سوال ۱۲۳ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۲۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۵: توابع نمایی و لگاریتمی
مقدار و مقدار است. اگر باشد، حاصل چقدر است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
در این سؤال، منظور از دادهٔ اول و منظور از دادهٔ دوم است. همچنین جزء صحیحِ ، یعنی بزرگترین عدد صحیحِ کوچکتر یا مساوی آن است.
گام اول: تغییر مبنا
طبق قاعدهٔ تغییر مبنای لگاریتم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۱۳–۱۱۴)، لگاریتم دوم را به مبنای مینویسیم:
.
گام دوم: استفاده از ویژگیهای لگاریتم
لگاریتم حاصلضرب برابر مجموع لگاریتمهاست و توانِ عبارت داخل لگاریتم بهصورت ضریب بیرون میآید (ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۱۱). بنابراین، با توجه به و ، داریم:
،
.
پس:
.
گام سوم: تعیین بازه و جزء صحیح
چون ، داریم ؛ در نتیجه:
.
با کم کردن این کسر از نتیجه میشود:
.
پس بزرگترین عدد صحیحِ کوچکتر یا مساوی برابر است با:
.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۲: ممکن است با توجه به ضریبهای جملههای شامل ، مقدار را دقیقاً بگیرید یا جزء صحیح را با گرد کردن اشتباه کنید؛ اما همواره از کوچکتر است.
- گزینهٔ ۳: ممکن است با جمع کردن توانهای و در عبارت به عدد برسید؛ اما این کار مقدار لگاریتم را تعیین نمیکند و باید اثر مبنای را نیز با تغییر مبنا در نظر گرفت.
- گزینهٔ ۴: ممکن است توان در را بهاشتباه به کل لگاریتم منتقل کنید و در محاسبه به برسید؛ قاعدهٔ توان، توان را به ضریب لگاریتم تبدیل میکند، نه توانِ مقدار لگاریتم. همچنین مقدار از کوچکتر است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- قاعدهٔ تغییر مبنای لگاریتم و ویژگیهای لگاریتمِ حاصلضرب و توان را مرور کنید؛ بهتر است هر دو لگاریتم مبنای یکسانی داشته باشند.
- لگاریتم دوم را به مبنای ببرید: . اکنون صورت و مخرج را برحسب بنویسید.
- پس از سادهسازی، رابطه را به شکل بنویسید. با استفاده از ، بازهٔ کسر را مشخص کنید و سپس تعریف جزء صحیح را به کار ببرید.