دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · ریاضی

سوال ۱۴۳ ریاضی کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۴۳ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۳۹۸، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۴۳ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۴۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۳: حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت

حد عبارت x2+10x+1612+6x3\frac{x^2+10x+16}{12+6\sqrt[3]{x}}، وقتی x→−8x\to -8، کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: −24-24
  2. گزینهٔ ۲: −18-18
  3. گزینهٔ ۳: −12-12
  4. گزینهٔ ۴: −6-6
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: بررسی جایگذاری مستقیم
با قرار دادن x=−8x=-8، صورت و مخرج هر دو صفر می‌شوند:
(−8)2+10(−8)+16=0(-8)^2+10(-8)+16=0 و 12+6−83=012+6\sqrt[3]{-8}=0.
پس با حالت مبهم 00\frac{0}{0} روبه‌رو هستیم و باید عامل صفرشونده را آشکار و حذف کنیم؛ این همان روش رفع ابهام با تجزیه است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۵۲).

گام دوم: تجزیهٔ صورت و مخرج
داریم:
x2+10x+16=(x+2)(x+8)x^2+10x+16=(x+2)(x+8)،
12+6x3=6(x3+2)12+6\sqrt[3]{x}=6(\sqrt[3]{x}+2).
برای تجزیهٔ عامل x+8x+8 از اتحاد مجموع مکعب‌ها استفاده می‌کنیم:
a3+b3=(a+b)(a2−ab+b2)a^3+b^3=(a+b)(a^2-ab+b^2).
بنابراین:
x+8=(x3+2)((x3)2−2x3+4)x+8=(\sqrt[3]{x}+2)((\sqrt[3]{x})^2-2\sqrt[3]{x}+4).
تمرین مشابهی با عامل‌های x+8x+8 و x3+2\sqrt[3]{x}+2 نیز در کتاب آمده است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۵۷).

گام سوم: حذف عامل مشترک
برای x≠−8x\ne-8، عامل x3+2\sqrt[3]{x}+2 ناصفر است؛ پس در محاسبهٔ حد می‌توان آن را ساده کرد:
x2+10x+1612+6x3=(x+2)(x3+2)((x3)2−2x3+4)6(x3+2)=(x+2)((x3)2−2x3+4)6\frac{x^2+10x+16}{12+6\sqrt[3]{x}}=\frac{(x+2)(\sqrt[3]{x}+2)((\sqrt[3]{x})^2-2\sqrt[3]{x}+4)}{6(\sqrt[3]{x}+2)}=\frac{(x+2)((\sqrt[3]{x})^2-2\sqrt[3]{x}+4)}{6}.

گام چهارم: محاسبهٔ حد عبارت ساده‌شده
وقتی x→−8x\to-8، داریم x3→−2\sqrt[3]{x}\to-2. بنابراین:
lim⁡x→−8x2+10x+1612+6x3=(−8+2)((−2)2−2(−2)+4)6=(−6)(4+4+4)6=−12\lim_{x\to-8}\frac{x^2+10x+16}{12+6\sqrt[3]{x}}=\frac{(-8+2)((-2)^2-2(-2)+4)}{6}=\frac{(-6)(4+4+4)}{6}=-12.

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: اگر هنگام بیرون کشیدن ضریب مخرج، به‌اشتباه 12+6x3=3(2+x3)12+6\sqrt[3]{x}=3(2+\sqrt[3]{x}) بنویسید، نتیجهٔ −24-24 به دست می‌آید. ضریب درستِ بیرون پرانتز 66 است، نه 33.
  • گزینهٔ ۲: این گزینه می‌تواند از خطای ضریب‌گیری در مخرج حاصل شود؛ مثلاً استفاده از ضریب 44 به‌جای 66، نتیجه را به −18-18 تبدیل می‌کند. با بسط عبارتِ تجزیه‌شده باید دقیقاً به مخرج اولیه برسید.
  • گزینهٔ ۴: اگر در جایگذاری نهایی، جملهٔ −2x3-2\sqrt[3]{x} را به‌اشتباه −2-2 بگیرید، عامل حاصل از اتحاد برابر 66 و نتیجه برابر −6-6 می‌شود. درحالی‌که با میل کردن ریشهٔ سوم به −2-2، این جمله به 44 میل می‌کند.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. ابتدا صورت و مخرج را در نقطهٔ موردنظر بررسی کنید. اگر هر دو صفر شدند، روش رفع ابهام با تجزیه و اتحاد را از ریاضی ۳، صفحهٔ ۵۲، به یاد بیاورید.
  2. صورت را به شکل (x+2)(x+8)(x+2)(x+8) و مخرج را به شکل 6(x3+2)6(\sqrt[3]{x}+2) بنویسید. برای ارتباط دادن عامل‌های صفرشونده، از اتحاد مجموع مکعب‌ها کمک بگیرید.
  3. اتحاد x+8=(x3+2)((x3)2−2x3+4)x+8=(\sqrt[3]{x}+2)((\sqrt[3]{x})^2-2\sqrt[3]{x}+4) را به کار ببرید. پس از حذف عامل مشترک، در عبارت باقی‌مانده جایگذاری کنید.

ریاضی ۳ · فصل ۳: حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «حد بی‌نهایت و حد در بی‌نهایت» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۳۹۸