سوال ۱۴۳ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۴۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۳: حد بینهایت و حد در بینهایت
حد عبارت ، وقتی ، کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: بررسی جایگذاری مستقیم
با قرار دادن ، صورت و مخرج هر دو صفر میشوند:
و .
پس با حالت مبهم روبهرو هستیم و باید عامل صفرشونده را آشکار و حذف کنیم؛ این همان روش رفع ابهام با تجزیه است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۵۲).
گام دوم: تجزیهٔ صورت و مخرج
داریم:
،
.
برای تجزیهٔ عامل از اتحاد مجموع مکعبها استفاده میکنیم:
.
بنابراین:
.
تمرین مشابهی با عاملهای و نیز در کتاب آمده است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۵۷).
گام سوم: حذف عامل مشترک
برای ، عامل ناصفر است؛ پس در محاسبهٔ حد میتوان آن را ساده کرد:
.
گام چهارم: محاسبهٔ حد عبارت سادهشده
وقتی ، داریم . بنابراین:
.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر هنگام بیرون کشیدن ضریب مخرج، بهاشتباه بنویسید، نتیجهٔ به دست میآید. ضریب درستِ بیرون پرانتز است، نه .
- گزینهٔ ۲: این گزینه میتواند از خطای ضریبگیری در مخرج حاصل شود؛ مثلاً استفاده از ضریب بهجای ، نتیجه را به تبدیل میکند. با بسط عبارتِ تجزیهشده باید دقیقاً به مخرج اولیه برسید.
- گزینهٔ ۴: اگر در جایگذاری نهایی، جملهٔ را بهاشتباه بگیرید، عامل حاصل از اتحاد برابر و نتیجه برابر میشود. درحالیکه با میل کردن ریشهٔ سوم به ، این جمله به میل میکند.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- ابتدا صورت و مخرج را در نقطهٔ موردنظر بررسی کنید. اگر هر دو صفر شدند، روش رفع ابهام با تجزیه و اتحاد را از ریاضی ۳، صفحهٔ ۵۲، به یاد بیاورید.
- صورت را به شکل و مخرج را به شکل بنویسید. برای ارتباط دادن عاملهای صفرشونده، از اتحاد مجموع مکعبها کمک بگیرید.
- اتحاد را به کار ببرید. پس از حذف عامل مشترک، در عبارت باقیمانده جایگذاری کنید.