دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · ریاضی

سوال ۱۳۸ ریاضی کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۳۸ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۳۹۸، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۳۸ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۳۸ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۶: حد و پیوستگی

به ازای کدام مقدار aa، تابع با ضابطه f(x)={Λ+xr∣x+r∣; x≠−ra; x=−rf(x)=\begin{cases} \frac{\Lambda +x^r}{|x+r|} & ;\ x\neq -r \\ a & ;\ x=-r \end{cases}، در نقطهٔ x=−rx=-r، فقط از چپ پیوسته است؟

  1. گزینهٔ ۱: −12-12
  2. گزینهٔ ۲: −6-6
  3. گزینهٔ ۳: 66
  4. گزینهٔ ۴: 1212
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

نکتهٔ ضروری دربارهٔ صورت سؤال: در ضابطهٔ ارسالی، نمادهای Λ\Lambda و rr مشخص نشده‌اند؛ بنابراین پاسخ عددی از همین متن به‌تنهایی قابل استخراج نیست. پاسخ تأییدشده با این خوانشِ احتمالی سازگار است: f(x)={8+x3∣x+2∣x≠−2ax=−2f(x)=\begin{cases}\dfrac{8+x^3}{|x+2|}&x\ne-2\\a&x=-2\end{cases}. حل زیر مشروط به همین اصلاح است.

گام اول ـ شرط پیوستگی فقط از چپ:
طبق تعریف پیوستگی یک‌طرفه، باید lim⁡x→−2−f(x)=f(−2)=a\lim_{x\to-2^-}f(x)=f(-2)=a باشد و پیوستگی راست برقرار نباشد (ریاضی ۲، صفحات ۱۳۹–۱۴۰).

گام دوم ـ تجزیه و ساده‌سازی:
با اتحاد مجموع دو مکعب داریم: x3+8=(x+2)(x2−2x+4)x^3+8=(x+2)(x^2-2x+4). پس برای x≠−2x\ne-2، ضابطه به صورت f(x)=x+2∣x+2∣(x2−2x+4)f(x)=\dfrac{x+2}{|x+2|}(x^2-2x+4) درمی‌آید.

گام سوم ـ محاسبهٔ حد چپ:
در سمت چپِ −2-2 داریم x+2<0x+2<0؛ بنابراین ∣x+2∣=−(x+2)|x+2|=-(x+2) و در نتیجه f(x)=−(x2−2x+4)f(x)=-(x^2-2x+4). با استفاده از پیوستگی چندجمله‌ای‌ها و جای‌گذاری در عبارت ساده‌شده (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۴۱)، به دست می‌آوریم: lim⁡x→−2−f(x)=−((−2)2−2(−2)+4)=−(4+4+4)=−12\lim_{x\to-2^-}f(x)=-\bigl((-2)^2-2(-2)+4\bigr)=-(4+4+4)=-12. پس برای پیوستگی چپ باید a=−12a=-12 باشد.

گام چهارم ـ بررسی «فقط از چپ»:
در سمت راستِ −2-2 داریم ∣x+2∣=x+2|x+2|=x+2؛ پس lim⁡x→−2+f(x)=lim⁡x→−2+(x2−2x+4)=12\lim_{x\to-2^+}f(x)=\lim_{x\to-2^+}(x^2-2x+4)=12. این مقدار با f(−2)=−12f(-2)=-12 برابر نیست؛ بنابراین تابع از راست پیوسته نیست و فقط پیوستگی چپ دارد.

با فرض اصلاح ضابطه به صورت بیان‌شده، پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: در خوانش اصلاح‌شدهٔ ضابطه، رسیدن به −6-6 می‌تواند ناشی از خطای محاسباتی در مقدار عامل درجهٔ دوم باشد؛ مقدار این عامل در نقطهٔ موردنظر 1212 است و حد چپ، قرینهٔ آن می‌شود.
  • گزینهٔ ۳: انتخاب 66 می‌تواند حاصل دو اشتباه باشد: محاسبهٔ نادرست عامل درجهٔ دوم و نادیده‌گرفتن علامت منفیِ حاصل از قدرمطلق در سمت چپ. برای پیوستگی چپ باید حد چپ را، با علامت درست، به دست آورد.
  • گزینهٔ ۴: در خوانش اصلاح‌شدهٔ ضابطه، مقدار 1212 حد راست تابع است. انتخاب آن یعنی پیوستگی راست را به‌جای پیوستگی چپ بررسی کرده‌ایم.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف پیوستگی یک‌طرفه را در ریاضی ۲، صفحات ۱۳۹–۱۴۰ مرور کن: مقدار تابع در نقطه باید با حد همان سمت برابر باشد. توجه کن که نمادهای ضابطهٔ ارسالی مخدوش‌اند و پیش از محاسبه باید خوانش درست آن‌ها مشخص شود.
  2. اگر ضابطهٔ موردنظر کسرِ 8+x3∣x+2∣\frac{8+x^3}{|x+2|} باشد، صورت را با اتحاد مجموع دو مکعب تجزیه کن و برای نزدیک‌شدن از چپ، علامت عبارت داخل قدرمطلق را مشخص کن.
  3. در این خوانش، پس از ساده‌سازی، عبارت سمت چپ برابر −(x2−2x+4)-(x^2-2x+4) می‌شود. مقدار آن را در نقطهٔ موردنظر حساب کن و برای بررسی واژهٔ «فقط»، آن را با حد راست مقایسه کن.

ریاضی ۲ · فصل ۶: حد و پیوستگی

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «حد و پیوستگی» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۳۹۸