دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · فیزیک

سوال ۷۳ فیزیک کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول با پاسخ تشریحی

سوال ۷۳ دفترچهٔ اختصاصی کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۷۳ · فیزیک

کنکور تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول · سوال ۷۳ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ · فصل ۲: دینامیک

این سوال در دفترچه شکل دارد؛ این‌جا شکل به‌صورت متنی توصیف شده است.

گلوله‌ای توسط یک نخ آویزان است. کدام مورد زیر، نادرست است؟ (از وزن نخ صرف‌نظر شود.)

شکل: سقف (خط هاشورخورده) در بالا؛ نخی عمودی از سقف آویزان است و در انتهای آن یک گلولهٔ توپر (دایرهٔ سیاه) قرار دارد. دو پیکان روی نخ: T2T_2 پیکانی رو به پایین در بالای نخ (نزدیک سقف) و T1T_1 پیکانی رو به بالا در پایین نخ (نزدیک گلوله).

  1. گزینهٔ ۱: نیروهای T1T_1 و T2T_2 هم‌اندازه‌اند.
  2. گزینهٔ ۲: واکنش نیروی T2T_2 به نخ وارد می‌شود.
  3. گزینهٔ ۳: واکنش نیروی T1T_1 به نخ وارد می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: نیروهای T1T_1 و T2T_2، کنش و واکنش‌اند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ـ مشخص‌کردن نیروهای شکل:
نخ هر جسمِ متصل به خود را در راستای نخ و به سمت بیرون از آن جسم می‌کشد (فیزیک ۳، صفحهٔ ۴۲). بنابراین:

  • T1T_1 نیروی نخ بر گلوله و رو به بالاست.
  • T2T_2 نیروی نخ بر سقف و رو به پایین است.

گام دوم ـ بررسی بزرگی نیروها:
طبق مدل نخِ بی‌جرم در کتاب، نخ دو جسمِ متصل به خود را با نیروهای هم‌اندازه می‌کشد (فیزیک ۳، صفحهٔ ۴۲). در نتیجه T1=T2T_1=T_2 و عبارت گزینهٔ ۱ درست است.

گام سوم ـ شناسایی واکنش هر نیرو:
در زوج کنش و واکنش، جای جسمِ واردکننده و جسمِ دریافت‌کنندهٔ نیرو عوض می‌شود؛ مانند نیروی سطح بر جسم و نیروی جسم بر سطح (فیزیک ۳، صفحه‌های ۳۵–۳۶).

  • واکنش T2T_2، نیروی سقف بر نخ است که رو به بالا به نخ وارد می‌شود؛ پس گزینهٔ ۲ درست است.
  • واکنش T1T_1، نیروی گلوله بر نخ است که رو به پایین به نخ وارد می‌شود؛ پس گزینهٔ ۳ نیز درست است.

گام چهارم ـ تشخیص عبارت نادرست:
هم‌اندازه و خلاف‌جهت بودن دو نیرو، به‌تنهایی برای کنش و واکنش بودن آن‌ها کافی نیست. هر دو نیروی T1T_1 و T2T_2 را نخ وارد می‌کند، اما یکی بر گلوله و دیگری بر سقف وارد می‌شود؛ بنابراین این دو، زوج نیروهای یک برهم‌کنش نیستند و واکنش یکدیگر محسوب نمی‌شوند. پس عبارت گزینهٔ ۴ نادرست است.

پاسخ: گزینهٔ ۴

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز تصور کند نیروهای وارد بر دو جسم متفاوت نمی‌توانند هم‌اندازه باشند؛ اما نخِ بی‌وزن دو جسمِ متصل به خود را با نیروهای هم‌اندازه می‌کشد. پس این عبارت درست است و نباید به‌عنوان مورد نادرست انتخاب شود.
  • گزینهٔ ۲: ممکن است جهت رو به پایینِ T2T_2 با نیروی وارد بر نخ اشتباه گرفته شود؛ درحالی‌که T2T_2 نیروی نخ بر سقف است و واکنش آن، نیروی سقف بر نخ است. بنابراین این عبارت درست است.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است وزن گلوله را واکنش T1T_1 بدانیم، چون در حالت سکون با آن هم‌اندازه و خلاف‌جهت است؛ اما واکنش T1T_1 نیروی گلوله بر نخ است، نه نیروی زمین بر گلوله. پس این عبارت نیز درست است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. تعریف نیروی کشش نخ و قاعدهٔ شناسایی زوج کنش و واکنش را مرور کن؛ برای هر نیرو، واردکننده و دریافت‌کنندهٔ آن را مشخص کن.
  2. نخ، گلوله را به بالا و سقف را به پایین می‌کشد. برای یافتن واکنش هر نیرو، جای واردکننده و دریافت‌کنندهٔ همان نیرو را عوض کن.
  3. بی‌وزن بودن نخ، برابری بزرگی کشش در دو سر آن را نتیجه می‌دهد؛ اما برای تشخیص کنش و واکنش، بررسی کن آیا دو نیروی نشان‌داده‌شده مربوط به یک برهم‌کنش میان همان دو جسم‌اند یا نه.

فیزیک ۳ · فصل ۲: دینامیک

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «دینامیک» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · تجربی ۱۴۰۲ نوبت اول