سوال ۱۴۲ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۴۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۲: مثلثات
مجموع جوابهای معادلهٔ مثلثاتی ، در بازهٔ ، کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: سادهکردن عبارت مثلثاتی
با استفاده از اتحاد تفاضل دو زاویه داریم:
.
پس معادله به شکل زیر درمیآید:
.
با اتحاد نتیجه میشود:
.
روش تبدیل حاصلضرب سینوس و کسینوس به سینوس دوبرابر زاویه، در مثالهای معادلات مثلثاتی کتاب نیز به کار رفته است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۴۷–۴۸).
گام دوم: یافتن جوابها در بازهٔ خواستهشده
قرار میدهیم . چون ، داریم .
طبق روش حل معادلهٔ ، جوابهای کلی عبارتاند از:
یا ، که است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۴۵).
با محدودکردن این جوابها به بازهٔ ، به دست میآید:
.
اکنون با تقسیم هر جواب بر داریم:
.
گام سوم: محاسبهٔ مجموع جوابها
.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: اگر پس از محاسبهٔ جوابهای مربوط به زاویهٔ و تبدیل آنها به ، مجموع را دوباره بر تقسیم کنید، به این گزینه میرسید؛ تقسیم بر فقط یک بار لازم است.
- گزینهٔ ۲: اگر بهاشتباه بنویسید، معادلهٔ و مجموع به دست میآید؛ درحالیکه رابطهٔ درست دارای علامت منفی است.
- گزینهٔ ۳: ممکن است با فرض نادرستِ تقارن چهار جواب نسبت به ، مجموع را بگیرید. اما تبدیل به علامت را عوض میکند؛ بنابراین چنین تقارنی برای جوابهای این معادله برقرار نیست.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- اتحاد تفاضل دو زاویه و اتحاد سینوس دوبرابر زاویه را به یاد آورید؛ هدف این است که معادله به یک معادلهٔ سادهٔ سینوسی تبدیل شود.
- داریم . پس با استفاده از ، معادله را برحسب بنویسید و به علامت آن دقت کنید.
- اگر بگذارید، بازهٔ جدید است. برای سینوس منفی با زاویهٔ مرجع ، در هر دور دو جواب دارید؛ جوابهای هر دو دور را پیدا کنید، بر تقسیم کنید و سپس جمع بزنید.