سوال ۱۱۷ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۱۷ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۱: تابع
اگر ضابطه تابع وارون باشد، مقدار کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
تابع اصلی و وارون آن را بهترتیب چنین مینامیم:
و .
طبق خاصیت تابع وارون، داریم ؛ یعنی اگر ورودیای را به یک خروجی تبدیل کند، آن خروجی را به ورودی اولیه برمیگرداند (ریاضی ۳، صفحههای ۲۵–۲۷).
گام اول: یک مقدار ساده برای تابع وارون پیدا میکنیم.
با انتخاب ، عبارت زیر رادیکال مربع کامل میشود:
.
گام دوم: از وارون بودن استفاده میکنیم.
چون ، پس:
.
گام سوم: پارامتر را به دست میآوریم.
از ضابطهٔ تابع اصلی داریم:
.
بنابراین:
.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با محاسبهٔ نادرست بهجای یا اشتباه در محاسبات وارون به این گزینه برسید. برای داریم ، درحالیکه رابطهٔ وارون بودن ایجاب میکند باشد.
- گزینهٔ ۲: ممکن است مقدار رادیکال، یعنی ، با پارامتر مجهول اشتباه گرفته شود. برای داریم که با مقدار لازمِ سازگار نیست.
- گزینهٔ ۴: ممکن است عدد زیر رادیکال در محاسبهٔ ، یعنی ، بهاشتباه پاسخ تلقی شود. اما برای داریم ، نه مقدار لازمِ .
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- خاصیت ترکیب دو تابع وارون را از درس سوم فصل تابع به یاد بیاورید: ترکیب تابع و وارونش، ورودی اولیه را برمیگرداند.
- تابع اصلی را و وارون دادهشده را بنامید. چون است، پیدا کردن ورودیای که خروجیِ را برابر کند، مفید خواهد بود.
- با جایگذاری در ضابطهٔ وارون، به میرسید. اکنون از استفاده کنید و مقدار را برحسب پارامتر بنویسید.