دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · ریاضی

سوال ۱۳۴ ریاضی کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۳۴ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۳۹۸، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۳۴ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۳۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

حاصل عبارت sin⁡(17π3)cos⁡(−17π6)+tan⁡(19π4)sin⁡(−11π6)\sin(\frac{17\pi}{3})\cos(\frac{-17\pi}{6})+\tan(\frac{19\pi}{4})\sin(\frac{-11\pi}{6}) ، کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: −14-\frac{1}{4}
  2. گزینهٔ ۲: −12-\frac{1}{2}
  3. گزینهٔ ۳: 14\frac{1}{4}
  4. گزینهٔ ۴: 12\frac{1}{2}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

ابتدا زاویه‌ها را با استفاده از تناوب نسبت‌های مثلثاتی ساده می‌کنیم؛ سینوس و کسینوس با افزودن یا کاستن مضرب‌های 2π2\pi تغییر نمی‌کنند و دورهٔ تناوب تانژانت π\pi است (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۷–۸۸).

گام اول ــ محاسبهٔ حاصل‌ضرب اول:

17π3=4π+5π3\frac{17\pi}{3}=4\pi+\frac{5\pi}{3}، پس

sin⁡17π3=sin⁡5π3=sin⁡(−π3)=−32\sin\frac{17\pi}{3}=\sin\frac{5\pi}{3}=\sin(-\frac{\pi}{3})=-\frac{\sqrt{3}}{2}.

در این محاسبه از رابطهٔ sin⁡(−α)=−sin⁡α\sin(-\alpha)=-\sin\alpha استفاده کردیم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۷۹–۸۰).

برای کسینوس، با افزودن 4π4\pi به زاویه داریم:

cos⁡(−17π6)=cos⁡(−17π6+4π)=cos⁡7π6=−32\cos(-\frac{17\pi}{6})=\cos(-\frac{17\pi}{6}+4\pi)=\cos\frac{7\pi}{6}=-\frac{\sqrt{3}}{2}.

زیرا زاویهٔ 7π6\frac{7\pi}{6} در ربع سوم است، کسینوس آن منفی است و زاویهٔ مرجع آن π6\frac{\pi}{6} است. بنابراین:

sin⁡17π3cos⁡(−17π6)=(−32)(−32)=34\sin\frac{17\pi}{3}\cos(-\frac{17\pi}{6})=\left(-\frac{\sqrt{3}}{2}\right)\left(-\frac{\sqrt{3}}{2}\right)=\frac{3}{4}.

گام دوم ــ محاسبهٔ حاصل‌ضرب دوم:

tan⁡19π4=tan⁡(19π4−4π)=tan⁡3π4=−1\tan\frac{19\pi}{4}=\tan(\frac{19\pi}{4}-4\pi)=\tan\frac{3\pi}{4}=-1.

همچنین با افزودن یک دور کامل به زاویهٔ سینوس:

sin⁡(−11π6)=sin⁡(−11π6+2π)=sin⁡π6=12\sin(-\frac{11\pi}{6})=\sin(-\frac{11\pi}{6}+2\pi)=\sin\frac{\pi}{6}=\frac{1}{2}.

پس:

tan⁡19π4sin⁡(−11π6)=(−1)×12=−12\tan\frac{19\pi}{4}\sin(-\frac{11\pi}{6})=(-1)\times\frac{1}{2}=-\frac{1}{2}.

گام سوم ــ جمع دو حاصل‌ضرب:

34−12=34−24=14\frac{3}{4}-\frac{1}{2}=\frac{3}{4}-\frac{2}{4}=\frac{1}{4}.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: اگر علامت هر دو حاصل‌ضرب را برعکس بگیرید، به −34+12=−14-\frac{3}{4}+\frac{1}{2}=-\frac{1}{4} می‌رسید. در واقع، حاصل‌ضرب اول مثبت و حاصل‌ضرب دوم منفی است.
  • گزینهٔ ۲: این مقدار فقط حاصل جملهٔ دوم، یعنی tan⁡(19π4)sin⁡(−11π6)\tan(\frac{19\pi}{4})\sin(-\frac{11\pi}{6}) است. جملهٔ اول صفر نیست و باید 34\frac{3}{4} را نیز به آن اضافه کرد.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است با محاسبهٔ sin⁡(−11π6)=12\sin(-\frac{11\pi}{6})=\frac{1}{2} زود متوقف شوید و همین مقدار را پاسخ بدانید. این سینوس فقط یکی از عامل‌های عبارت است؛ باید در تانژانت ضرب شود و سپس حاصل‌ضرب اول نیز به آن اضافه شود.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. روابط کاهش زاویه با حذف دورهای کامل و علامت نسبت‌های مثلثاتی در ربع‌های مختلف را مرور کنید؛ برای زاویه‌های منفی نیز روابط زاویه‌های قرینه مفیدند.
  2. از زاویه‌های سینوس و کسینوس مضرب مناسبی از 2π2\pi کم یا به آن‌ها اضافه کنید. برای تانژانت نیز می‌توانید مضرب‌های π\pi را حذف کنید؛ دقت کنید منفی بودن زاویه لزوماً به معنای منفی بودن نسبت نیست.
  3. حاصل‌ضرب اول برابر 34\frac{3}{4} و حاصل‌ضرب دوم برابر −12-\frac{1}{2} می‌شود. اکنون کافی است این دو کسر را با مخرج مشترک جمع کنید.

ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «مثلثات» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۳۹۸