سوال ۱۱۹ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۱۹ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۴: مثلثات
حاصل عبارت کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
نکتهٔ مهم: صورت سؤال با کلید اعلامشده سازگار نیست؛ با زاویههای نوشتهشده، هیچیک از گزینهها حاصل دقیق عبارت نیست.
گام اول ــ سادهکردن صورت:
طبق رابطهٔ (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۳–۸۴)، داریم:
.
پس صورت برابر است با:
.
از رابطهٔ سینوس زاویههای مکمل نیز داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۰–۸۱):
.
بنابراین صورت برابر است.
گام دوم ــ سادهکردن مخرج:
با همان رابطهٔ تبدیل کسینوس:
.
در نتیجه:
.
طبق رابطهٔ (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸۱–۸۲):
.
پس مخرج برابر است.
گام سوم ــ تشکیل کسر نهایی:
.
نمیتوان و را حذف کرد، زیرا برابر نیستند. بنابراین مقدار عبارت دقیقاً نیست و گزینهٔ چهارم با صورت فعلی تأیید نمیشود؛ احتمالاً در ثبت یکی از زاویهها خطایی رخ داده است.
صرفاً بر اساس کلید اعلامشده، نه حاصل دقیق عبارتِ نوشتهشده:
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با کمکردن ضرایب صورت، بهجای جمعکردن دو جملهٔ منفی، و یکسان فرضکردن زاویههای مرجع به این گزینه برسید. اما صورت برابر است و زاویههای مرجع صورت و مخرج نیز یکسان نیستند.
- گزینهٔ ۲: این گزینه میتواند حاصل اشتباه در ضرایب و علامتها باشد. صورت و مخرج هر دو منفیاند؛ بنابراین حاصل عبارت مثبت است و این گزینه رد میشود.
- گزینهٔ ۳: اشتباه در علامت مخرج، همراه با حذف نادرست نسبتهای مثلثاتیِ دو زاویهٔ متفاوت، ممکن است به این گزینه منجر شود. حاصل مثبت است و نمیتواند برابر باشد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روابط تبدیل زاویهها با اختلاف و و علامت نسبتهای مثلثاتی در ربعهای مختلف را مرور کنید.
- در صورت، از استفاده کنید؛ در مخرج نیز رابطهٔ مفید است.
- پس از تبدیل، صورت و مخرج بهترتیب مضربی از و میشوند. زاویههای مرجع این دو نسبت را پیدا کنید و پیش از حذفکردن، بررسی کنید آیا واقعاً برابرند.