سوال ۱۹ · زیستشناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۴ نوبت دوم · سوال ۱۹ · کلید رسمی سازمان سنجش
زیستشناسی · زیستشناسی ۲ · فصل ۸: تولیدمثل نهاندانگان
مطابق با اطلاعات کتاب درسی، کدام عبارت دربارهٔ پوشش دولایهای تخمک گیاه کدو، نادرست است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
در این سؤال باید عبارت نادرست را پیدا کنیم؛ نکتهٔ اصلی، قید «بهطور کامل» است.
۱. بررسی ساختار پوشش تخمک: تخمک دارای پوششی دولایهای است که بافت خورش را در بر میگیرد؛ اما این پوشش کاملاً بسته نیست و منفذی به نام «سفت» دارد. لولهٔ گرده از راه این منفذ وارد تخمک میشود. بنابراین، در بر گرفتن بافت خورش به معنای احاطهٔ کامل و بدون منفذ آن نیست و عبارت گزینهٔ ۳ نادرست است (زیستشناسی ۲، صفحات ۱۲۵–۱۲۶، متن و شکل ۷).
۲. بررسی گزینهٔ ۱: گلهای کدو تکجنسیاند. گل مادهٔ آن، که تخمک در تخمدانش قرار دارد، فاقد پرچم است؛ بنابراین گل ناکامل محسوب میشود. پس تعلق پوشش تخمک به یک گل ناکامل درست است.
۳. بررسی گزینهٔ ۲: پس از لقاح، پوشش تخمک از بین نمیرود، بلکه با تغییر به پوستهٔ دانه تبدیل میشود. پس «باقی میماند» درست است، هرچند به معنای بدون تغییر ماندن نیست (زیستشناسی ۲، صفحات ۱۳۰–۱۳۱).
۴. بررسی گزینهٔ ۴: بخش حجیم برچه، تخمدان است. تخمک از طریق پایهٔ خود به دیوارهٔ تخمدان متصل میشود؛ بنابراین اتصال پوشش تخمک، بهعنوان بخشی از تخمک، از طریق این پایه برقرار است و عبارت درست است (زیستشناسی ۲، صفحهٔ ۱۲۶، شکل ۷).
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است گل تکجنسی را با گل کامل اشتباه بگیرید؛ اما گل مادهٔ کدو پرچم ندارد و در نتیجه ناکامل است. تخمک و پوشش آن نیز به همین گل ماده تعلق دارند، پس این عبارت درست است.
- گزینهٔ ۲: ممکن است تصور کنید با تبدیل تخمک به دانه، پوشش تخمک از بین میرود؛ درحالیکه این پوشش تغییر میکند و پوستهٔ دانه را میسازد. بنابراین باقیماندن آن پس از لقاح درست است.
- گزینهٔ ۴: ممکن است چون پوشش تخمک مستقیماً به دیوارهٔ تخمدان نچسبیده است، این عبارت را نادرست بدانید؛ اما عبارت از اتصال «از طریق پایه» سخن میگوید. تخمک با پایهٔ خود به دیوارهٔ تخمدان، یعنی بخش حجیم برچه، متصل است.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- ساختار تخمک را در شکل تشکیل کیسهٔ رویانی مرور کنید؛ به میزان پیوستگی پوشش اطراف بافت خورش دقت کنید.
- «در بر گرفتن بافت خورش» لزوماً به معنای بستهبودن کامل پوشش نیست؛ مسیر ورود لولهٔ گرده را در نظر بگیرید.
- در پوشش تخمک منفذی به نام سفت وجود دارد. حالا ببینید کدام عبارت با وجود این منفذ سازگار نیست.