سوال ۴۲ · زیست‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۴۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۲ · فصل ۲: حواس
با هجوم نوعی باکتری به بدن و ورود آن‌ها از راه حلق به گوش میانی، کدام اتفاق ممکن است رخ دهد؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۱ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
۱. مسیر ورود باکتری را مشخص می‌کنیم: شیپور استاش، حلق را به گوش میانی متصل می‌کند؛ بنابراین باکتری‌ها می‌توانند از این مسیر وارد گوش میانی شوند. نقش طبیعی این مجرا، عبور هوا و کمک به برابر شدن فشار در دو طرف پردهٔ صماخ است (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۲۸–۲۹).
۲. پیامد احتمالی عفونت را بررسی می‌کنیم: عفونت و التهاب می‌تواند عملکرد شیپور استاش را مختل کند. در این حالت ممکن است فشار هوای دو طرف پردهٔ صماخ به‌درستی برابر نشود. برابری این فشارها برای لرزش درست پرده اهمیت دارد؛ پس اختلال در آن می‌تواند لرزش پرده را مختل کند (زیست‌شناسی ۲، صفحهٔ ۲۸–۲۹).
۳. ساختار موردنظر گزینه را شناسایی می‌کنیم: «پردهٔ انتهای مجرای شنوایی» همان پردهٔ صماخ است که میان گوش بیرونی و میانی قرار دارد. بنابراین، درست نلرزیدن آن یکی از پیامدهای ممکن ورود باکتری از حلق به گوش میانی است. چون سؤال دربارهٔ اتفاقی است که «ممکن است» رخ دهد، لازم نیست این پیامد در همهٔ موارد عفونت ایجاد شود.
پاسخ: گزینهٔ ۱
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۲: ممکن است دانش‌آموز مایع بخش حلزونی را با مایع مجاری نیم‌دایره‌ای اشتباه بگیرد. دریچهٔ بیضی مایع حلزون را به لرزش درمی‌آورد؛ حرکت مایع مجاری نیم‌دایره‌ای با چرخش سر مرتبط است، نه لرزش این دریچه.
- گزینهٔ ۳: ممکن است دانش‌آموز کاهش تحریک گیرنده‌های شنوایی را با ناتوانی غشای آن‌ها در حفظ اختلاف بار الکتریکی یکسان بداند. اختلال در انتقال ارتعاش، به‌خودی‌خود به معنای از بین رفتن توانایی برقراری اختلاف بار در دو سوی غشای گیرنده‌ها نیست.
- گزینهٔ ۴: ممکن است دانش‌آموز به‌درستی متوجه اختلال احتمالی در انتقال ارتعاش شود، اما توصیف پرده را نادیده بگیرد. پردهٔ دریچهٔ بیضی که کنار کف استخوان رکابی قرار دارد، نازک است، نه ضخیم.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- در مبحث ساختار گوش، راه ارتباطی حلق با گوش میانی و نقش آن را مرور کن.
- این راه ارتباطی به یکسان شدن فشار هوا در دو طرف پردهٔ صماخ کمک می‌کند؛ اختلال در آن چه اثری بر کار پرده دارد؟
- پردهٔ صماخ در مرز گوش بیرونی و میانی قرار دارد. محل آن را با توصیف ساختارها در گزینه‌ها تطبیق بده و پیامد به‌هم‌خوردن تعادل فشار را در نظر بگیر.