سوال ۲۲ · زیست‌شناسی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۲۲ · کلید رسمی سازمان سنجش
زیست‌شناسی · زیست‌شناسی ۱ · فصل ۳: تبادلات گازی
کدام مورد، ویژگی مشترک هر دو لوبِ شش چپ انسان را نشان می‌دهد؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای پاسخ، باید ویژگی‌ای را پیدا کنیم که دربارهٔ هر دو لوب شش چپ درست باشد، نه فقط دربارهٔ کل شش یا یکی از لوب‌ها.
۱. جایگاه شش را مشخص می‌کنیم. شش‌ها در قفسهٔ سینه قرار دارند و سطح زیرین آن‌ها بر میان‌بند قرار می‌گیرد؛ میان‌بند همان پردهٔ ماهیچه‌ای کف قفسهٔ سینه است (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۴۰).
۲. به آرایش لوب‌ها دقت می‌کنیم. لوب بالایی و پایینی شش چپ مانند دو طبقه با مرز افقی نیستند؛ شکاف میان آن‌ها مایل است. به همین دلیل، بخش جلویی و پایینی لوب بالایی نیز به سطح زیرین شش می‌رسد و این سطح فقط متعلق به لوب پایینی نیست. پس هر دو لوب با میان‌بند مجاورت دارند.
۳. منظور از «تماس» در گزینه، رابطهٔ جایگاهی دو لوب با میان‌بند است، نه تماس مستقیم بافت شش با ماهیچه بدون هیچ پوششی؛ زیرا سطح شش را پردهٔ جنب می‌پوشاند (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۴۰).
بنابراین، قرار گرفتن در تماس با میان‌بند ویژگی مشترک هر دو لوب شش چپ است.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۱: ممکن است نزدیکی کلی شش‌ها به نای، با نزدیکی هر دو لوب به آن اشتباه شود. غضروف‌های Cشکل مربوط به نای‌اند و مجاورت با این بخش، ویژگی مشترک هر دو لوب شش چپ نیست.
- گزینهٔ ۲: قرار داشتن شش‌ها در قفسهٔ سینه ممکن است باعث انتخاب این گزینه شود؛ اما آخرین دنده‌ها در پایین قفسهٔ سینه‌اند و هر دو لوب شش چپ را احاطه نمی‌کنند.
- گزینهٔ ۳: ممکن است «دریافت شاخه‌های نایژهٔ اصلی» با «دریافت نخستین انشعابات آن» یکسان در نظر گرفته شود. شاخهٔ مربوط به لوب بالایی زودتر جدا می‌شود و مسیر نایژه به سوی لوب پایینی ادامه می‌یابد؛ بنابراین قید «نخستین» برای هر دو لوب درست نیست.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- جایگاه شش‌ها نسبت به کف قفسهٔ سینه را در شکل‌های گفتار «تهویهٔ ششی» مرور کن؛ فقط مسیر ورود هوا را در نظر نگیر.
- لوب بالایی و پایینی را دو طبقهٔ افقی و کاملاً جدا تصور نکن؛ مرز آن‌ها مایل است.
- به بخش جلویی و پایینی لوب بالایی دقت کن؛ این بخش نیز به سطح زیرین شش می‌رسد. حالا رابطهٔ هر دو لوب را با ساختار زیر شش مقایسه کن.