع مکعب‌ها را تجزیه می‌کنیم.
با اتحاد a3+b3=(a+b)(a2−ab+b2)a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2) داریم:
cos⁡3x+sin⁡3x=(cos⁡x+sin⁡x)(cos⁡2x−sin⁡xcos⁡x+sin⁡2x)\cos^3x+\sin^3x=(\cos x+\sin x)(\cos^2x-\sin x\cos x+\sin^2x).
در نتیجه:
cos⁡3x+sin⁡3x=(cos⁡x+sin⁡x)(1−sin⁡xcos⁡x)=(−13)(1+13)=−433\cos^3x+\sin^3x=(\cos x+\sin x)(1-\sin x\cos x)=\left(-\frac{1}{\sqrt{3}}\right)\left(1+\frac{1}{3}\right)=-\frac{4}{3\sqrt{3}}.
اکنون معکوس می‌گیریم:
1cos⁡3x+sin⁡3x=−334=−0.753\frac{1}{\cos^3x+\sin^3x}=-\frac{3\sqrt{3}}{4}=-0.75\sqrt{3}.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است علامت منفی را درست تشخیص دهید، اما در محاسبهٔ مربع مجموع یا تجزیهٔ مجموع مکعب‌ها خطا کنید. باید از هر دو رابطهٔ (sin⁡x+cos⁡x)2=1+2sin⁡xcos⁡x(\sin x+\cos x)^2=1+2\sin x\cos x و a3+b3=(a+b)(a2−ab+b2)a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2) استفاده کرد؛ منفی‌بودن گزینه به‌تنهایی کافی نیست.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه از انتخاب ریشهٔ مثبت برای sin⁡x+cos⁡x\sin x+\cos x به دست می‌آید. در بازهٔ داده‌شده، قدرمطلق کسینوس از سینوس بزرگ‌تر است؛ بنابراین مجموع آن‌ها و نیز مجموع مکعب‌هایشان منفی است.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است با مثبت‌گرفتن مجموع سینوس و کسینوس و خطا در اتحادهای جبری به این گزینه برسید. این مقدار هم از نظر علامت با بازهٔ زاویه ناسازگار است و هم از نظر اندازه با تجزیهٔ درست مجموع مکعب‌ها مطابقت ندارد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف تانژانت و کتانژانت برحسب سینوس و کسینوس و اتحاد اصلی مثلثات را به یاد بیاورید؛ جدول علامت‌ها در ریاضی ۲، صفحه‌های ۷۷–۷۸، نیز برای تعیین علامت پاسخ مفید است.
  2. ابتدا tan⁡x+cot⁡x\tan x+\cot x را یک کسر کنید تا حاصل‌ضرب سینوس و کسینوس معلوم شود. سپس با اتحاد مربع مجموع، مربعِ sin⁡x+cos⁡x\sin x+\cos x را به دست آورید.
  3. برای تعیین علامت مجموع، بازهٔ زاویه را با 3π4\frac{3\pi}{4} مقایسه کنید. سپس در تجزیهٔ مجموع مکعب‌ها، عامل دوم را به صورت 1−sin⁡xcos⁡x1-\sin x\cos x بنویسید و در پایان معکوس بگیرید.

ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «مثلثات» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم