سوال ۱۴۳ · ریاضی
کنکور تجربی ۱۳۹۹ · سوال ۱۴۳ · کلید رسمی سازمان سنجش
ریاضی · ریاضی ۳ · فصل ۲: مثلثات
جوابهای معادلهٔ مثلثاتی ، با شرط ، که در آن یک عدد صحیح است، کدام است؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۴ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
ابتدا دو طرف معادله را به یک نسبت مثلثاتی تبدیل میکنیم. از اتحاد زاویههای متمم داریم:
.
پس معادله به شکل زیر درمیآید:
.
طبق قاعدهٔ جوابهای کلی برابری دو سینوس، اگر باشد، دو حالت یا را بررسی میکنیم که در آن است (ریاضی ۳، صفحهٔ ۴۴–۴۵).
حالت اول:
در نتیجه:
.
حالت دوم:
بنابراین:
.
این جوابها همگی مضرب صحیحی از هستند؛ بنابراین با شرط سؤال حذف میشوند.
بررسی شرط برای حالت اول: اگر جوابی از این دسته برابر باشد، با فرض خواهیم داشت:
.
این برابری ممکن نیست؛ چون طرف چپ فرد و طرف راست زوج است. پس تمام جوابهای حالت اول مجازند و مجموعهٔ جواب نهایی برابر است با:
.
پاسخ: گزینهٔ ۴
چرا گزینههای دیگر نادرستاند
- گزینهٔ ۱: ممکن است با حذف اشتباه جملهٔ ثابت زاویه و درنظرگرفتن دورهٔ نادرست، به برسید. این مجموعه حتی مقدار مجاز را شامل میشود که در معادله صدق نمیکند؛ زیرا دو طرف بهترتیب و هستند و علامت مخالف دارند.
- گزینهٔ ۲: اگر هنگام سادهسازی، جملهٔ ثابت را از رابطهٔ حذف کنید، به این گزینه میرسید. تقسیم بر ضریب مجهول باید روی همهٔ جملهها انجام شود و جملهٔ ثابت را نمیتوان کنار گذاشت.
- گزینهٔ ۳: این گزینه میتواند حاصل اشتباه در علامت جملهٔ ثابت هنگام انتقال یا تقسیم باشد. در شاخهٔ باقیمانده، رابطهٔ برقرار است؛ پس جملهٔ ثابت جواب مثبت است، نه منفی.
راهنمایی قدمبهقدم (پیش از دیدن پاسخ)
- روش حل معادلهٔ برابری دو سینوس را در درس معادلات مثلثاتی مرور کنید؛ ابتدا کسینوسِ طرف راست را به سینوس تبدیل کنید.
- از اتحاد استفاده کنید. سپس برای ، هر دو حالت و را بنویسید.
- یکی از دو حالت، جوابهایی از شکل میدهد که با شرط سؤال حذف میشوند. در حالت دیگر، پس از جمعکردن جملههای مجهول، رابطهٔ را حل کنید.