دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · ریاضی

سوال ۱۱۹ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۱۱۹ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۱۹ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۱۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

حاصل عبارت 3cos⁡(248∘)−2sin⁡(158∘)sin⁡(203∘)−cos⁡(293∘)\frac{3\cos(248^\circ)-2\sin(158^\circ)}{\sin(203^\circ)-\cos(293^\circ)} کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: 0/5
  2. گزینهٔ ۲: -0/5
  3. گزینهٔ ۳: -2/5
  4. گزینهٔ ۴: 2/5
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

نکتهٔ مهم: صورت سؤال با کلید اعلام‌شده سازگار نیست؛ با زاویه‌های نوشته‌شده، هیچ‌یک از گزینه‌ها حاصل دقیق عبارت نیست.

گام اول ــ ساده‌کردن صورت:
طبق رابطهٔ cos⁡(90∘+α)=−sin⁡α\cos(90^\circ+\alpha)=-\sin\alpha (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۳–۸۴)، داریم:
cos⁡248∘=cos⁡(90∘+158∘)=−sin⁡158∘\cos248^\circ=\cos(90^\circ+158^\circ)=-\sin158^\circ.
پس صورت برابر است با:
3cos⁡248∘−2sin⁡158∘=−3sin⁡158∘−2sin⁡158∘=−5sin⁡158∘3\cos248^\circ-2\sin158^\circ=-3\sin158^\circ-2\sin158^\circ=-5\sin158^\circ.
از رابطهٔ سینوس زاویه‌های مکمل نیز داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۰–۸۱):
sin⁡158∘=sin⁡(180∘−22∘)=sin⁡22∘\sin158^\circ=\sin(180^\circ-22^\circ)=\sin22^\circ.
بنابراین صورت برابر −5sin⁡22∘-5\sin22^\circ است.

گام دوم ــ ساده‌کردن مخرج:
با همان رابطهٔ تبدیل کسینوس:
cos⁡293∘=cos⁡(90∘+203∘)=−sin⁡203∘\cos293^\circ=\cos(90^\circ+203^\circ)=-\sin203^\circ.
در نتیجه:
sin⁡203∘−cos⁡293∘=2sin⁡203∘\sin203^\circ-\cos293^\circ=2\sin203^\circ.
طبق رابطهٔ sin⁡(180∘+α)=−sin⁡α\sin(180^\circ+\alpha)=-\sin\alpha (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۱–۸۲):
sin⁡203∘=sin⁡(180∘+23∘)=−sin⁡23∘\sin203^\circ=\sin(180^\circ+23^\circ)=-\sin23^\circ.
پس مخرج برابر −2sin⁡23∘-2\sin23^\circ است.

گام سوم ــ تشکیل کسر نهایی:
3cos⁡248∘−2sin⁡158∘sin⁡203∘−cos⁡293∘=−5sin⁡22∘−2sin⁡23∘=5sin⁡22∘2sin⁡23∘≈2.397\frac{3\cos248^\circ-2\sin158^\circ}{\sin203^\circ-\cos293^\circ}=\frac{-5\sin22^\circ}{-2\sin23^\circ}=\frac{5\sin22^\circ}{2\sin23^\circ}\approx2.397.

نمی‌توان sin⁡22∘\sin22^\circ و sin⁡23∘\sin23^\circ را حذف کرد، زیرا برابر نیستند. بنابراین مقدار عبارت دقیقاً 2.52.5 نیست و گزینهٔ چهارم با صورت فعلی تأیید نمی‌شود؛ احتمالاً در ثبت یکی از زاویه‌ها خطایی رخ داده است.

صرفاً بر اساس کلید اعلام‌شده، نه حاصل دقیق عبارتِ نوشته‌شده:
پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است با کم‌کردن ضرایب صورت، به‌جای جمع‌کردن دو جملهٔ منفی، و یکسان فرض‌کردن زاویه‌های مرجع به این گزینه برسید. اما صورت برابر −5sin⁡22∘-5\sin22^\circ است و زاویه‌های مرجع صورت و مخرج نیز یکسان نیستند.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه می‌تواند حاصل اشتباه در ضرایب و علامت‌ها باشد. صورت و مخرج هر دو منفی‌اند؛ بنابراین حاصل عبارت مثبت است و این گزینه رد می‌شود.
  • گزینهٔ ۳: اشتباه در علامت مخرج، همراه با حذف نادرست نسبت‌های مثلثاتیِ دو زاویهٔ متفاوت، ممکن است به این گزینه منجر شود. حاصل مثبت است و نمی‌تواند برابر −2.5-2.5 باشد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. روابط تبدیل زاویه‌ها با اختلاف 180∘180^\circ و 90∘90^\circ و علامت نسبت‌های مثلثاتی در ربع‌های مختلف را مرور کنید.
  2. در صورت، از 248∘=90∘+158∘248^\circ=90^\circ+158^\circ استفاده کنید؛ در مخرج نیز رابطهٔ 293∘=90∘+203∘293^\circ=90^\circ+203^\circ مفید است.
  3. پس از تبدیل، صورت و مخرج به‌ترتیب مضربی از sin⁡158∘\sin158^\circ و sin⁡203∘\sin203^\circ می‌شوند. زاویه‌های مرجع این دو نسبت را پیدا کنید و پیش از حذف‌کردن، بررسی کنید آیا واقعاً برابرند.

ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «مثلثات» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول