سوال ۱۳۰ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۴۰۳ نوبت اول · سوال ۱۳۰ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۱ · فصل ۶: شمارش، بدون شمردن
با حروف کلمه «آهنگری» چند کلمه 6 حرفی میتوان نوشت که حروف کلمه «گنه» کنار هم باشند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
گام اول: حروف را مشخص میکنیم.
کلمهٔ «آهنگری» دارای حرف متمایز «آ»، «ه»، «ن»، «گ»، «ر» و «ی» است. برای ساخت کلمهٔ حرفی، هر حرف را یک بار به کار میبریم. منظور از کنار هم بودن حروف «گنه» این است که این سه حرف بدون فاصله از یکدیگر قرار بگیرند؛ ترتیب آنها لزوماً «گنه» نیست.
گام دوم: حروفِ کنار هم را یک بسته در نظر میگیریم.
مطابق روش مثال کتاب برای کنار هم قرار گرفتن حروف یک کلمه، ابتدا آن حروف را یک شیء حساب میکنیم و سپس ترتیبهای داخلی آنها را نیز میشماریم (ریاضی ۱، صفحهٔ ۱۳۱). بنابراین اشیای مورد چینش عبارتاند از: بستهٔ شامل «گ، ن، ه» و سه حرف «آ»، «ر» و «ی».
این شیء متمایز به حالت مرتب میشوند.
گام سوم: ترتیبهای داخل بسته را میشماریم.
سه حرف متمایزِ داخل بسته به حالت چیده میشوند و در همهٔ این حالتها کنار هم باقی میمانند.
گام چهارم: اصل ضرب را به کار میبریم.
برای هر چینشِ بسته و حروف دیگر، همهٔ ترتیبهای داخلی بسته امکانپذیرند؛ پس تعداد کل برابر است با:
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است فقط جایگشتهای بسته و سه حرف باقیمانده را بشمارید و به برسید. این روش ترتیب حروف داخل بسته را ثابت فرض میکند، درحالیکه این حروف میتوانند با ترتیبهای متفاوت کنار هم باشند.
- گزینهٔ ۲: ممکن است با یکی دانستن هر ترتیب داخلی و وارونۀ آن، تعداد حالتهای داخل بسته را بهاشتباه بگیرید و به دست آورید. در ساخت کلمه، ترتیبهای وارونه نیز متفاوتاند و نباید یکی شمرده شوند.
- گزینهٔ ۴: ممکن است برای محل شروع سه حرفِ کنار هم، بهاشتباه انتخاب در نظر بگیرید و به دست آورید. بستهٔ سهحرفی فقط میتواند از یکی از جایگاه نخست شروع شود؛ شروع از دو جایگاه آخر، از طول کلمه فراتر میرود.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روش «یک بسته در نظر گرفتن حروفِ کنار هم» را در مثال جایگشتِ ریاضی ۱، صفحهٔ ۱۳۱، به یاد بیاورید.
- حروف «گ»، «ن» و «ه» را یک بسته بگیرید. اکنون این بسته و حروف «آ»، «ر» و «ی» چند شیء متمایز برای چیدن تشکیل میدهند؟
- چیدن بسته در کنار حروف دیگر و مرتبکردن حروف داخل بسته دو مرحلهٔ جدا هستند. تعداد جایگشتهای این دو مرحله را با اصل ضرب ترکیب کنید.