دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۳۹۸ · ریاضی

سوال ۱۴۱ ریاضی کنکور تجربی ۱۳۹۸ با پاسخ تشریحی

سوال ۱۴۱ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۳۹۸، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۴۱ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۳۹۸ · سوال ۱۴۱ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۱: تابع

تابع با ضابطهٔ f(x)=∣x+2∣+∣x−1∣f(x)=|x+2|+|x-1|، در کدام بازه، اکیداً نزولی است؟

  1. گزینهٔ ۱: (−∞,−2)(-\infty,-2)
  2. گزینهٔ ۲: (−∞,1)(-\infty,1)
  3. گزینهٔ ۳: (−2,1)(-2,1)
  4. گزینهٔ ۴: (1,+∞)(1,+\infty)
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

برای اکیداً نزولی بودن، باید به ازای هر دو ورودی با شرط x1<x2x_1<x_2، رابطهٔ f(x1)>f(x2)f(x_1)>f(x_2) برقرار باشد؛ بنابراین ثابت بودن تابع در یک بازه، اکیداً نزولی بودن آن را تأمین نمی‌کند (ریاضی ۳، صفحه‌های ۷–۹).

گام اول: نقاط تغییر علامت عبارت‌های داخل قدرمطلق را پیدا می‌کنیم:
x+2=0⇒x=−2x+2=0\Rightarrow x=-2 و x−1=0⇒x=1x-1=0\Rightarrow x=1.
پس ضابطهٔ تابع را در سه بخش بررسی می‌کنیم.

گام دوم: اگر x<−2x<-2 باشد، هر دو عبارت داخل قدرمطلق منفی‌اند؛ بنابراین:
f(x)=−(x+2)−(x−1)=−2x−1f(x)=-(x+2)-(x-1)=-2x-1.
این ضابطه اکیداً نزولی است؛ زیرا برای x1<x2x_1<x_2 داریم:
f(x1)−f(x2)=2(x2−x1)>0f(x_1)-f(x_2)=2(x_2-x_1)>0.
پس تابع در بازهٔ (−∞,−2)(-\infty,-2) اکیداً نزولی است.

گام سوم: اگر −2≤x≤1-2\le x\le1 باشد، عبارت اول نامنفی و عبارت دوم نامثبت است؛ پس:
f(x)=(x+2)−(x−1)=3f(x)=(x+2)-(x-1)=3.
بنابراین تابع در این بخش ثابت است، نه اکیداً نزولی. به همین دلیل، بازهٔ بزرگ‌تر (−∞,1)(-\infty,1) نیز شرط اکیداً نزولی بودن را ندارد.

گام چهارم: اگر x>1x>1 باشد، هر دو عبارت داخل قدرمطلق مثبت‌اند؛ پس:
f(x)=(x+2)+(x−1)=2x+1f(x)=(x+2)+(x-1)=2x+1.
این ضابطه با افزایش ورودی افزایش می‌یابد و اکیداً صعودی است.

در نتیجه، از میان بازه‌های داده‌شده تنها (−∞,−2)(-\infty,-2) شرط مسئله را دارد.
پاسخ: گزینهٔ ۱

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۲: ممکن است دانش‌آموز کاهش تابع در بخش چپ را به تمام بازهٔ (−∞,1)(-\infty,1) تعمیم دهد؛ اما این بازه بخش ثابت (−2,1)(-2,1) را نیز دربر می‌گیرد و بنابراین تابع در تمام آن اکیداً نزولی نیست.
  • گزینهٔ ۳: این انتخاب معمولاً از اشتباه گرفتن «نزولی» با «اکیداً نزولی» ناشی می‌شود. در بازهٔ (−2,1)(-2,1) مقدار تابع ثابت است؛ پس با افزایش ورودی، خروجی کوچک‌تر نمی‌شود.
  • گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز هنگام حذف قدرمطلق‌ها علامت‌ها را اشتباه تعیین کند. در بازهٔ (1,+∞)(1,+\infty) هر دو عبارت داخل قدرمطلق مثبت‌اند و تابع با ضابطهٔ f(x)=2x+1f(x)=2x+1 اکیداً صعودی است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف تابع اکیداً نزولی را مرور کن: با افزایش ورودی، خروجی باید حتماً کوچک‌تر شود؛ ثابت ماندن خروجی کافی نیست.
  2. ریشه‌های عبارت‌های داخل قدرمطلق را پیدا کن و محور را در این نقاط تقسیم کن؛ سپس در هر قسمت، قدرمطلق‌ها را با توجه به علامت عبارت داخلشان بردار.
  3. در بخشی که هر دو عبارت داخل قدرمطلق منفی‌اند، هر دو را با قرینه‌شان جایگزین کن. اکنون علامت ضریب متغیر در ضابطهٔ حاصل را بررسی کن.

ریاضی ۳ · فصل ۱: تابع

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «تابع» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۳۹۸