دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۰ · ریاضی

سوال ۱۲۹ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۰ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۲۹ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۰، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۲۹ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۲۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

اگر f(x)=16cos⁡2(3x)cos⁡2(6x)cos⁡2(12x)cos⁡2(24x)f(x)=16\cos^2(3x)\cos^2(6x)\cos^2(12x)\cos^2(24x) باشد، مقدار f(π36)f(\frac{\pi}{36})، کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: 6−3316\frac{6-3\sqrt{3}}{16}
  2. گزینهٔ ۲: 6−316\frac{6-\sqrt{3}}{16}
  3. گزینهٔ ۳: 6+316\frac{6+\sqrt{3}}{16}
  4. گزینهٔ ۴: 6+3316\frac{6+3\sqrt{3}}{16}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ــ جای‌گذاری ورودی:
با قرار دادن x=π36x=\frac{\pi}{36}، زاویه‌های چهار عامل به‌ترتیب برابرند با:
3x=π123x=\frac{\pi}{12}، 6x=π66x=\frac{\pi}{6}، 12x=π312x=\frac{\pi}{3} و 24x=2π324x=\frac{2\pi}{3}.
پس:
f(π36)=16cos⁡2π12cos⁡2π6cos⁡2π3cos⁡22π3f\left(\frac{\pi}{36}\right)=16\cos^2\frac{\pi}{12}\cos^2\frac{\pi}{6}\cos^2\frac{\pi}{3}\cos^2\frac{2\pi}{3}.

گام دوم ــ محاسبهٔ عوامل مربوط به زاویه‌های معروف:
مقادیر کسینوس این زاویه‌ها در فعالیت رسم تابع کسینوس بررسی شده‌اند (ریاضی ۲، صفحات ۹۱–۹۲):
cos⁡π6=32\cos\frac{\pi}{6}=\frac{\sqrt3}{2}، cos⁡π3=12\cos\frac{\pi}{3}=\frac12 و cos⁡2π3=−12\cos\frac{2\pi}{3}=-\frac12.
همچنین، منفی‌بودن مقدار آخر از رابطهٔ cos⁡(π−α)=−cos⁡α\cos(\pi-\alpha)=-\cos\alpha به دست می‌آید (ریاضی ۲، صفحات ۸۳–۸۴). بنابراین:
f(π36)=16cos⁡2π12×34×14×14=34cos⁡2π12f\left(\frac{\pi}{36}\right)=16\cos^2\frac{\pi}{12}\times\frac34\times\frac14\times\frac14=\frac34\cos^2\frac{\pi}{12}.

گام سوم ــ محاسبهٔ مربع کسینوسِ زاویهٔ باقی‌مانده:
از رابطهٔ زاویهٔ دوبرابر، cos⁡2t=2cos⁡2t−1\cos 2t=2\cos^2t-1، داریم:
cos⁡2t=1+cos⁡2t2\cos^2t=\frac{1+\cos 2t}{2}.
در نتیجه:
cos⁡2π12=1+cos⁡π62=1+322=2+34\cos^2\frac{\pi}{12}=\frac{1+\cos\frac{\pi}{6}}{2}=\frac{1+\frac{\sqrt3}{2}}{2}=\frac{2+\sqrt3}{4}.

گام چهارم ــ محاسبهٔ نهایی:
f(π36)=34×2+34=6+3316f\left(\frac{\pi}{36}\right)=\frac34\times\frac{2+\sqrt3}{4}=\frac{6+3\sqrt3}{16}.

پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: این گزینه از اشتباه علامت در رابطهٔ زاویهٔ دوبرابر به دست می‌آید؛ یعنی اگر به‌جای cos⁡2π12=1+cos⁡π62\cos^2\frac{\pi}{12}=\frac{1+\cos\frac{\pi}{6}}{2}، علامت منفی بگذاریم. عبارت دارای علامت منفی، مقدار sin⁡2π12\sin^2\frac{\pi}{12} است، نه مربع کسینوس.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه می‌تواند حاصل ترکیب دو خطا باشد: استفاده از علامت منفی در محاسبهٔ مربع کسینوس و جا انداختن ضریب 33 در جملهٔ رادیکالی. ضریب حاصل از سه عاملِ مربوط به زاویه‌های معروف باید در کل عبارتِ عامل باقی‌مانده ضرب شود.
  • گزینهٔ ۳: اگر هنگام بسط حاصل‌ضرب، ضریب 33 را فقط در جملهٔ ثابت ضرب کنید و در جملهٔ رادیکالی ضرب نکنید، به این گزینه می‌رسید. خاصیت توزیع‌پذیری ایجاب می‌کند این ضریب در هر دو جمله ضرب شود.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. ابتدا مقدار ورودی را در زاویه‌های چهار عامل جای‌گذاری کنید. مقادیر کسینوس زاویه‌های معروف و علامت کسینوس در ربع دوم را به یاد آورید؛ جدول‌های صفحات ۹۱–۹۲ ریاضی ۲ در این زمینه راهگشاست.
  2. پس از جای‌گذاری، سه زاویهٔ π6\frac{\pi}{6}، π3\frac{\pi}{3} و 2π3\frac{2\pi}{3} مقدار کسینوس شناخته‌شده دارند. دقت کنید که منفی‌بودن کسینوسِ زاویهٔ ربع دوم، پس از به توان دو رسیدن اثری در علامت حاصل ندارد.
  3. پس از ساده‌سازی عواملِ معلوم، عبارت به 34cos⁡2π12\frac{3}{4}\cos^2\frac{\pi}{12} می‌رسد. برای عامل باقی‌مانده، از cos⁡2t=1+cos⁡2t2\cos^2 t=\frac{1+\cos 2t}{2} استفاده کنید.

ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «مثلثات» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۰