سوال ۲۵ زیست کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

۱. شناسایی یاخته‌ها: یاخته‌های کوتاه اسکلرانشیم «اسکلرئید» و یاخته‌های بلند آن «فیبر» نام دارند. هر دو دارای دیوارهٔ پسین ضخیم و چوبی‌شده‌اند و نقش استحکامی دارند؛ بنابراین باید به دنبال تفاوت ساختاری آن‌ها باشیم، نه ویژگی‌های مشترکشان (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۸۸).

۲. بررسی دیوارهٔ اسکلرئید: در شکل ۱۶، دیوارهٔ ضخیم اسکلرئید دارای فرورفتگی‌های باریک و مجرامانند فراوانی است که بعضی منشعب و بعضی غیرمنشعب‌اند. این نمای مشخص دیواره، ویژگی موردنظر برای تمایز اسکلرئید از فیبر است (زیست‌شناسی ۱، صفحهٔ ۸۸، شکل ۱۶). برای درک این ساختار، به یاد داشته باشید که «لان» ناحیه‌ای از دیواره است که نازک باقی مانده است؛ در دیواره‌ای بسیار ضخیم، این نواحی نمای مجرامانند پیدا می‌کنند (زیست‌شناسی ۱، صفحه‌های ۸۰–۸۱).

۳. کنارگذاشتن ویژگی‌های نامناسب: وجود فضای مرکزی، اختصاصی اسکلرئید نیست و در فیبر هم دیده می‌شود. چوبی‌شدن نیز ویژگی مشترک هر دو نوع است، نه عامل تمایز آن‌ها. از طرف دیگر، ایجاد استحکام همراه با انعطاف‌پذیری، ویژگی کلانشیم با دیوارهٔ نخستین ضخیم است و نباید به‌عنوان تفاوت اسکلرئید و فیبر در نظر گرفته شود (زیست‌شناسی ۱، صفحه‌های ۸۷–۸۸).

پس وجود فرورفتگی‌های مجرامانندِ فراوان، با حالت‌های منشعب و غیرمنشعب در دیوارهٔ اسکلرئید، پاسخ سؤال است.

پاسخ: گزینهٔ ۴