دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · ریاضی

سوال ۱۱۴ ریاضی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

سوال ۱۱۴ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۱۱۴ · ریاضی

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم · سوال ۱۱۴ · کلید رسمی سازمان سنجش

ریاضی · ریاضی ۲ · فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر

ریشه‌های معادله 2x2−ax+b=02x^2-ax+b=0 نیم‌واحد از ریشه‌های معادله 2ax2+ax−6=02ax^2+ax-6=0 بیشتر است. مقدار [ab4]\left[\frac{ab}{4}\right] کدام است؟

  1. گزینهٔ ۱: −4-4
  2. گزینهٔ ۲: −3-3
  3. گزینهٔ ۳: −2-2
  4. گزینهٔ ۴: −1-1
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول: مجموع و حاصل‌ضرب ریشه‌های معادلهٔ دوم را پیدا می‌کنیم.
طبق رابطه‌های کتاب، در معادلهٔ Ax2+Bx+C=0Ax^2+Bx+C=0، مجموع ریشه‌ها −BA-\frac BA و حاصل‌ضرب آن‌ها CA\frac CA است (ریاضی ۲، صفحه‌های ۱۲–۱۳).
اگر ریشه‌های معادلهٔ 2ax2+ax−6=02ax^2+ax-6=0 را α\alpha و β\beta بنامیم، با توجه به a≠0a\ne0 داریم:
α+β=−a2a=−12\alpha+\beta=-\frac{a}{2a}=-\frac12
αβ=−62a=−3a\alpha\beta=\frac{-6}{2a}=-\frac3a

گام دوم: با مقایسهٔ مجموع ریشه‌ها، مقدار aa را به دست می‌آوریم.
طبق صورت سؤال، ریشه‌های معادلهٔ 2x2−ax+b=02x^2-ax+b=0 برابر α+12\alpha+\frac12 و β+12\beta+\frac12 هستند. بنابراین مجموع آن‌ها برابر است با:
(α+12)+(β+12)=α+β+1=−12+1=12\left(\alpha+\frac12\right)+\left(\beta+\frac12\right)=\alpha+\beta+1=-\frac12+1=\frac12
از سوی دیگر، مجموع ریشه‌های معادلهٔ اول a2\frac a2 است؛ پس:
a2=12 ⇒ a=1\frac a2=\frac12\ \Rightarrow\ a=1

گام سوم: با مقایسهٔ حاصل‌ضرب ریشه‌ها، مقدار bb را می‌یابیم.
با جای‌گذاری a=1a=1، داریم αβ=−3\alpha\beta=-3. در نتیجه:
(α+12)(β+12)=αβ+12(α+β)+14\left(\alpha+\frac12\right)\left(\beta+\frac12\right)=\alpha\beta+\frac12(\alpha+\beta)+\frac14
=−3+12(−12)+14=−3=-3+\frac12\left(-\frac12\right)+\frac14=-3
حاصل‌ضرب ریشه‌های معادلهٔ اول برابر b2\frac b2 است، پس:
b2=−3 ⇒ b=−6\frac b2=-3\ \Rightarrow\ b=-6

گام چهارم: جزء صحیح عبارت را محاسبه می‌کنیم.
ab4=1×(−6)4=−32\frac{ab}{4}=\frac{1\times(-6)}4=-\frac32
نماد کروشه در این سؤال بیانگر جزء صحیح، یعنی بزرگ‌ترین عدد صحیح کوچک‌تر یا مساوی عدد موردنظر است. چون −2≤−32<−1-2\le-\frac32<-1، داریم:
[ab4]=−2\left[\frac{ab}{4}\right]=-2

پاسخ: گزینهٔ ۳

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است با اشتباه در بسط حاصل‌ضرب ریشه‌های جدید یا در نظر نگرفتن ضریب جملهٔ درجهٔ دوم، به این گزینه برسید. حاصل‌ضرب جدید باید از رابطهٔ (α+12)(β+12)=αβ+12(α+β)+14(\alpha+\tfrac12)(\beta+\tfrac12)=\alpha\beta+\tfrac12(\alpha+\beta)+\tfrac14 محاسبه شود، نه با افزودن یا کم‌کردن مستقیم نیم‌واحد از حاصل‌ضرب قبلی.
  • گزینهٔ ۲: اگر به‌جای عبارت خواسته‌شده، ab2\frac{ab}{2} را محاسبه کنید، به −3-3 می‌رسید. مخرج عبارت سؤال 44 است؛ بنابراین باید جزء صحیح −32-\frac32 را به دست آورید.
  • گزینهٔ ۴: این گزینه از حذف بخش اعشاری عدد −1.5-1.5 به دست می‌آید. جزء صحیحِ یک عدد، بزرگ‌ترین عدد صحیح کوچک‌تر یا مساوی آن است؛ برای عدد منفی، حذف بخش اعشاری لزوماً جزء صحیح را نمی‌دهد.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. رابطه‌های مجموع و حاصل‌ضرب ریشه‌های معادلهٔ درجهٔ دوم را از ریاضی ۲، صفحه‌های ۱۲–۱۳، به یاد بیاورید؛ نیازی به محاسبهٔ تک‌تک ریشه‌ها ندارید.
  2. اگر ریشه‌های معادلهٔ دوم را α\alpha و β\beta بگیرید، ریشه‌های معادلهٔ اول α+12\alpha+\frac12 و β+12\beta+\frac12 هستند. پس مجموع ریشه‌ها یک واحد افزایش می‌یابد؛ از این نکته برای یافتن aa استفاده کنید.
  3. برای یافتن bb، حاصل‌ضرب ریشه‌های جدید را به صورت αβ+12(α+β)+14\alpha\beta+\frac12(\alpha+\beta)+\frac14 بنویسید و آن را برابر b2\frac b2 قرار دهید. در پایان، جزء صحیح را با گردکردن به سمت پایین به دست آورید.

ریاضی ۲ · فصل ۱: هندسۀ تحلیلی و جبر

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «هندسۀ تحلیلی و جبر» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

ریاضی · تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم