سوال ۱۳۶ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۳۶ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۷: آمار و احتمال
احتمال اینکه نیلوفر در درس ریاضی قبول شود احتمال آن است که دوستش در این درس قبول شود. اگر احتمال آنکه فقط دوستش در درس ریاضی قبول شود برابر باشد، با کدام احتمال هیچکدام در درس ریاضی قبول نمیشوند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
نکتهٔ مهم: برای رسیدن به پاسخ موردنظر، باید قبولی نیلوفر و دوستش را مستقل فرض کنیم. این فرض در صورت سؤال تصریح نشده است و بدون آن، اطلاعات دادهشده برای تعیین یک پاسخ یکتا کافی نیست. حل زیر با فرض استقلال انجام میشود؛ موضوع پیشامدهای مستقل در همین بخش کتاب مطرح شده است (ریاضی ۲، صفحههای ۱۵۲–۱۵۳).
۱. پیشامد قبولی نیلوفر را و پیشامد قبولی دوستش را مینامیم. اگر باشد، طبق صورت سؤال داریم:
.
۲. عبارت «فقط دوستش قبول شود» به معنی وقوع و رخندادن است؛ یعنی . با فرض استقلال:
.
پس:
.
۳. معادله را حل میکنیم:
.
بنابراین:
،
.
۴. «هیچکدام قبول نشوند» یعنی هر دو مردود شوند. احتمال مردودی هر نفر برابر متمم احتمال قبولی اوست؛ بنابراین با فرض استقلال:
.
پاسخ: گزینهٔ ۲
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است احتمال «فقط دوستش قبول شود» را با احتمال «هیچکدام قبول نشوند» یکسان بگیرید؛ اما این دو پیشامد متفاوتاند و مقدار دادهشده مستقیماً پاسخ سؤال نیست.
- گزینهٔ ۳: با فرض استقلال، این مقدار احتمال قبولی دوست نیلوفر است. انتخاب آن یعنی محاسبه را پیش از یافتن احتمال مردودی هر دو نفر متوقف کردهاید.
- گزینهٔ ۴: با فرض استقلال، این مقدار احتمال مردودی دوست نیلوفر است؛ اما سؤال مردودی هر دو نفر را میخواهد و باید احتمال مردودی نیلوفر را نیز در آن ضرب کرد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- مبحث پیشامدهای مستقل را مرور کنید: با فرض استقلال، احتمال رخدادن همزمان دو پیشامد از ضرب احتمالهای آنها به دست میآید. دقت کنید که استقلال در صورت این سؤال صریحاً ذکر نشده است.
- اگر احتمال قبولی دوست نیلوفر را بگیرید، احتمال قبولی نیلوفر است. «فقط دوستش قبول شود» یعنی دوستش قبول و نیلوفر مردود شود؛ پس با فرض استقلال، معادلهٔ را تشکیل دهید.
- معادله را به شکل درآورید. پس از یافتن ، احتمال مردودی هر نفر را به دست آورید و حاصلضرب آنها را حساب کنید.