سوال ۱۱۰ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۱ · سوال ۱۱۰ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۱: تابع
اگر و باشد، کمترین مقدار چقدر است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: ترکیب توابع را باز میکنیم. طبق تعریف، است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۱۳–۱۴). بنابراین با توجه به داریم:
.
گام دوم: ضابطهٔ تابع را به دست میآوریم. قرار میدهیم ؛ پس و در نتیجه:
.
گام سوم: بهجای ورودی تابع، عبارت را قرار میدهیم:
.
گام چهارم: چون مربع هر عدد حقیقی نامنفی است، داریم:
.
این کران واقعاً به دست میآید؛ زیرا در ، جملهٔ مربعی صفر میشود و . پس کمترین مقدار برابر است. دقت کنید که محل وقوع کمینه است، نه مقدار آن.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با اشتباه در جایگذاری ورودی و محاسبهٔ جملهٔ ثابت به برسید؛ اما عبارت نهایی از یک جملهٔ نامنفی بهعلاوهٔ تشکیل شده است و نمیتواند شود.
- گزینهٔ ۲: عدد محل وقوع کمینه است، نه مقدار کمینه. باید پس از یافتن ، مقدار را محاسبه کنید.
- گزینهٔ ۳: ممکن است بهاشتباه ضریب در تابع داخلی را از جملهٔ ثابت کم کنید و به برسید. برای بازیابی تابع بیرونی باید ورودی را جایگذاری کرد؛ این کار جملهٔ ثابت را تغییر نمیدهد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف ترکیب توابع را در درس دوم به یاد آورید: ابتدا تابع داخلی و سپس تابع بیرونی اعمال میشود.
- از دادهها داریم . با قرار دادن و نوشتن برحسب ، ضابطهٔ را پیدا کنید.
- پس از جایگذاری در ضابطهٔ تابع، جملهٔ شامل مربع همواره نامنفی است. بررسی کنید این جمله برای کدام ورودی صفر میشود و چه جملهای باقی میماند.