دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · ریاضی

سوال ۱۱۳ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۱۱۳ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۱۳ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۱۱۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۱: تابع

تابع f(x)=mx2−nx−kf(x)=mx^2-nx-k در هر بازه، هم صعودی و هم نزولی است. اگر مجموعه زیر، تابع باشد، مقدار f(5)f(\sqrt{5}) کدام است؟
{(m,n−1),(0,k),(n−1,m2+2m−1),(3k+2,2k+1)}\{(m,n-1),(0,k),(n-1,m^2+2m-1),(3k+2,2k+1)\}

  1. گزینهٔ ۱: −1-1
  2. گزینهٔ ۲: −5-\sqrt{5}
  3. گزینهٔ ۳: 11
  4. گزینهٔ ۴: 5\sqrt{5}
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

۱. استفاده از شرط یکنوایی
برای هر دو عدد x1<x2x_1<x_2، صعودی بودن تابع می‌دهد f(x1)≤f(x2)f(x_1)\leq f(x_2) و نزولی بودن آن می‌دهد f(x1)≥f(x2)f(x_1)\geq f(x_2). بنابراین f(x1)=f(x2)f(x_1)=f(x_2) و تابع ثابت است؛ این نتیجه بر پایهٔ مفهوم صعودی و نزولی بودن است (ریاضی ۳، صفحه‌های ۹–۱۰).

در تابع چندجمله‌ایِ ثابت، جمله‌های وابسته به متغیر حذف می‌شوند (ریاضی ۳، صفحهٔ ۲). پس در ضابطهٔ داده‌شده داریم:
m=0,n=0,f(x)=−km=0,\qquad n=0,\qquad f(x)=-k.

۲. اعمال شرط تابع بودن مجموعه
با جای‌گذاری m=n=0m=n=0، مجموعه به صورت زیر درمی‌آید:
{(0,−1),(0,k),(−1,−1),(3k+2,2k+1)}\{(0,-1),(0,k),(-1,-1),(3k+2,2k+1)\}.
در یک تابع، هر ورودی فقط یک خروجی دارد. دو زوج نخست ورودی یکسانِ صفر دارند؛ پس خروجی‌هایشان باید برابر باشند:
k=−1k=-1.

۳. بررسی زوج مرتب آخر
برای اطمینان از تابع بودن کل مجموعه، مقدار به‌دست‌آمده را در زوج آخر قرار می‌دهیم:
(3k+2,2k+1)=(3(−1)+2,2(−1)+1)=(−1,−1)(3k+2,2k+1)=(3(-1)+2,2(-1)+1)=(-1,-1).
این زوج با زوج سوم یکسان است؛ تکرار یک زوج مرتب، شرط تابع بودن را نقض نمی‌کند. بنابراین مجموعهٔ نهایی {(0,−1),(−1,−1)}\{(0,-1),(-1,-1)\} یک تابع است.

۴. محاسبهٔ مقدار خواسته‌شده
توجه کنید که مجموعهٔ زوج‌های مرتب، لزوماً نمایش همان تابع ff نیست؛ از تابع بودن آن فقط برای تعیین پارامتر استفاده کردیم. اکنون چون f(x)=−kf(x)=-k، داریم:
f(5)=−(−1)=1f(\sqrt{5})=-(-1)=1.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است مقدار kk را مستقیماً پاسخ در نظر بگیرید. اما جملهٔ ثابت تابع −k-k است، نه kk؛ بنابراین پس از یافتن k=−1k=-1 باید علامت آن را عوض کنید.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه ممکن است از جای‌گذاری در عبارت نادرست f(x)=−xf(x)=-x به دست آید. تابع −x-x نزولی است، اما هم‌زمان صعودی نیست؛ شرط مسئله ایجاب می‌کند تابع ثابت باشد.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است ورودی 5\sqrt{5} را با خروجی تابع اشتباه بگیرید. در تابع ثابت، خروجی به ورودی وابسته نیست و باید از مقدار جملهٔ ثابت محاسبه شود.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف صعودی و نزولیِ غیراکید را به یاد بیاورید: اگر هر دو ویژگی هم‌زمان برقرار باشند، مقدار تابع در دو نقطهٔ دلخواه چه رابطه‌ای دارد؟
  2. تابع باید ثابت باشد؛ پس ضریب جمله‌های دارای xx صفر است. با این نتیجه، زوج‌های مرتب مجموعه را ساده کنید.
  3. پس از ساده‌سازی، دو زوج مرتب با مؤلفهٔ اول صفر دارید. مؤلفه‌های دوم آن‌ها باید برابر باشند؛ از این راه kk را پیدا کنید و سپس به علامت جملهٔ ثابت تابع توجه کنید.

ریاضی ۳ · فصل ۱: تابع

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «تابع» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول