سوال ۲۵ · زیستشناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت دوم · سوال ۲۵ · کلید رسمی سازمان سنجش
زیستشناسی · زیستشناسی ۲ · فصل ۸: تولیدمثل نهاندانگان
در ارتباط با یکی از اجزای گل آلبالو که در مرکز نهنج وجود دارد، کدام مورد را میتوان بیان کرد؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. شناسایی جزء مورد سؤال: اجزای گل از بیرون به درون شامل کاسبرگها، گلبرگها، پرچمها و مادگیاند. بنابراین، در گل آلبالو، جزئی که در مرکز نهنج قرار دارد «مادگی» است، نه پرچم یا گلبرگ (زیستشناسی ۲، صفحات ۱۲۴–۱۲۵).
۲. بررسی ساختمان مادگی: مطابق شکل گل آلبالو، مادگی دارای تخمدان، خامه و کلاله است. کلاله در بخش بالایی مادگی قرار دارد و محل دریافت دانههای گرده است (زیستشناسی ۲، صفحات ۱۲۴–۱۲۵).
۳. ارتباط ساختمان با عملکرد: کتاب، گردهافشانی را انتقال دانهٔ گرده از بساک به کلاله معرفی میکند. اگر کلاله گرده را بپذیرد، یاختهٔ رویشی گرده رشد میکند و لولهٔ گرده تشکیل میشود؛ پس دریافت و نگهداری گرده به کلاله مربوط است و مادگی از طریق کلاله در این فرایند نقش دارد (زیستشناسی ۲، صفحهٔ ۱۲۷).
بنابراین، منظور از «جذب» در عبارت گزینه، دریافت گرده روی کلاله است؛ نه جلب جانوران گردهافشان با رنگ درخشان که معمولاً به گلبرگها مربوط میشود (زیستشناسی ۲، صفحات ۱۲۸–۱۲۹).
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است به دلیل نقش گل در جلب گردهافشانها، ویژگی گلبرگ را به جزء مرکزی گل نسبت دهید. رنگ درخشان و جلب جانوران از ویژگیهای معمول گلبرگهاست، درحالیکه جزء مرکزی گل آلبالو مادگی است.
- گزینهٔ ۲: این گزینه از اشتباه گرفتن پرچم با مادگی ناشی میشود. تشکیل چهار تودهٔ یاختهای با یاختههای دیپلوئیدِ به بساک در بخش انتهایی پرچم مربوط است، نه مادگیِ مرکز گل.
- گزینهٔ ۴: ممکن است حلقههای گل را از مرکز به بیرون بشمارید؛ اما ترتیب کتاب از بیرون به درون است. حلقهٔ نخست جایگاه کاسبرگهاست و مادگی در حلقهٔ چهارم قرار دارد.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- شکل گل آلبالو و ترتیب چهار حلقهٔ اجزای گل را در صفحات ۱۲۴–۱۲۵ زیستشناسی ۲ مرور کنید؛ کدام اندام درونیترین جایگاه را دارد؟
- اندام مرکزی را با گلبرگ و پرچم اشتباه نگیرید؛ این اندام از بخشهای تخمدان، خامه و کلاله تشکیل شده است.
- در تعریف گردهافشانی دقت کنید: دانهٔ گرده از بساک به کدام بخش از اندام مرکزی میرسد؟ نقش همان بخش را به کل اندام نسبت دهید.