سوال ۱۳۱ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۰ · سوال ۱۳۱ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۲: مثلثات
تعداد جوابهای معادلهٔ مثلثاتی ، در فاصلهٔ ، کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: تبدیل معادله به حاصلضرب
با استفاده از اتحاد داریم:
پس:
بنابراین باید دستکم یکی از دو عامل صفر باشد:
.
گام دوم: حل حالت اول
طبق رابطهٔ صفرهای سینوس در کتاب، جوابهای به صورت ، با ، هستند (ریاضی ۳، صفحهٔ ۴۳–۴۴). در بازهٔ به دست میآید:
.
چون بازه بسته است، هر دو سر آن نیز باید شمرده شوند.
گام سوم: حل حالت دوم
با توجه به و قاعدهٔ حل معادلهٔ کسینوسی در کتاب (ریاضی ۳، صفحهٔ ۴۵–۴۶)، داریم:
.
این دو خانواده را میتوان به صورت یک خانواده نوشت:
.
برای قرارگرفتن در بازهٔ موردنظر باید:
.
پس و جوابهای این حالت عبارتاند از:
.
گام چهارم: شمارش جوابهای متمایز
مقدار در هر دو مجموعه وجود دارد؛ بنابراین باید فقط یک بار شمرده شود. مجموعهٔ نهایی جوابها برابر است با:
.
در نتیجه تعداد جوابهای متمایز برابر است.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با تقسیم دو طرف بر ، جوابهای حاصل از صفرشدن این عامل حذف شوند و سپس فقط جواب مشترک دو حالت شمرده شود. تقسیم بر عبارتی که ممکن است صفر باشد مجاز نیست؛ باید هر دو حالت صفرشدن عاملها بررسی شوند.
- گزینهٔ ۲: اگر فقط یکی از معادلههای یا را بررسی کنید، به سه جواب میرسید. اما صفرشدن هر یک از عاملها برای برقراری معادله کافی است و باید اجتماع جوابهای دو حالت را در نظر گرفت.
- گزینهٔ ۴: هر یک از دو حالت سه جواب در بازه دارد و جمع مستقیم تعداد آنها، شش میشود. این شمارش نادرست است، زیرا در هر دو دسته قرار دارد و باید فقط یک بار شمرده شود.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- اتحاد اصلی مثلثات، یعنی ، را به یاد آورید؛ با استفاده از آن میتوانید معادله را به یک حاصلضرب برابر صفر تبدیل کنید.
- به جای ، عبارت را قرار دهید و عامل مشترک بگیرید. هیچ عاملی را حذف نکنید، چون صفرشدن همان عامل ممکن است جواب بدهد.
- جوابهای دو حالت و را در بازهٔ بستهٔ دادهشده بنویسید؛ هنگام شمارش اجتماع آنها، جواب مشترک را دوبار نشمارید.