سوال ۱۲۵ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۲۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۵: توابع نمایی و لگاریتمی
اگر مقادیر تقریبی و باشد، حاصل کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
در صورت سؤال، علامت «/» در دادهها نشانهٔ ممیز است؛ بنابراین مقادیر تقریبی دادهشده و هستند.
گام اول: تغییر مبنا
طبق رابطهٔ تغییر مبنا، داریم (ریاضی ۲، صفحههای ۱۱۳–۱۱۴):
پس با انتخاب مبنای :
گام دوم: محاسبهٔ صورت کسر
از رابطهٔ معکوسبودن لگاریتمها در دو مبنای جابهجاشده استفاده میکنیم (ریاضی ۲، صفحههای ۱۱۳–۱۱۴):
اکنون طبق ویژگی لگاریتم حاصلضرب و با توجه به داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۱۱):
گام سوم: محاسبهٔ مخرج کسر
به همین روش:
گام چهارم: جایگذاری و سادهسازی
با تقریبهای دادهشده:
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: اگر هنگام محاسبهٔ ، جملهٔ را فراموش کنید، به میرسید. اما لگاریتم حاصلضرب، مجموع لگاریتم هر دو عامل است.
- گزینهٔ ۳: نزدیکبودن این کسر به جواب ممکن است باعث انتخاب آن با تخمین یا محاسبهٔ کمدقت شود؛ اما با تقریبهای دادهشده باید کسر را ساده کرد و با این کسر برابر نیست.
- گزینهٔ ۴: این گزینه ممکن است بر اثر خطا در تغییر مبنا یا محاسبات کسری انتخاب شود. با تبدیل درست به مبنای مشترک، صورت کسر و مخرج آن است و نسبت آنها برابر نمیشود.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- ویژگی لگاریتم حاصلضرب و رابطهٔ تغییر مبنا را مرور کنید؛ بهتر است همهٔ لگاریتمها را به مبنای مشترک ببرید.
- مبنای مناسب است. ابتدا با رابطهٔ ، لگاریتم موردنیاز را از دادهٔ دوم به دست آورید.
- با تجزیهٔ و ، به و میرسید؛ اکنون رابطهٔ تغییر مبنا را به کار ببرید.