سوال ۱۱۳ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۱۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر
نسبت طول به عرض یک مستطیل، ۵ به ۴ است. با افزایش طول مستطیل، یک مستطیل طلایی خواهیم داشت. نسبت مساحت مستطیل طلایی به مستطیل اولیه کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: ابعاد اولیه را مشخص میکنیم.
چون نسبت طول به عرض به است، میتوان نوشت:
.
با افزایش طول، عرض تغییر نمیکند.
گام دوم: نسبت طلایی را به دست میآوریم.
طبق تعریف مستطیل طلایی، اگر طول جدید و عرض باشد، داریم:
(ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۹).
اگر بگیریم، این رابطه به صورت زیر درمیآید:
.
پس:
.
چون نسبت دو طول مثبت است، ریشهٔ منفی پذیرفتنی نیست؛ بنابراین:
.
در نتیجه طول مستطیل طلایی برابر است با:
.
گام سوم: نسبت مساحتها را محاسبه میکنیم.
مساحت مستطیل برابر حاصلضرب طول و عرض است (ریاضی ۲، صفحههای ۱۲–۱۳). چون عرض دو مستطیل یکسان است، در نسبت مساحتها حذف میشود:
.
بنابراین:
.
این عبارت همان عبارت گزینهٔ چهارم است.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است بر اثر خطا در سادهکردن کسر و پخش ضریب روی عبارت رادیکالی انتخاب شود. نسبت مساحتها باید حاصل ضرب نسبت طلایی در باشد؛ عبارت با این حاصلضرب برابر نیست.
- گزینهٔ ۲: این گزینه ممکن است با جاانداختن یک ضریب در محاسبهٔ نسبت مساحتها به دست آید. عبارت نصف نسبت صحیح است؛ عرض ثابت است و نسبت مساحتها باید دقیقاً برابر نسبت طول جدید به طول اولیه باشد.
- گزینهٔ ۳: ممکن است دانشآموز هنگام سادهسازی، ضریب جملهٔ ثابت و جملهٔ رادیکالی را نادرست محاسبه کند. پاسخ باید مضربی از باشد و در شکل بسطیافته، جملهٔ ثابت و ضریب برابر باشند؛ این ویژگی در این گزینه برقرار نیست.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- تعریف مستطیل طلایی را از ریاضی ۲، صفحهٔ ۱۹ به یاد بیاور: نسبت طول به عرض آن از برابر قرار دادن دو نسبتِ تعریفشده در کتاب به دست میآید.
- چون فقط طول افزایش مییابد، عرض ثابت میماند؛ بنابراین نسبت مساحت جدید به مساحت اولیه همان نسبت طول جدید به طول اولیه است.
- عرض را و طول اولیه را بگیر. اگر نسبت طلایی را بنامی، طول جدید است؛ اکنون نسبت طول جدید به طول اولیه را ساده کن.