سوال ۱۳۳ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۱۳۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر
نقطه A، نقطه برخورد تابع با محور عرضهاست. کمترین فاصله نقطه A از منحنی کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. تعیین مختصات نقطهٔ برخورد
روی محور عرضها، طول نقطه صفر است؛ بنابراین:
پس نقطهٔ موردنظر است.
۲. بررسی دو بخش نمودار
با استفاده از تعریف قدرمطلق داریم:
پس نمودار شامل نیمخطی از خط در سمت راست مبدأ و نیممحور افقیِ سمت چپ مبدأ است.
۳. فاصله تا بخش افقی
برای هر نقطهٔ با ، طبق فرمول فاصلهٔ دو نقطه داریم (ریاضی ۲، صفحهٔ ۴–۵):
بنابراین کمترین فاصله تا این بخش، در مبدأ و برابر است.
۴. فاصله تا بخش مایل
فاصلهٔ نقطهٔ از خط از رابطهٔ زیر به دست میآید (ریاضی ۲، صفحهٔ ۸):
برای خط داریم:
باید مطمئن شویم پای عمود روی نیمخطِ موردنظر قرار دارد. شیب خط مایل است؛ پس معادلهٔ عمود گذرنده از نقطهٔ دادهشده چنین است:
از تقاطع آن با خط به دست میآید:
پس پای عمود روی همان نیمخط قرار دارد و فاصلهٔ محاسبهشده معتبر است.
۵. مقایسهٔ دو فاصله
چون ، کمترین فاصلهٔ نقطه تا کل نمودار برابر است با:
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است پس از رسیدن به ، در گویاکردن مخرج اشتباه کنید و مخرج را دو برابر بگیرید. حاصل درستِ گویاکردن این کسر، است، نه .
- گزینهٔ ۲: این گزینه میتواند حاصل دو خطا باشد: در نظر گرفتن عرض نقطهٔ برخورد برابر با و سپس اشتباه در گویاکردن مخرج. عرض نقطهٔ برخورد در واقع است و در گویاکردن نیز باید صورت و مخرج را در یک مقدار یکسان ضرب کرد.
- گزینهٔ ۴: اگر نقطهٔ برخورد با محور عرضها را بهاشتباه بگیرید، فاصله از خط برابر میشود. اما با جایگذاری در تابع دادهشده، عرض نقطه به دست میآید.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- برای یافتن برخورد نمودار با محور عرضها، طول نقطه را صفر قرار دهید. سپس تعریف قدرمطلق و مفهوم فاصلهٔ نقطه از خط را مرور کنید.
- نمودار قدرمطلقی را در دو حالتِ طول نامنفی و طول منفی بنویسید؛ نمودار از دو نیمخط تشکیل میشود و باید کمترین فاصله تا هر دو را بررسی کنید.
- برای نیمخط مایل، از فرمول فاصلهٔ نقطه از خط استفاده کنید و بررسی کنید پای عمود روی خودِ نیمخط قرار دارد. سپس این فاصله را با فاصله تا مبدأ، که نزدیکترین نقطهٔ نیمخط افقی است، مقایسه کنید.